Sahih al-Bukhari، حدیث 2390
روایتشده توسط Abu Huraira. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abu Huraira
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، أَخْبَرَنَا سَلَمَةُ بْنُ كُهَيْلٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَلَمَةَ، بِبَيْتِنَا يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَجُلاً، تَقَاضَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَأَغْلَظَ لَهُ، فَهَمَّ أَصْحَابُهُ، فَقَالَ " دَعُوهُ، فَإِنَّ لِصَاحِبِ الْحَقِّ مَقَالاً. وَاشْتَرُوا لَهُ بَعِيرًا، فَأَعْطُوهُ إِيَّاهُ ". وَقَالُوا لاَ نَجِدُ إِلاَّ أَفْضَلَ مِنْ سِنِّهِ. قَالَ " اشْتَرُوهُ فَأَعْطُوهُ إِيَّاهُ، فَإِنَّ خَيْرَكُمْ أَحْسَنُكُمْ قَضَاءً ".
ابوالولید برای ما حدیث کرد، شعبه برای ما حدیث کرد، سلمه بن کهیل به ما خبر داد و گفت: شنیدم ابوسلمه در خانهمان از ابوهُریره رضی الله عنه روایت میکرد که مردی با لحنی تند و خشن طلب خود را از رسول الله ﷺ مطالبه کرد، به طوری که یاران پیامبر قصد کردند با او برخورد سخت کنند. اما ایشان فرمودند:
«او را رها کنید، زیرا صاحب حق را اجازه سخن گفتن است.» سپس دستور دادند: «شتری برایش بخرید و به او بدهید.» یاران عرض کردند: «شتری نمییابیم مگر آنکه سنش بیشتر از شتر مورد نظر اوست.» ایشان فرمودند: «همان را بخرید و به او بدهید، زیرا بهترین شما کسی است که در ادای دین خوشرفتارتر باشد.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
طلبکار حق دارد حق خود را مطالبه کند؛ بدهی را حتی بهتر بازپرداخت کنید.
کسی که شخص دیگری به او پول یا کالا بدهکار است.
درخواست بازپرداخت چیزی که شخص بر اساس توافق حق آن را دارد.
بازپرداخت بدهی با دقت و نیکوکاری، بدون کاستن از تعهد توافقشده.
عالمان از این روایت چنین برداشت میکنند که طلبکار حق دارد طلب خود را مطالبه کند و دیگران نباید صرفاً بهدلیل ناخوشایند بودن لحن او مانعش شوند. در عین حال، نمونهٔ پیامبر ﷺ میآموزد که بدهکار میتواند با گشادهدستی و بازپرداختی بهتر به تعهد خود عمل کند. این ارزش افزوده نیکوکاری داوطلبانه است و طلبکار نمیتواند آن را از پیش شرط کند؛ هر منفعتی که از پیش برای وام شرط شده باشد، مشمول منع رباست. مذاهب فقهی بر اهمیت پرداخت بدهیها و پاسداری از حقوق هر دو طرف تأکید دارند.
- بدهیهایت را بهموقع بپرداز و با طلبکار با احترام رفتار کن.
- هنگام بازپرداخت بدهی، اگر میتوانی داوطلبانه چیزی بهتر بده؛ این بخشش اضافی را شرط توافق قرار نده.
- تا وقتی کسی هنگام مطالبهٔ پول خود به دیگری ستم نمیکند، مانع او نشو.
این روایت نیز دربارهٔ بدهیای است که مردی آن را مطالبه میکند و با اهمیت بازپرداخت نیکو پیوند دارد.
Sahih al-Bukhari · #2392 (Sahih)این روایت از همان کتاب نیز به نحوهٔ برخورد با بدهیها میپردازد و اهمیت پایبندی به تعهدات مالی را روشن میکند.
Sahih al-Bukhari · #2287 (Sahih)این روایت دربارهٔ واگذاری طلب است و بحث حقوق طلبکاران را تکمیل میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.