Sahih al-Bukhari، حدیث 2449
روایتشده توسط Abu Huraira. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا پیامبر ﷺ
- 1آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍآن را به البخاري روایت کرد
- 2ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ
- 3سَعِيدٌ الْمَقْبُرِيُّ
- 4أَبِي هُرَيْرَةَ
- 5رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ الْمَقْبُرِيُّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ كَانَتْ لَهُ مَظْلَمَةٌ لأَحَدٍ مِنْ عِرْضِهِ أَوْ شَىْءٍ فَلْيَتَحَلَّلْهُ مِنْهُ الْيَوْمَ، قَبْلَ أَنْ لاَ يَكُونَ دِينَارٌ وَلاَ دِرْهَمٌ، إِنْ كَانَ لَهُ عَمَلٌ صَالِحٌ أُخِذَ مِنْهُ بِقَدْرِ مَظْلَمَتِهِ، وَإِنْ لَمْ تَكُنْ لَهُ حَسَنَاتٌ أُخِذَ مِنْ سَيِّئَاتِ صَاحِبِهِ فَحُمِلَ عَلَيْهِ ". قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ قَالَ إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي أُوَيْسٍ إِنَّمَا سُمِّيَ الْمَقْبُرِيَّ لأَنَّهُ كَانَ نَزَلَ نَاحِيَةَ الْمَقَابِرِ. قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ وَسَعِيدٌ الْمَقْبُرِيُّ هُوَ مَوْلَى بَنِي لَيْثٍ، وَهُوَ سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ، وَاسْمُ أَبِي سَعِيدٍ كَيْسَانُ.
آدم بن ابی ایاس به ما حدیث کرد، ابن ابی ذئب به ما حدیث کرد، سعید مقبری به ما حدیث کرد، از ابوهریره رضی الله عنه که گفت: رسول الله ﷺ فرمودند:
«هر کس بر کسی در آبرو یا چیز دیگری ستم کرده است، باید امروز از او حلالیت بطلبد، پیش از آنکه روزی فرا رسد که نه دیناری باشد و نه درهمی. اگر اعمال نیکی داشته باشد، به اندازه ستمی که روا داشته از حسناتش برداشته میشود، و اگر هیچ کار نیکی نداشته باشد، گناهان مظلوم گرفته شده و بر دوش او گذاشته میشود.» ابوعبدالله گفت: اسماعیل بن ابی اویس گفته است که او را مقبری مینامیدند زیرا در نزدیکی قبرستان ساکن بود. ابوعبدالله همچنین گفت: سعید مقبری مولای بنی لیث است، نام او سعید بن ابی سعید است و نام پدرش کیسان بوده است.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیش از روز قیامت، ستم را جبران کنید؛ زیرا آن روز دارایی دیگر نمیتواند چیزی را جبران کند.
ستم یا حقی که کسی بهسبب آسیبی که به او رسیده، بر عهدهٔ دیگری دارد.
نام نیک و کرامت شخص؛ برای نمونه، آسیبی که با توهین یا افترا به آن وارد میشود.
از زیاندیده طلب بخشش کردن و حق پایمالشدهٔ او را جبران کردن.
عالمان از این روایت چنین برداشت کردهاند که حقوق مردم تنها با توبه به درگاه خداوند از بین نمیرود: باید از زیاندیده طلب بخشش کرد و حق او را بازگرداند. این حدیث هم خسارت مالی و هم لطمه به آبروی شخص را دربرمیگیرد. در روز قیامت، تسویهٔ حقوق با حسنات انجام میشود؛ و اگر حسناتی در کار نباشد، ستمگر بار گناهان زیاندیده را بر دوش میگیرد. ازاینرو، چهار مذهب فقهی اهل سنت بر بازگرداندن اموال بهناحق بهدستآمده و جبران خسارت، در کنار توبهٔ خالصانه، تأکید میکنند.
- مال قرضگرفتهشده یا بهناحق بهدستآمده را بیدرنگ بازگردانید و خسارت را جبران کنید.
- اگر به آبروی کسی آسیب زدهاید، از او طلب بخشش کنید و ادعای نادرست را اصلاح کنید.
- هنگام توبه، هم حق زیاندیده و هم مسئولیت خود در برابر خداوند را جدی بگیرید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.