فضائل النبي ﷺ وأصحابه · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 3518

روایت‌شده توسط Jabir ibn Abdullah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: فضائل النبي ﷺ وأصحابه
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Jabir ibn Abdullah

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، أَخْبَرَنَا مَخْلَدُ بْنُ يَزِيدَ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرًا ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ غَزَوْنَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَقَدْ ثَابَ مَعَهُ نَاسٌ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ حَتَّى كَثُرُوا، وَكَانَ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ رَجُلٌ لَعَّابٌ فَكَسَعَ أَنْصَارِيًّا، فَغَضِبَ الأَنْصَارِيُّ غَضَبًا شَدِيدًا، حَتَّى تَدَاعَوْا، وَقَالَ الأَنْصَارِيُّ يَا لَلأَنْصَارِ‏.‏ وَقَالَ الْمُهَاجِرِيُّ يَا لَلْمُهَاجِرِينَ‏.‏ فَخَرَجَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ مَا بَالُ دَعْوَى أَهْلِ الْجَاهِلِيَّةِ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ مَا شَأْنُهُمْ ‏"‏‏.‏ فَأُخْبِرَ بِكَسْعَةِ الْمُهَاجِرِيِّ الأَنْصَارِيَّ قَالَ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ دَعُوهَا فَإِنَّهَا خَبِيثَةٌ ‏"‏‏.‏ وَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ ابْنُ سَلُولَ أَقَدْ تَدَاعَوْا عَلَيْنَا، لَئِنْ رَجَعْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ لَيُخْرِجَنَّ الأَعَزُّ مِنْهَا الأَذَلَّ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ أَلاَ نَقْتُلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الْخَبِيثَ لِعَبْدِ اللَّهِ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لاَ يَتَحَدَّثُ النَّاسُ أَنَّهُ كَانَ يَقْتُلُ أَصْحَابَهُ ‏"‏‏.‏

ترجمه

محمد برای ما حدیث کرد، مخلد بن یزید به ما خبر داد، ابن جریج به ما خبر داد و گفت: عمرو بن دینار به من خبر داد که شنیده است جابر رضی الله عنه می‌گوید: ما همراه با پیامبر ﷺ در یک غزوه شرکت کردیم و عده زیادی از مهاجران نیز همراه ایشان بودند تا اینکه تعدادشان بسیار شد. در میان مهاجران مردی شوخ‌طبع بود که به کفل یکی از انصار زد (یا او را تنه داد). آن انصاری چنان خشمگین شد که هر دو گروه قوم خود را فرا خواندند. انصاری فریاد زد:

«ای انصار!» و مهاجر فریاد زد: «ای مهاجران!» سپس پیامبر ﷺ بیرون آمدند و فرمودند: «این دعوت جاهلیت چیست؟» آنگاه پرسیدند: «چه شده است؟» پس ماجرای ضربه مهاجر به انصاری به ایشان گفته شد. پیامبر ﷺ فرمودند: «آن را رها کنید، زیرا که دعوتی زشت و پلید است.» عبدالله بن اُبیّ بن سلول گفت: «آنها علیه ما جمع شده‌اند؛ اگر به مدینه بازگردیم، قطعاً عزیزان، ذلیلان را از آن بیرون خواهند کرد.» عمر عرض کرد: «ای رسول خدا! آیا این شخص خبیث، عبدالله را نکشیم؟» پیامبر ﷺ فرمودند: «نه، مبادا مردم بگویند که محمد یاران خود را می‌کشد.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ فراخوان‌های گروهی بر پایه وفاداری قبیله‌ای و حزبی را رد کرد.

پیشینه و سبب بیان

در جریان یک لشکرکشی، پس از آنکه یک مهاجر، انصاری‌ای را هل داد، میان آن دو نزاعی درگرفت. هر یک گروه خود را به یاری فراخواند، و پیامبر ﷺ این فراخوان را بازمانده‌ای از دوران جاهلیت دانست و رد کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
مهاجران

مسلمانانی که به‌خاطر ایمانشان از مکه به مدینه هجرت کردند.

انصار

مسلمانان مدینه که از پیامبر ﷺ و مهاجران حمایت کردند.

فراخوان جاهلی

فراخوانی که به‌جای عدالت، مردم را بر اساس تبار یا وفاداری گروهی در برابر یکدیگر قرار می‌دهد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که همبستگی قبیله‌ای یا حزبی هنگامی نکوهیده است که از بی‌عدالتی حمایت کند یا به تفرقه دامن بزند. کمک به یک گروه جایز است، اگر به معنای متوقف‌کردن ستم و برقراری عدالت باشد. پیامبر ﷺ همچنین خردمندانه عمل کرد تا از زیان بزرگ‌تر جلوگیری کند: او عبدالله بن اُبَیّ را نکشت تا مردم گمان نکنند محمد ﷺ یاران خود را می‌کشد.

درس‌هایی برای امروز
  1. هنگام درگیری، گروه خود را برای فشارآوردن بر طرف مقابل فرا نخوانید؛ ابتدا بررسی کنید چه اتفاقی افتاده است.
  2. با شعارهای توهین‌آمیز یا دوقطبی‌کننده گروهی فوراً مخالفت کنید و به هر دو طرف برای حل عادلانه اختلاف کمک کنید.
  3. در رهبری، روشی را برگزینید که هم جلوی بی‌عدالتی را بگیرد و هم مانع تشدید اوضاع شود.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.