Sahih al-Bukhari، حدیث 3976
روایتشده توسط Abu Talha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا قَتَادَةَ
- 1عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍآن را به البخاري روایت کرد
- 2رَوْحَ بْنَ عُبَادَةَ
- 3سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ
- 4قَتَادَةَ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، سَمِعَ رَوْحَ بْنَ عُبَادَةَ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، قَالَ ذَكَرَ لَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ عَنْ أَبِي طَلْحَةَ، أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَمَرَ يَوْمَ بَدْرٍ بِأَرْبَعَةٍ وَعِشْرِينَ رَجُلاً مِنْ صَنَادِيدِ قُرَيْشٍ فَقُذِفُوا فِي طَوِيٍّ مِنْ أَطْوَاءِ بَدْرٍ خَبِيثٍ مُخْبِثٍ، وَكَانَ إِذَا ظَهَرَ عَلَى قَوْمٍ أَقَامَ بِالْعَرْصَةِ ثَلاَثَ لَيَالٍ، فَلَمَّا كَانَ بِبَدْرٍ الْيَوْمَ الثَّالِثَ، أَمَرَ بِرَاحِلَتِهِ فَشُدَّ عَلَيْهَا رَحْلُهَا، ثُمَّ مَشَى وَاتَّبَعَهُ أَصْحَابُهُ وَقَالُوا مَا نُرَى يَنْطَلِقُ إِلاَّ لِبَعْضِ حَاجَتِهِ، حَتَّى قَامَ عَلَى شَفَةِ الرَّكِيِّ، فَجَعَلَ يُنَادِيهِمْ بِأَسْمَائِهِمْ وَأَسْمَاءِ آبَائِهِمْ " يَا فُلاَنُ بْنَ فُلاَنٍ، وَيَا فُلاَنُ بْنَ فُلاَنٍ، أَيَسُرُّكُمْ أَنَّكُمْ أَطَعْتُمُ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَإِنَّا قَدْ وَجَدْنَا مَا وَعَدَنَا رَبُّنَا حَقًّا، فَهَلْ وَجَدْتُمْ مَا وَعَدَ رَبُّكُمْ حَقًّا ". قَالَ فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، مَا تُكَلِّمُ مِنْ أَجْسَادٍ لاَ أَرْوَاحَ لَهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ، مَا أَنْتُمْ بِأَسْمَعَ لِمَا أَقُولُ مِنْهُمْ ". قَالَ قَتَادَةُ أَحْيَاهُمُ اللَّهُ حَتَّى أَسْمَعَهُمْ قَوْلَهُ تَوْبِيخًا وَتَصْغِيرًا وَنَقِيمَةً وَحَسْرَةً وَنَدَمًا.
عبدالله بن محمد برایم حدیث کرد، او از روح بن عباده شنید، سعید بن ابی عروبه از قتاده برای ما حدیث کرد و گفت: انس بن مالک از ابوطَلحه برایمان یادآور شد که در روز بدر، پیامبر خدا ﷺ دستور دادند تا بیست و چهار تن از بزرگان قریش را در یکی از چاههای کثیف و بدبوی بدر بیندازند. عادت ایشان این بود که هرگاه بر قومی پیروز میشدند، سه شب در میدان نبرد اقامت میکردند. پس در روز سومِ بدر، دستور دادند تا مرکبشان زین شود، سپس حرکت کردند و یارانشان نیز به دنبال ایشان رفتند و به یکدیگر میگفتند:
«گمان نمیکنیم ایشان جز برای کاری مهم حرکت کرده باشند.» سرانجام بر لبه چاه ایستادند و آنان را با نام خودشان و نام پدرانشان صدا زدند: «ای فلان پسر فلان، و ای فلان پسر فلان! آیا خوشحال میشدید اگر خدا و رسولش را اطاعت میکردید؟ همانا آنچه پروردگارمان به ما وعده داده بود، راست یافتیم؛ آیا شما نیز آنچه پروردگارتان وعده داده بود، راست یافتید؟» عمر عرض کرد: «ای رسول خدا ﷺ! چرا با جسمهایی سخن میگویید که جانی ندارند؟» پیامبر خدا ﷺ فرمودند: «سوگند به آنکه جان محمد در دست اوست، شما سخنان مرا بهتر از آنان نمیشنوید.» قتاده گفت: «خداوند آنان را زنده گردانید تا سخن ایشان را بشنوند؛ و این مایه سرزنش، تحقیر، کیفر، حسرت و پشیمانی آنان بود.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
در بدر، سران کشتهشده سخنان پیامبر ﷺ را شنیدند.
محل نبرد مشهور میان مسلمانان و قریش.
چاه خشک آبی که سران کشتهشده را در آن قرار داده بودند.
اندوه عمیق از کاری که کسی انجام داده و پیامدهای آن.
دانشمندان از این روایت برداشت کردهاند که خداوند میتواند مردگان را به شیوهای ویژه شنوا سازد؛ چنانکه در اینجا چنین شد. سخنان قتاده نشان میدهد که این شنیدن، سرزنش و خواری دشمنان بود. این رویداد نشانهای استثنایی است و حکم کلیای نیست که همهٔ درگذشتگان به یک شیوه میشنوند.
- هشدارهای مربوط به آخرت را جدی بگیرید و توبه را به تأخیر نیندازید.
- پیروزی را مایهٔ تکبر نکنید؛ بپذیرید که داوری نهایی از آنِ خداوند است.
- دربارهٔ نشانههای ویژه با دقت سخن بگویید و برداشتها را به آنچه منابع معتبر ثابت میکنند محدود کنید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.