غزوات · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4093

روایت‌شده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: غزوات
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Aisha

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتِ اسْتَأْذَنَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَبُو بَكْرٍ فِي الْخُرُوجِ حِينَ اشْتَدَّ عَلَيْهِ الأَذَى، فَقَالَ لَهُ ‏"‏ أَقِمْ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتَطْمَعُ أَنْ يُؤْذَنَ لَكَ، فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ إِنِّي لأَرْجُو ذَلِكَ ‏"‏ قَالَتْ فَانْتَظَرَهُ أَبُو بَكْرٍ فَأَتَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَاتَ يَوْمٍ ظُهْرًا فَنَادَاهُ فَقَالَ ‏"‏ أَخْرِجْ مَنْ عِنْدَكَ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّمَا هُمَا ابْنَتَاىَ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ أَشَعَرْتَ أَنَّهُ قَدْ أُذِنَ لِي فِي الْخُرُوجِ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الصُّحْبَةُ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ الصُّحْبَةُ ‏"‏‏.‏ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ عِنْدِي نَاقَتَانِ قَدْ كُنْتُ أَعْدَدْتُهُمَا لِلْخُرُوجِ‏.‏ فَأَعْطَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم إِحْدَاهُمَا وَهْىَ الْجَدْعَاءُ، فَرَكِبَا فَانْطَلَقَا حَتَّى أَتَيَا الْغَارَ، وَهْوَ بِثَوْرٍ، فَتَوَارَيَا فِيهِ، فَكَانَ عَامِرُ بْنُ فُهَيْرَةَ غُلاَمًا لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الطُّفَيْلِ بْنِ سَخْبَرَةَ أَخُو عَائِشَةَ لأُمِّهَا، وَكَانَتْ لأَبِي بَكْرٍ مِنْحَةٌ، فَكَانَ يَرُوحُ بِهَا وَيَغْدُو عَلَيْهِمْ، وَيُصْبِحُ فَيَدَّلِجُ إِلَيْهِمَا ثُمَّ يَسْرَحُ، فَلاَ يَفْطُنُ بِهِ أَحَدٌ مِنَ الرِّعَاءِ، فَلَمَّا خَرَجَ خَرَجَ مَعَهُمَا يُعْقِبَانِهِ حَتَّى قَدِمَا الْمَدِينَةَ، فَقُتِلَ عَامِرُ بْنُ فُهَيْرَةَ يَوْمَ بِئْرِ مَعُونَةَ‏.‏ وَعَنْ أَبِي أُسَامَةَ قَالَ قَالَ هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ فَأَخْبَرَنِي أَبِي قَالَ لَمَّا قُتِلَ الَّذِينَ بِبِئْرِ مَعُونَةَ وَأُسِرَ عَمْرُو بْنُ أُمَيَّةَ الضَّمْرِيُّ قَالَ لَهُ عَامِرُ بْنُ الطُّفَيْلِ مَنْ هَذَا فَأَشَارَ إِلَى قَتِيلٍ، فَقَالَ لَهُ عَمْرُو بْنُ أُمَيَّةَ هَذَا عَامِرُ بْنُ فُهَيْرَةَ‏.‏ فَقَالَ لَقَدْ رَأَيْتُهُ بَعْدَ مَا قُتِلَ رُفِعَ إِلَى السَّمَاءِ حَتَّى إِنِّي لأَنْظُرُ إِلَى السَّمَاءِ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الأَرْضِ، ثُمَّ وُضِعَ‏.‏ فَأَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم خَبَرُهُمْ فَنَعَاهُمْ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّ أَصْحَابَكُمْ قَدْ أُصِيبُوا، وَإِنَّهُمْ قَدْ سَأَلُوا رَبَّهُمْ، فَقَالُوا رَبَّنَا أَخْبِرْ عَنَّا إِخْوَانَنَا بِمَا رَضِينَا عَنْكَ وَرَضِيتَ عَنَّا‏.‏ فَأَخْبَرَهُمْ عَنْهُمْ ‏"‏‏.‏ وَأُصِيبَ يَوْمَئِذٍ فِيهِمْ عُرْوَةُ بْنُ أَسْمَاءَ بْنِ الصَّلْتِ، فَسُمِّيَ عُرْوَةُ بِهِ، وَمُنْذِرُ بْنُ عَمْرٍو سُمِّيَ بِهِ مُنْذِرًا‏.‏

ترجمه

عبید بن اسماعیل به ما حدیث کرد، ابواسامه به ما حدیث کرد، از هشام، از پدرش، از عایشه رضی الله عنها که فرمود: هنگامی که آزار مشرکان شدید شد، ابوبکر از پیامبر ﷺ اجازه خواست تا خارج شود (هجرت کند). پیامبر ﷺ به او فرمودند:

«درنگ کن.» ابوبکر عرض کرد: ای رسول خدا ﷺ! آیا امید دارید که به شما نیز اجازه داده شود؟ رسول خدا ﷺ فرمودند: «من امیدوارم.» عایشه رضی الله عنها می‌فرماید: ابوبکر منتظر ماند تا اینکه یک روز ظهر رسول خدا ﷺ نزد او آمدند و او را صدا زدند و فرمودند: «هر کس نزد توست بیرون کن.» ابوبکر گفت: این دو تنها دختران من هستند. پیامبر ﷺ فرمودند: «آیا متوجه شدی که به من اجازه خروج داده شده است؟» ابوبکر عرض کرد: ای رسول خدا ﷺ! مصاحبت با شما را درخواست دارم. پیامبر ﷺ فرمودند: «مصاحبت با تو خواهد بود.» ابوبکر گفت: ای رسول خدا ﷺ! من دو شتر ماده دارم که برای سفر آماده کرده‌ام. یکی از آن‌ها را که «جدعاء» نام داشت به پیامبر ﷺ داد. سپس هر دو سوار شدند و راه افتادند تا به غار در کوه ثور رسیدند و در آن پنهان شدند. عامر بن فهیره غلام عبدالله بن طفیل بن سخبَره (برادر مادری عایشه) بود. ابوبکر شتر شیردهی داشت؛ عامر عصرها آن را می‌برد و پیش از ظهر در تاریکی صبح نزد آنان می‌آورد، سپس آن را به چراگاه می‌برد تا هیچ چوپانی متوجه کار او نشود. وقتی پیامبر ﷺ و ابوبکر از غار خارج شدند، او نیز همراهشان رفت و آن دو نوبتی او را پشت سر خود سوار می‌کردند تا اینکه به مدینه رسیدند. عامر بن فهیره در روز بیر معونه به شهادت رسید. از ابواسامه روایت است که گفت: هشام بن عروه گفت: پدرم به من خبر داد که وقتی شهدای بیر معونه کشته شدند و عمرو بن امیه ضمری اسیر گردید، عامر بن طفیل به جنازه‌ای اشاره کرد و پرسید: «این کیست؟» عمرو بن امیه پاسخ داد: «این عامر بن فهیره است.» عامر بن طفیل گفت: «من دیدم که پس از کشته شدنش به سوی آسمان بالا برده شد، تا جایی که آسمان را میان او و زمین می‌دیدم، سپس پایین گذاشته شد.» خبر آنان به پیامبر ﷺ رسید و ایشان وفاتشان را اعلام کردند و فرمودند: «یارانتان دچار بلا شدند و از پروردگارشان درخواست کردند: پروردگارا! درباره ما به برادرانمان خبر ده که ما از تو خشنودیم و تو از ما خشنودی، پس خداوند درباره آنان خبر داد.» در همان روز عروه بن اسما بن صلت نیز در میان آنان شهید شد که عروه (بن زبیر) به نام او نامگذاری شد، و منذر بن عمرو نیز شهید شد که منذر (بن زبیر) به نام او نامگذاری گردید.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

ابوبکر در هجرت، پیامبر ﷺ را همراهی کرد و با وفاداری به ایشان خدمت نمود.

پیشینه و سبب بیان

این حدیث هجرت از مکه به مدینه را پس از شدت گرفتن آزار و شکنجه توصیف می‌کند. به پیامبر ﷺ اجازهٔ خروج داده شد و ابوبکر ایشان را همراهی کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
هجرت

کوچ پیامبر ﷺ و یارانش از مکه به مدینه.

غار ثور

غاری که پیامبر ﷺ و ابوبکر هنگام خروج از مکه در آن پنهان شدند.

بئر معونه

مکانی که گروهی از مسلمانان در آن کشته شدند؛ عامر بن فهیره نیز در میان آنان بود.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت فضیلت ویژهٔ ابوبکر را به‌عنوان همراه پیامبر ﷺ در هجرت برداشت کرده‌اند. این روایت همچنین نشان می‌دهد توکل بر خدا با رفتار سنجیده همراه است: مرکب‌ها آماده شدند و کمک و آذوقه فراهم گردید. عالمان، بالا برده شدن عامر بن فهیره پس از مرگش را معجزه و گرامی‌داشتی از سوی خدا برای یک شهید دانسته‌اند.

درس‌هایی برای امروز
  1. برای کاری دشوار با دقت آماده شو و در عین حال به خدا توکل کن.
  2. با یاری عملی از کسانی که زیر فشار هستند، وفاداری خود را نشان بده.
  3. وقتی نتیجهٔ نیک هنوز آشکار نشده است، شکیبا بمان.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.