Sahih al-Bukhari، حدیث 4104
روایتشده توسط Al-Bara ibn Azib. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا پیامبر ﷺ
- 1مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَآن را به البخاري روایت کرد
- 2شُعْبَةُ
- 3أَبِي إِسْحَاقَ
- 4الْبَرَاءِ
- 5رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الْبَرَاءِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَنْقُلُ التُّرَابَ يَوْمَ الْخَنْدَقِ حَتَّى أَغْمَرَ بَطْنَهُ أَوِ اغْبَرَّ بَطْنُهُ يَقُولُ وَاللَّهِ لَوْلاَ اللَّهُ مَا اهْتَدَيْنَا وَلاَ تَصَدَّقْنَا وَلاَ صَلَّيْنَا فَأَنْزِلَنْ سَكِينَةً عَلَيْنَا وَثَبِّتِ الأَقْدَامَ إِنْ لاَقَيْنَا إِنَّ الأُلَى قَدْ بَغَوْا عَلَيْنَا إِذَا أَرَادُوا فِتْنَةً أَبَيْنَا وَرَفَعَ بِهَا صَوْتَهُ أَبَيْنَا أَبَيْنَا.
مسلم بن ابراهیم به ما حدیث کرد، شعبه از ابواسحاق، و او از براء رضی الله عنه روایت کرد که گفت: در روز جنگ خندق، پیامبر ﷺ خاک جابهجا میکردند تا آنکه شکم مبارکشان از گرد و غبار پوشیده شد. ایشان میفرمودند:
«به خدا سوگند! اگر خدا نبود، هدایت نمیشدیم و صدقه نمیدادیم و نماز نمیخواندیم. پس ای خدا، آرامش را بر ما نازل فرما و چون با دشمن روبرو شویم، گامهایمان را استوار گردان. همانا پیشینیان بر ما ستم کردند؛ هرگاه فتنهای خواهند، ما سر باز میزنیم!» و صدای خود را بلند کرده میفرمودند: «سر باز میزنیم! سر باز میزنیم!»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ خود در کار مشارکت میکرد و از الله آرامش و پایداری میخواست.
این روایت ماجرا را هنگام حفر خندق در غزوهٔ خندق، زمانی که پیامبر ﷺ خود خاک حمل میکرد، بیان میکند.
آرامش و آسودگی درونیای که الله به مؤمنان عطا میکند.
گودالی که مسلمانان برای دفاع از مدینه در نبرد احزاب حفر کردند.
عالمان کلاسیک یادآور شدهاند که پیامبر ﷺ با وجود جایگاه رهبری، خود در کار دشوار شرکت میکرد؛ رهبری با فروتنی و خدمتگزاری همراه است. سخنان ایشان نشان میدهد که هدایت، عبادت و کارهای نیک در نهایت به هدایت و یاری الله وابستهاند. دعای آرامش و استواری گامها میآموزد که توکل بر الله با آمادگی و پایداری همراه است. چهار مذهب فقهی اهلسنت این روایت را تشویقی به این فضیلتها میدانند، نه حکمی فقهی مستقل.
- اگر رهبر هستی، خود در کار مشارکت کن و نگذار دیگران بهتنهایی بار مسئولیت را بر دوش بکشند.
- هنگام فشار یا دشواری، از الله آرامش و پایداری بخواه.
- هدایت الله را سرچشمهٔ ایمان و کارهای نیک بدان و در عین حال مسئولیت خود را انجام بده.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.