غزوات · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4333

روایت‌شده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: غزوات
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Anas ibn Malik

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا أَزْهَرُ، عَنِ ابْنِ عَوْنٍ، أَنْبَأَنَا هِشَامُ بْنُ زَيْدِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمَ حُنَيْنٍ الْتَقَى هَوَازِنُ وَمَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم عَشَرَةُ آلاَفٍ وَالطُّلَقَاءُ فَأَدْبَرُوا قَالَ ‏"‏ يَا مَعْشَرَ الأَنْصَارِ ‏"‏‏.‏ قَالُوا لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ، لَبَّيْكَ نَحْنُ بَيْنَ يَدَيْكَ، فَنَزَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ أَنَا عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ ‏"‏‏.‏ فَانْهَزَمَ الْمُشْرِكُونَ، فَأَعْطَى الطُّلَقَاءَ وَالْمُهَاجِرِينَ وَلَمْ يُعْطِ الأَنْصَارَ شَيْئًا فَقَالُوا، فَدَعَاهُمْ فَأَدْخَلَهُمْ فِي قُبَّةٍ فَقَالَ ‏"‏ أَمَا تَرْضَوْنَ أَنْ يَذْهَبَ النَّاسُ بِالشَّاةِ وَالْبَعِيرِ، وَتَذْهَبُونَ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏لَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا وَسَلَكَتِ الأَنْصَارُ شِعْبًا لاَخْتَرْتُ شِعْبَ الأَنْصَارِ ‏"‏

ترجمه

علی بن عبدالله برای ما حدیث کرد، اَزهر از ابن عون نقل کرد، هشام بن زید بن انس به ما خبر داد، از انس رضی الله عنه که گفت: چون روز جنگ حنین فرا رسید، قبیله هوازن به مقابله برخاست در حالی که همراه پیامبر ﷺ ده هزار نفر و نیز طُلَقا (آزادشدگان روز فتح مکه) بودند. وقتی آنان (مسلمانان) پشت کردند، پیامبر ﷺ فرمود:

«ای گروه انصار!» گفتند: «لبیک یا رسول‌الله و سعدیک! ما در پیشگاه تو حاضریم.» آنگاه پیامبر ﷺ از مرکب خود پیاده شد و فرمود: «من بنده خدا و فرستاده او هستم.» سپس مشرکان شکست خوردند. پیامبر ﷺ غنایم جنگی را میان طلقا و مهاجرین تقسیم کرد و به انصار چیزی نداد. پس آنان ناراحت شدند. پیامبر ﷺ ایشان را فراخواند و به درون خیمه‌ای چرمین برد و فرمود: «آیا خشنود نیستید که مردم گوسفند و شتر ببرند و شما رسول‌الله ﷺ را با خود ببرید؟» پیامبر ﷺ همچنین فرمود: «اگر مردم از دره‌ای بگذرند و انصار از گردنه‌ای، من قطعاً گردنه انصار را برمی‌گزینم.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ وفاداری انصار را بر ثروتِ غنایم مقدم دانست.

پیشینه و سبب بیان

حدیث ماجرا را به روز حنین مربوط می‌داند: پس از پیروزی، غنایم میان طُلَقاء و مهاجران تقسیم شد، در حالی که انصار چیزی دریافت نکردند. پیامبر ﷺ انصار را گرد آورد و نزدیکی آنان به خود را در برابر برخورداری از دام و دارایی قرار داد.

توضیح واژه‌های دشوار
انصار

مردم مدینه که از پیامبر ﷺ و مسلمانان حمایت کردند.

طُلَقاء

مردم مکه که پس از فتح شهر اسلام آوردند.

غنایم

دارایی‌هایی که پس از درگیری مسلحانه به دست می‌آیند و تقسیم می‌شوند.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان کلاسیک، از جمله ابن حجر، توضیح می‌دهند که در تقسیم غنایم، تقویت و جلب دل گروه‌هایی که اندکی پیش اسلام آورده بودند در نظر گرفته شد. سخنان پیامبر ﷺ هم‌زمان وفاداری و شایستگی ویژهٔ انصار را ارج نهاد. دانشمندان از این حدیث نتیجه می‌گیرند که رهبر می‌تواند تصمیمی را به‌روشنی توضیح دهد و هنگامی که مردم احساس می‌کنند حقشان ادا نشده است، قدردانی خود را ابراز کند. این حدیث انصار را در برابر دیگر صحابه قرار نمی‌دهد، بلکه پیوند ویژهٔ آنان با رسول‌الله ﷺ را برجسته می‌کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. تصمیم دشوار را با آرامش توضیح دهید و سهم و تلاش افراد درگیر را صادقانه به رسمیت بشناسید.
  2. وفاداری و خدمت را فقط با پاداش‌های مادی ارج ننهید.
  3. اگر احساس کردید حقتان ادا نشده است، نگرانی خود را محترمانه بیان کنید و به توضیحات گوش دهید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.