Sahih al-Bukhari، حدیث 4451
روایتشده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Aisha
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ تُوُفِّيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي بَيْتِي وَفِي يَوْمِي، وَبَيْنَ سَحْرِي وَنَحْرِي، وَكَانَتْ إِحْدَانَا تُعَوِّذُهُ بِدُعَاءٍ إِذَا مَرِضَ، فَذَهَبْتُ أُعَوِّذُهُ، فَرَفَعَ رَأْسَهُ إِلَى السَّمَاءِ وَقَالَ " فِي الرَّفِيقِ الأَعْلَى فِي الرَّفِيقِ الأَعْلَى ". وَمَرَّ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ وَفِي يَدِهِ جَرِيدَةٌ رَطْبَةٌ، فَنَظَرَ إِلَيْهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَظَنَنْتُ أَنَّ لَهُ بِهَا حَاجَةً فَأَخَذْتُهَا، فَمَضَغْتُ رَأْسَهَا وَنَفَضْتُهَا فَدَفَعْتُهَا إِلَيْهِ، فَاسْتَنَّ بِهَا كَأَحْسَنِ مَا كَانَ مُسْتَنًّا ثُمَّ نَاوَلَنِيهَا فَسَقَطَتْ يَدُهُ ـ أَوْ سَقَطَتْ مِنْ يَدِهِ ـ فَجَمَعَ اللَّهُ بَيْنَ رِيقِي وَرِيقِهِ فِي آخِرِ يَوْمٍ مِنَ الدُّنْيَا وَأَوَّلِ يَوْمٍ مِنَ الآخِرَةِ.
سلیمان بن حرب به ما حدیث کرد، حماد بن زید به ما حدیث کرد، از ایوب، از ابن ابی ملیکه، از عایشه رضی الله عنها که فرمود: پیامبر ﷺ در خانه من و در روز نوبت من، در حالی که میان سینه و گردنم بود، رحلت فرمودند. هرگاه ایشان بیمار میشدند، یکی از ما (همسران پیامبر) با دعا ایشان را تعویذ میکرد. پس من نیز شروع به تعویذ ایشان کردم، آنگاه سر خود را به سوی آسمان بلند کردند و فرمودند:
«با رفیق اعلی، با رفیق اعلی». سپس عبدالرحمن بن ابیبکر در حالی که شاخهای تر و تازه از نخل خرما در دست داشت، عبور کرد. پیامبر ﷺ به آن نگریستند و من گمان کردم که به آن نیاز دارند. پس آن را گرفتم، سرش را جویدم و تکان دادم و به ایشان دادم. ایشان با آن مسواک زدند، به بهترین شکلی که تاکنون مسواک زده بودند، سپس آن را به من دادند. ناگهان دستشان افتاد — یا از دستشان رها شد — و خداوند بزاق دهان مرا با بزاق دهان ایشان در آخرین روز دنیا و نخستین روز آخرت آمیخت.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
عایشه لحظات پایانی پیامبر ﷺ و اشتیاق ایشان به رفیق اعلی را توصیف میکند.
اشارهای به خداوند و والاترین همراهی در آخرت.
شاخهای که برای تمیز کردن دندانها به کار میرود.
عایشه توصیف میکند که پیامبر ﷺ هنگام وفات به او تکیه داده بود.
شارحان کلاسیک، از جمله ابن حجر، از این روایت چنین برداشت کردهاند که پیامبر ﷺ هنگام وفات، همراهی در آخرت را برگزید و سخنان ایشان بر جایگاه والایش دلالت دارد. این روایت همچنین از فضیلت ویژهٔ عایشه یاد میکند: پیامبر ﷺ در خانهٔ او، در روزی که نوبت او بود و در حالی که به او تکیه داده بود، وفات یافت. دانشمندان استفادهٔ ایشان از مسواک را دلیلی بر مستحب بودن آن دانستهاند، حتی هنگام بیماری شدید، تا زمانی که به بیمار آسیب نرساند.
- از مسواک استفاده کنید و بهداشت دهان را رعایت کنید؛ با دقت و بدون آزار رساندن به بیمار.
- هنگام بیماری شدید، برای سلامتی و فرجام نیک دعا کنید.
- بدانید که آسایش و نزدیکی عزیزان هنگام بیماری و مرگ ارزشمند است.
این روایت صحیح نیز به بیماری پایانی و وفات پیامبر ﷺ میپردازد و توصیف عایشه را کاملتر میکند.
Sahih al-Bukhari · #4450 (Sahih)این روایت از همان بخشِ المغازی جزئیات بیشتری از روزهای پایانی پیامبر ﷺ ارائه میدهد.
Sunan an-Nasa'i · #1831 (Sahih)انس در آن روایتی دیگر از لحظهای در ساعات پایانی زندگی پیامبر ﷺ سخن میگوید و از این نظر، موضوع روایت را تکمیل میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.