Sahih al-Bukhari، حدیث 5088
روایتشده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا عَائِشَةَ
- 1أَبُو الْيَمَانِآن را به البخاري روایت کرد
- 2شُعَيْبٌ
- 3الزُّهْرِيِّ
- 4عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ
- 5عَائِشَةَ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ أَبَا حُذَيْفَةَ بْنَ عُتْبَةَ بْنِ رَبِيعَةَ بْنِ عَبْدِ شَمْسٍ،، وَكَانَ، مِمَّنْ شَهِدَ بَدْرًا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم تَبَنَّى سَالِمًا، وَأَنْكَحَهُ بِنْتَ أَخِيهِ هِنْدَ بِنْتَ الْوَلِيدِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ رَبِيعَةَ وَهْوَ مَوْلًى لاِمْرَأَةٍ مِنَ الأَنْصَارِ، كَمَا تَبَنَّى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم زَيْدًا، وَكَانَ مَنْ تَبَنَّى رَجُلاً فِي الْجَاهِلِيَّةِ دَعَاهُ النَّاسُ إِلَيْهِ وَوَرِثَ مِنْ مِيرَاثِهِ حَتَّى أَنْزَلَ اللَّهُ {ادْعُوهُمْ لآبَائِهِمْ} إِلَى قَوْلِهِ {وَمَوَالِيكُمْ} فَرُدُّوا إِلَى آبَائِهِمْ، فَمَنْ لَمْ يُعْلَمْ لَهُ أَبٌ كَانَ مَوْلًى وَأَخًا فِي الدِّينِ، فَجَاءَتْ سَهْلَةُ بِنْتُ سُهَيْلِ بْنِ عَمْرٍو الْقُرَشِيِّ ثُمَّ الْعَامِرِيِّ ـ وَهْىَ امْرَأَةُ أَبِي حُذَيْفَةَ ـ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا كُنَّا نَرَى سَالِمًا وَلَدًا وَقَدْ أَنْزَلَ اللَّهُ فِيهِ مَا قَدْ عَلِمْتَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ.
ابوالیمان برای ما حدیث کرد، شعیب از زهری به ما خبر داد، او گفت: عروة بن زبیر از عائشه رضی الله عنها به من خبر داد که ابوحذیفه بن عتبه بن ربیعه بن عبدشمس — که از شرکتکنندگان در جنگ بدر همراه پیامبر ﷺ بود — سالم را به فرزندی پذیرفت و دختر برادرش هند بنت ولید بن عتبه بن ربیعه را به همسری او درآورد. سالم مولای زنی از انصار بود، همانگونه که پیامبر ﷺ زید را به فرزندی پذیرفته بود. در دوران جاهلیت رسم بر این بود که اگر کسی پسری را به فرزندی میپذیرفت، مردم او را به نام پدر خواندهاش میخواندند و او از میراثش ارث میبرد تا اینکه خداوند این آیه را نازل فرمود: {آنها را به نام پدرانشان بخوانید}... {و موالیانتان}؛ پس آنان را به نام پدران واقعیشان بازگرداندند. هر کس که پدرش شناخته نمیشد، مولا و برادر دینی محسوب میگشت. سپس سهله بنت سهیل بن عمرو قرشی عامری — که همسر ابوحذیفه بود — نزد پیامبر ﷺ آمد و عرض کرد:
«ای رسول خدا! ما پیشتر سالم را فرزند خود میدانستیم، اما خداوند در باره او آنچه را که شما میدانید نازل فرمود.» سپس راوی ادامه حدیث را ذکر کرد.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
فرزندخواندگی نسب یا ارث ایجاد نمیکند؛ نام پدریِ شناختهشده را حفظ کنید.
سَهله بنت سهیل پس از نزول وحی دربارهٔ نسبتدادن فرزندخواندهها به پدرانشان، نزد پیامبر ﷺ آمد. او گفت که خانوادهاش سالم را پسر خود میدانستند؛ سپس روایت به ادامهٔ ماجرا اشاره میکند.
واژهای با معانی گوناگون، از جمله بردهٔ آزادشده یا کسی که پیوند همبستگی و حمایت دارد.
در اینجا منظور پذیرفتن کسی بهعنوان فرزند خود است؛ این کار او را پسر زیستی نمیکند و نسبش را تغییر نمیدهد.
ساکنان مدینه که از پیامبر ﷺ و مسلمانانِ آمده از مکه حمایت کردند.
عالمان کلاسیک از این روایت نتیجه میگیرند که کسی که بهعنوان کودک پذیرفته و بزرگ میشود، نسب زیستیِ شناختهشدهٔ خود را حفظ میکند: فرزندخواندگی بهتنهایی او را مانند پسر زیستی وارث نمیکند و رابطهٔ محرمیت پدید نمیآورد. قرآن فرمان میدهد فرزندخواندهها را به نام پدرانشان بخوانند (۳۳:۵). فرزندخواندگی و مراقبت از کودک همچنان جایز و پسندیده است، به شرط آنکه نسب، احکام ارث و قواعد ازدواج با یکدیگر خلط نشوند. عالمان ماجرای بعدی سالم را جداگانه بررسی میکنند و آن مسئلهٔ خاص را بهعنوان قاعدهای کلی مبنی بر ایجاد محرمیت از راه فرزندخواندگی نمیدانند.
- به کودکی که پرورش میدهید محبت و امنیت ببخشید، اما نام و نسب زیستیِ شناختهشدهٔ او را حفظ کنید.
- در اسناد ارث و مدارک خانوادگی روشن کنید کدام حقوق از خویشاوندی ناشی میشوند و کدام از وصیت یا بخشش.
- دربارهٔ محرمیت و احکام ازدواج بر پایهٔ خویشاوندیِ ثابتشده، خویشاوندیِ ناشی از شیرخوارگی و دانش معتبر داوری کنید.
این روایت دربارهٔ ماجرای سالم اطلاعات بیشتری میدهد و مستقیماً توضیحی تکمیلی بر اشاره به ادامهٔ داستان است.
Sahih al-Bukhari · #5064 (Sahih)عایشه در آنجا آیات قرآن دربارهٔ محرمات ازدواج و خویشاوندی را بررسی میکند؛ موضوعاتی که به تشخیص تفاوت میان نسب و روابط محرمیت کمک میکنند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.