النکاح · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 5101

روایت‌شده توسط Umm Habiba bint Abi Sufyan. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: النکاح
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ

Sahih (معتبر)
  1. 1الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2شُعَيْبٌ
  3. 3الزُّهْرِيِّ
  4. 4عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ زَيْنَبَ ابْنَةَ أَبِي سَلَمَةَ، أَخْبَرَتْهُ أَنَّ أُمَّ حَبِيبَةَ بِنْتَ أَبِي سُفْيَانَ أَخْبَرَتْهَا أَنَّهَا، قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ انْكِحْ أُخْتِي بِنْتَ أَبِي سُفْيَانَ فَقَالَ ‏"‏ أَوَتُحِبِّينَ ذَلِكَ ‏"‏‏.‏ فَقُلْتُ نَعَمْ، لَسْتُ لَكَ بِمُخْلِيَةٍ، وَأَحَبُّ مَنْ شَارَكَنِي فِي خَيْرٍ أُخْتِي‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ ذَلِكَ لاَ يَحِلُّ لِي ‏"‏‏.‏ قُلْتُ فَإِنَّا نُحَدَّثُ أَنَّكَ تُرِيدُ أَنْ تَنْكِحَ بِنْتَ أَبِي سَلَمَةَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ بِنْتَ أُمِّ سَلَمَةَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ نَعَمْ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ لَوْ أَنَّهَا لَمْ تَكُنْ رَبِيبَتِي فِي حَجْرِي مَا حَلَّتْ لِي إِنَّهَا لاَبْنَةُ أَخِي مِنَ الرَّضَاعَةِ، أَرْضَعَتْنِي وَأَبَا سَلَمَةَ ثُوَيْبَةُ فَلاَ تَعْرِضْنَ عَلَىَّ بَنَاتِكُنَّ وَلاَ أَخَوَاتِكُنَّ ‏"‏‏.‏ قَالَ عُرْوَةُ وَثُوَيْبَةُ مَوْلاَةٌ لأَبِي لَهَبٍ كَانَ أَبُو لَهَبٍ أَعْتَقَهَا فَأَرْضَعَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا مَاتَ أَبُو لَهَبٍ أُرِيَهُ بَعْضُ أَهْلِهِ بِشَرِّ حِيبَةٍ قَالَ لَهُ مَاذَا لَقِيتَ قَالَ أَبُو لَهَبٍ لَمْ أَلْقَ بَعْدَكُمْ غَيْرَ أَنِّي سُقِيتُ فِي هَذِهِ بِعَتَاقَتِي ثُوَيْبَةَ‏.‏

ترجمه

حکم بن نافع برای ما حدیث کرد و گفت: شعیب از زهری به ما خبر داد، او گفت: عروة بن زبیر به من خبر داد که زینب دختر ابی‌سلمه به او اطلاع داده که ام‌حبیبه دختر ابی‌سفیان به او گفته است که من گفتم:

«ای رسول خدا ﷺ! با خواهرم، دختر ابی‌سفیان ازدواج کن.» پیامبر ﷺ فرمودند: «آیا این کار را دوست داری؟» گفتم: «بله، من هنوز تنها همسر تو نیستم و محبوب‌ترین کسی که در خیر با من شریک شود، خواهرم است.» پیامبر ﷺ فرمودند: «این کار برای من حلال نیست.» گفتم: «شنیده‌ایم که قصد داری با دختر ابی‌سلمه ازدواج کنی.» فرمودند: «منظورت دختر ام‌سلمه است؟» گفتم: «بله.» فرمودند: «حتی اگر او دخترخوانده‌ام در دامانم نبود نیز برایم حلال نبود، زیرا او برادرزاده رضاعی من است؛ من و ابی‌سلمه هر دو از ثویبه شیر خورده‌ایم. پس دخترانتان یا خواهرانتان را برای ازدواج به من پیشنهاد نکنید.» عروة گفت: ثویبه کنیز ابی‌لهب بود که او را آزاد کرد و سپس پیامبر ﷺ را شیر داد. وقتی ابی‌لهب مرد، یکی از بستگانش او را در خواب در حالتی بسیار بد دید و پرسید: «به چه وضعیتی دچار شده‌ای؟» ابی‌لهب گفت: «پس از شما هیچ آسایشی نیافتم جز اینکه در این فاصله (میان انگشت شست و سایر انگشتانم) به پاس آزادی ثویبه به من آب نوشانده می‌شود.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

خویشاوندی رضاعی نیز مانند خویشاوندی نسبی، ازدواج را ممنوع می‌کند.

پیشینه و سبب بیان

امّ حبیبه از پیامبر ﷺ خواست با خواهرش ازدواج کند و همچنین از دختر امّ سلمه نام برد. ایشان روشن ساخت که هر دو ازدواج برای او ممنوع است: ازدواج با خواهرش به‌سبب ممنوعیت هم‌زمانی ازدواج با دو خواهر، و ازدواج با دختر امّ سلمه به‌سبب خویشاوندی رضاعی.

توضیح واژه‌های دشوار
خویشاوندی رضاعی

پیوند خانوادگی‌ای که از شیرخوردن پدید می‌آید و ازدواج‌های معینی را ممنوع می‌کند.

دخترعمهٔ رضاعی

زنی که به‌سبب پیوند شیرخوردگی در حکم دخترعمه است، حتی اگر پیوند نسبی وجود نداشته باشد.

ربیبه

دختر همسر از رابطه‌ای پیشین؛ در اینجا او زیر سرپرستی پیامبر ﷺ بزرگ شد.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از عبارت «آنچه به‌سبب شیرخوردن حرام می‌شود، به‌سبب نسب نیز حرام می‌شود» چنین برداشت می‌کنند که خویشاوندی رضاعی می‌تواند موجب ممنوعیت ازدواج شود. هر چهار مذهب فقهی اهل‌سنت این اصل را می‌پذیرند؛ اما شرایط اثبات آن، از جمله شمار دفعات شیرخوردن و سن کودک، را جداگانه بررسی می‌کنند. این روایت همچنین ممنوعیت ازدواج هم‌زمان با یک زن و خواهر او را بیان می‌کند. حکایت رؤیا دربارهٔ ابولهب گزارشی از عروه است و به‌تنهایی دلیلی مستقل برای قاعده‌ای کلی دربارهٔ پاداش کافران نیست.

درس‌هایی برای امروز
  1. پیش از ازدواج، دربارهٔ وجود هرگونه پیوند شناخته‌شدهٔ شیرخوردگی با دقت پرس‌وجو کنید.
  2. اگر اطلاعات مربوط به خویشاوندی رضاعی یا شرایط اثبات آن روشن نیست، با عالمی آگاه مشورت کنید.
  3. امّ حبیبه خواستهٔ خود را صریح بیان کرد؛ مسائل مربوط به روابط را صادقانه و محترمانه مطرح کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.