Sahih al-Bukhari، حدیث 5105
روایتشده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abdullah ibn Abbas
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
وَقَالَ لَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ سُفْيَانَ، حَدَّثَنِي حَبِيبٌ، عَنْ سَعِيدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، حَرُمَ مِنَ النَّسَبِ سَبْعٌ، وَمِنَ الصِّهْرِ سَبْعٌ. ثُمَّ قَرَأَ {حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ أُمَّهَاتُكُمْ} الآيَةَ. وَجَمَعَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ بَيْنَ ابْنَةِ عَلِيٍّ وَامْرَأَةِ عَلِيٍّ. وَقَالَ ابْنُ سِيرِينَ لاَ بَأْسَ بِهِ. وَكَرِهَهُ الْحَسَنُ مَرَّةً ثُمَّ قَالَ لاَ بَأْسَ بِهِ. وَجَمَعَ الْحَسَنُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ بَيْنَ ابْنَتَىْ عَمٍّ فِي لَيْلَةٍ، وَكَرِهَهُ جَابِرُ بْنُ زَيْدٍ لِلْقَطِيعَةِ، وَلَيْسَ فِيهِ تَحْرِيمٌ لِقَوْلِهِ تَعَالَى {وَأُحِلَّ لَكُمْ مَا وَرَاءَ ذَلِكُمْ} وَقَالَ عِكْرِمَةُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ إِذَا زَنَى بِأُخْتِ امْرَأَتِهِ لَمْ تَحْرُمْ عَلَيْهِ امْرَأَتُهُ. وَيُرْوَى عَنْ يَحْيَى الْكِنْدِيِّ عَنِ الشَّعْبِيِّ وَأَبِي جَعْفَرٍ، فِيمَنْ يَلْعَبُ بِالصَّبِيِّ إِنْ أَدْخَلَهُ فِيهِ، فَلاَ يَتَزَوَّجَنَّ أُمَّهُ، وَيَحْيَى هَذَا غَيْرُ مَعْرُوفٍ، لَمْ يُتَابَعْ عَلَيْهِ. وَقَالَ عِكْرِمَةُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ إِذَا زَنَى بِهَا لَمْ تَحْرُمْ عَلَيْهِ امْرَأَتُهُ. وَيُذْكَرُ عَنْ أَبِي نَصْرٍ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ حَرَّمَهُ. وَأَبُو نَصْرٍ هَذَا لَمْ يُعْرَفْ بِسَمَاعِهِ مِنِ ابْنِ عَبَّاسٍ. وَيُرْوَى عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ وَجَابِرِ بْنِ زَيْدٍ وَالْحَسَنِ وَبَعْضِ أَهْلِ الْعِرَاقِ تَحْرُمُ عَلَيْهِ. وَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ لاَ تَحْرُمُ حَتَّى يُلْزِقَ بِالأَرْضِ يَعْنِي يُجَامِعَ. وَجَوَّزَهُ ابْنُ الْمُسَيَّبِ وَعُرْوَةُ وَالزُّهْرِيُّ. وَقَالَ الزُّهْرِيُّ قَالَ عَلِيٌّ لاَ تَحْرُمُ. وَهَذَا مُرْسَلٌ.
احمد بن حنبل به ما خبر داد، یحیی بن سعید از سفیان نقل کرد، حبیب به من حدیث گفت، از سعید، از ابن عباس که فرمود: هفت دسته از زنان به سبب نسب و هفت دسته به سبب مصاهرت (پیوند زناشویی) حرام هستند. سپس این آیه را تلاوت کرد: {بر شما مادرانتان حرام گردیده است...}. عبدالله بن جعفر، دختر علی و همسر علی را همزمان در عقد خود داشت (که یکی دختر و دیگری مادر بود). ابن سیرین گفت: اشکالی در آن نیست. حسن بصری ابتدا آن را مکروه دانست، اما سپس گفت اشکالی ندارد. حسن بن حسن بن علی در یک شب با دو دخترعموی خود ازدواج کرد. جابر بن زید این کار را به دلیل احتمال ایجاد کینه میان آنان ناپسند شمرد، ولی آن را حرام ندانست؛ زیرا خداوند متعال فرموده است: {غیر از اینها برای شما حلال است}. عکرمه از ابن عباس روایت کرده است: اگر کسی با خواهر زن خود زنا کند، همسرش بر او حرام نمیشود. از یحیی کندی از شعبی و ابوجعفر روایت شده که هر کس با پسری لواط کند، نباید با مادر آن پسر ازدواج نماید. اما این یحیی ناشناخته است و روایتش تأیید نشده است. عکرمه از ابن عباس نقل کرده: اگر کسی با مادرزن خود زنا کند، همسرش بر او حرام نمیگردد. از ابونصر نیز نقل شده که ابن عباس در چنین موردی همسر را حرام دانسته است، اما شنیدن مستقیم حدیث توسط ابونصر از ابن عباس ثابت نیست. از عمران بن حصین، جابر بن زید، حسن و برخی از علمای عراق روایت شده که در این صورت همسر حرام میشود. ابوهُریره گفت: همسر حرام نمیشود مگر اینکه آمیزش کامل صورت گیرد. ابن مسیب، عروه و زهری آن را جایز دانستهاند. زهری گفت که علی فرمود: همسر حرام نمیشود. و این روایت مرسل است.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
Huwelijksverboden hangen samen met verwantschap; andere combinaties vragen om zorgvuldigheid.
Bloedverwantschap, zoals de band tussen ouders, kinderen en broers of zussen.
Aanverwantschap die door een huwelijk ontstaat, zoals de band met bepaalde schoonfamilieleden.
Een overlevering waarbij een schakel ontbreekt tussen de genoemde geleerde en de Profeet ﷺ.
ابن عباس هفت مورد از زنان ممنوع برای ازدواج به سبب خویشاوندی نسبی و هفت مورد به سبب خویشاوندی سببی را، در پیوند با آیهٔ ۲۳ سورهٔ نساء، بیان میکند. این متن همچنین میان منع شرعی و کاری که برای حفظ روابط خانوادگی ناپسند شمرده میشود تفاوت میگذارد: ازدواج همزمان با دو دخترعمو یا دو دخترخاله/دخترعمه ممنوع دانسته نشده است، هرچند جابر بن زید بهدلیل احتمال اختلاف خانوادگی آن را ناپسند میدانست. دربارهٔ اینکه آیا روابط جنسی ممنوع، ازدواج موجود با زنی خویشاوند را باطل میکند یا نه، دیدگاههای گوناگون عالمان نخستین نقل شده است. بنابراین، این متن بهتنهایی مبنایی برای داوری دربارهٔ این مسئله بدون مراجعه به منابع فقهی تکمیلی نیست؛ مذاهب فقهی آن را در چارچوب استدلالهای حقوقی خود بررسی میکنند.
- پیش از ازدواج، بررسی کنید که خویشاوندی نسبی، سببی یا رضاعی موجب منع ازدواج نباشد.
- میان منع دینی و کاری که بهدلیل آسیب احتمالی به روابط خانوادگی ناپسند شمرده میشود تفاوت بگذارید.
- در مسائل پیچیدهٔ ازدواج با عالمی صلاحیتدار مشورت کنید و همهٔ جزئیات را در میان بگذارید.
این روایت نیز به ممنوعیتهای ازدواج ناشی از پیوندهای خانوادگی میپردازد و سخن امحبیبه دربارهٔ جمع میان زنان خویشاوند در یک ازدواج را نقل میکند.
Sahih al-Bukhari · #5107 (Sahih)زینب بنت ابیسلمه در آن روایت نسبت خویشاوندی خود با پیامبر ﷺ و پیامدهای آن برای احکام ازدواج را شرح میدهد.
Sahih al-Bukhari · #5103 (Sahih)این حدیث روشن میکند که خویشاوندی رضاعی نیز میتواند موجب ممنوعیت ازدواج شود.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.