نفقه · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 5368

روایت‌شده توسط Abu Huraira. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: نفقه
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Huraira

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ أَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم رَجُلٌ فَقَالَ هَلَكْتُ‏.‏ قَالَ ‏"‏ وَلِمَ ‏"‏‏.‏ قَالَ وَقَعْتُ عَلَى أَهْلِي فِي رَمَضَانَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَأَعْتِقْ رَقَبَةً ‏"‏‏.‏ قَالَ لَيْسَ عِنْدِي‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَصُمْ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ ‏"‏‏.‏ قَالَ لاَ أَسْتَطِيعُ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَأَطْعِمْ سِتِّينَ مِسْكِينًا ‏"‏‏.‏ قَالَ لاَ أَجِدُ‏.‏ فَأُتِيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِعَرَقٍ فِيهِ تَمْرٌ فَقَالَ ‏"‏ أَيْنَ السَّائِلُ ‏"‏‏.‏ قَالَ هَا أَنَا ذَا‏.‏ قَالَ ‏"‏ تَصَدَّقْ بِهَذَا ‏"‏‏.‏ قَالَ عَلَى أَحْوَجَ مِنَّا يَا رَسُولَ اللَّهِ فَوَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا بَيْنَ لاَبَتَيْهَا أَهْلُ بَيْتٍ أَحْوَجُ مِنَّا فَضَحِكَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم حَتَّى بَدَتْ أَنْيَابُهُ قَالَ ‏"‏ فَأَنْتُمْ إِذًا ‏"‏‏.‏

ترجمه

احمد بن یونس به ما حدیث کرد، ابراهیم بن سعد به ما حدیث کرد، ابن شهاب از حمید بن عبدالرحمن، از ابوهُریره رضی الله عنه روایت کرد که گفت: مردی نزد پیامبر ﷺ آمد و عرض کرد:

«هلاک شدم!» فرمود: «چرا؟» عرض کرد: «در ماه رمضان با همسرم آمیزش کردم.» فرمود: «پس برده‌ای آزاد کن.» عرض کرد: «ندارم.» فرمود: «پس دو ماه پی‌درپی روزه بگیر.» عرض کرد: «نمی‌توانم.» فرمود: «پس شصت مسکین را طعام بده.» عرض کرد: «چیزی نمی‌یابم.» در این میان سبدی پر از خرما برای پیامبر ﷺ آورده شد. فرمود: «آن پرسشگر کجاست؟» عرض کرد: «اینجایم.» فرمود: «این را صدقه بده.» عرض کرد: «آیا به کسی فقیرتر از خودمان بدهم؟ ای رسول خدا! سوگند به آنکه تو را به حق مبعوث کرد، میان دو سنگستان مدینه خانواده‌ای نیازمندتر از ما نیست.» پس پیامبر ﷺ خندید تا دندان‌های نیش ایشان نمایان شد و فرمود: «پس خودتان بخورید.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ آموخت که توبه و جبران خطا با مهربانی همراه است.

پیشینه و سبب بیان

مردی نزد پیامبر ﷺ آمد، زیرا در ماه رمضان هنگام روزه‌داری با همسرش همبستر شده بود و می‌ترسید که هلاک شده باشد.

توضیح واژه‌های دشوار
کفاره

عملی مقرر که شخص با آن تخلفی جدی را جبران می‌کند.

ماه‌های پیاپی

دو ماه روزه‌داریِ پی‌درپی، بدون وقفه.

صدقه

بخشش مالی‌ای که از سر سخاوت داده می‌شود.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت می‌کنند که همبستری عمدی در روزِ روزهٔ رمضان تخلفی بزرگ است و کفارهٔ یادشده را در پی دارد. ترتیب آن عبارت است از آزاد کردن برده، دو ماه روزهٔ پیاپی و، اگر شخص توان آن را نداشته باشد، غذا دادن به شصت نیازمند. مذاهب فقهی دربارهٔ شرایط دقیق و نحوهٔ اجرای آن اختلاف‌نظر دارند؛ از جمله دربارهٔ اینکه آیا کفاره بر زن نیز واجب است یا نه. پایان روایت نشان می‌دهد که پیامبر ﷺ فقر آن خانواده را در نظر گرفت و اجازه داد خرماها را برای خود نگه دارند.

درس‌هایی برای امروز
  1. در صورت ارتکاب خطایی جدی، برای راهنمایی دینی مراجعه کنید و کفارهٔ مقرر را ناچیز نشمارید.
  2. هنگام صدقه دادن، نیازهای خانوادهٔ خود را در نظر بگیرید.
  3. با کسانی که صادقانه می‌خواهند خطاهایشان را جبران کنند، هم با راهنمایی روشن و هم با مهربانی رفتار کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.