Sahih al-Bukhari، حدیث 5967
روایتشده توسط Muadh ibn Jabal. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Muadh ibn Jabal
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا هُدْبَةُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ، عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَيْنَا أَنَا رَدِيفُ النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم لَيْسَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ إِلاَّ أَخِرَةُ الرَّحْلِ فَقَالَ " يَا مُعَاذُ ". قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ. ثُمَّ سَارَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ " يَا مُعَاذُ ". قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ. ثُمَّ سَارَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ " يَا مُعَاذُ ". قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ. قَالَ " هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى عِبَادِهِ ". قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ. قَالَ " حَقُّ اللَّهِ عَلَى عِبَادِهِ أَنْ يَعْبُدُوهُ وَلاَ يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا ". ثُمَّ سَارَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ " يَا مُعَاذُ بْنَ جَبَلٍ ". قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ. فَقَالَ " هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ إِذَا فَعَلُوهُ ". قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ. قَالَ " حَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ أَنْ لاَ يُعَذِّبَهُمْ ".
هدبه بن خالد به ما حدیث نقل کرد، همام به ما حدیث نقل کرد، قتاده به ما حدیث نقل کرد، انس بن مالک به ما حدیث نقل کرد، از معاذ بن جبل ـ رضی الله عنه ـ که گفت: در حالی که من پشت سر پیامبر ﷺ سوار بودم و میان من و ایشان تنها بخش عقبین زین فاصله بود، فرمودند:
«ای معاذ!» گفتم: «لبیک یا رسولالله و سعدیک!» سپس مدتی رفتند و دوباره فرمودند: «ای معاذ!» گفتم: «لبیک یا رسولالله و سعدیک!» باز هم مدتی رفتند و فرمودند: «ای معاذ!» گفتم: «لبیک یا رسولالله و سعدیک!» فرمودند: «آیا میدانی حق خداوند بر بندگانش چیست؟» گفتم: «خدا و رسولش داناترند.» فرمودند: «حق خداوند بر بندگانش این است که تنها او را بپرستند و چیزی را شریک او قرار ندهند.» سپس مدتی رفتند و فرمودند: «ای معاذ بن جبل!» گفتم: «لبیک یا رسولالله و سعدیک!» فرمودند: «آیا میدانی اگر بندگان چنین کنند، حق آنان بر خداوند چیست؟» گفتم: «خدا و رسولش داناترند.» فرمودند: «حق بندگان بر خداوند این است که آنان را عذاب نکند.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پرستش تنها خداوند و شریک قرار ندادن برای او، به وعدهٔ رحمت او میانجامد.
وظیفهٔ مردم برای پرستش خداوند بهتنهایی و شریک قرار ندادن برای او.
موجودات یا چیزهایی که در کنار خداوند پرستش میشوند یا همتایان الهی شمرده میشوند.
وعدهای که خداوند از روی رحمت بر خود مقرر کرده است؛ هیچکس نمیتواند تکلیفی بر خداوند تحمیل کند.
عالمان کلاسیک از این روایت نتیجه میگیرند که عبادت خالصانه و دوری از شرک، اساس ایمان است. وعدهٔ اینکه خداوند چنین بندگانی را عذاب نمیکند، دربارهٔ کسانی است که تنها او را میپرستند؛ متون دیگر روشن میکنند که این امر با ایمان صادقانه و توبه همراه است و گناهان غیر از شرک، در قلمرو خواست خداوند قرار دارند. این بخش همچنین میآموزد که ایمان باید با حکمت و دلسوزی آموزش داده شود: پیامبر ﷺ پیش از بیان وعدهٔ بشارتآمیز، پیام را مرحلهبهمرحله مطرح کرد.
- نماز، دعا و دیگر شکلهای عبادت خود را تنها برای خداوند انجام دهید.
- اساس ایمان را گامبهگام بیاموزید و آن را با دلسوزی به دیگران آموزش دهید.
- به وعدهٔ خداوند اعتماد کنید و در عین حال پیوسته توبه کنید و اعمال خود را بهبود بخشید.
این حدیث قدسی بر گستردگی آمرزش خداوند برای کسی که توبه میکند و برای او شریکی قرار نمیدهد تأکید دارد و به فهم این وعده در کنار متون دیگر کمک میکند.
Sahih al-Bukhari · #5965 (Sahih)این روایت در صحیح بخاری در نزدیکی این بخش آمده و از همان باب، زمینهٔ بیشتری فراهم میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.