Sahih al-Bukhari، حدیث 6317
روایتشده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا پیامبر ﷺ
- 1عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍآن را به البخاري روایت کرد
- 2سُفْيَانُ
- 3سُلَيْمَانَ بْنَ أَبِي مُسْلِمٍ
- 4طَاوُسٍ
- 5ابْنِ عَبَّاسٍ
- 6رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، سَمِعْتُ سُلَيْمَانَ بْنَ أَبِي مُسْلِمٍ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِذَا قَامَ مِنَ اللَّيْلِ يَتَهَجَّدُ قَالَ " اللَّهُمَّ لَكَ الْحَمْدُ، أَنْتَ نُورُ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ وَمَنْ فِيهِنَّ، وَلَكَ الْحَمْدُ أَنْتَ قَيِّمُ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ وَمَنْ فِيهِنَّ، وَلَكَ الْحَمْدُ، أَنْتَ الْحَقُّ وَوَعْدُكَ حَقٌّ، وَقَوْلُكَ حَقٌّ، وَلِقَاؤُكَ حَقٌّ، وَالْجَنَّةُ حَقٌّ، وَالنَّارُ حَقٌّ، وَالسَّاعَةُ حَقٌّ، وَالنَّبِيُّونَ حَقٌّ، وَمُحَمَّدٌ حَقٌّ، اللَّهُمَّ لَكَ أَسْلَمْتُ وَعَلَيْكَ تَوَكَّلْتُ وَبِكَ آمَنْتُ، وَإِلَيْكَ أَنَبْتُ، وَبِكَ خَاصَمْتُ، وَإِلَيْكَ حَاكَمْتُ، فَاغْفِرْ لِي مَا قَدَّمْتُ وَمَا أَخَّرْتُ، وَمَا أَسْرَرْتُ، وَمَا أَعْلَنْتُ، أَنْتَ الْمُقَدِّمُ وَأَنْتَ الْمُؤَخِّرُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ ـ أَوْ ـ لاَ إِلَهَ غَيْرُكَ ".
عبدالله بن محمد به ما حدیث کرد، سفیان به ما حدیث کرد، من از سلیمان بن ابی مسلم شنیدم، از طاووس، از ابن عباس روایت کرده است: هرگاه پیامبر ﷺ شبهنگام برای خواندن نماز تهجد بیدار میشدند، میفرمودند:
«بار خدایا! ستایش تنها از آنِ توست. تویی نور آسمانها و زمین و هر که در آنهاست. و ستایش تنها از آنِ توست، تویی نگهبان و تدبیرکنندهٔ آسمانها و زمین و هر که در آنهاست. و ستایش تنها از آنِ توست، تویی حق، وعدهٔ تو حق است، گفتار تو حق است، دیدار تو حق است، بهشت حق است، دوزخ حق است، ساعت (قیامت) حق است، پیامبران حق هستند و محمد حق است. بار خدایا! تسلیم تو شدم، بر تو توکل کردم، به تو ایمان آوردم، به سوی تو بازگشتم، با یاری تو با دشمنان استدلال کردم و داوری را به تو واگذار نمودم. پس گناهان گذشته و آیندهام را ببخش، آنچه پنهان داشتم و آنچه آشکار کردم. تویی پیشاندازنده و تویی پساندازنده. هیچ معبودی جز تو نیست — یا — هیچ معبودی غیر از تو نیست.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ در نماز شب، خداوند را ستایش میکرد و از او آمرزش میخواست.
کسی که آسمانها و زمین را برپا میدارد و تدبیر میکند.
تعبیری از پشیمانی و روی آوردن دوبارهٔ دل به سوی خداوند.
خداوند تعیین میکند چه چیزی را پیش آورد و چه چیزی را به تأخیر اندازد.
عالمان از این روایت نتیجه میگیرند که شایسته است نماز شب با ستایش خداوند، گواهیهای ایمان و دعای آمرزش آغاز شود. این دعا هم اعمال آشکار و هم پنهان را دربرمیگیرد و به این حقیقت اذعان دارد که خداوند تدبیرکنندهٔ همهچیز است. عبارت پایانی در روایت با دو صورت نقل شده است.
- نماز شبت را با ستایش خداوند آغاز کن و قدرت و حقانیت او را به رسمیت بشناس.
- برای خطاهایی که آشکارا یا پنهانی مرتکب شدهای، از خداوند آمرزش بخواه.
- این دعا را گامبهگام بیاموز و هنگام برخاستن برای نماز شب بخوان.
این روایت ابنعباس نیز دربارهٔ سخنانی است که پیامبر ﷺ هنگام برخاستن در شب برای نماز میگفت.
Sahih al-Bukhari · #6315 (Sahih)این روایت صحیح، موضوع را با ستایش و دعاهایی هنگام بیدارشدن کامل میکند.
Sahih al-Bukhari · #6307 (Sahih)در آن، پیامبر ﷺ میفرماید که بارها از خداوند آمرزش میخواست و به سوی او بازمیگشت.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.