ترقيق القلب · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 6452

روایت‌شده توسط Abu Huraira. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: ترقيق القلب
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Huraira

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنِي أَبُو نُعَيْمٍ، بِنَحْوٍ مِنْ نِصْفِ هَذَا الْحَدِيثِ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ ذَرٍّ، حَدَّثَنَا مُجَاهِدٌ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، كَانَ يَقُولُ آللَّهِ الَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ إِنْ كُنْتُ لأَعْتَمِدُ بِكَبِدِي عَلَى الأَرْضِ مِنَ الْجُوعِ، وَإِنْ كُنْتُ لأَشُدُّ الْحَجَرَ عَلَى بَطْنِي مِنَ الْجُوعِ، وَلَقَدْ قَعَدْتُ يَوْمًا عَلَى طَرِيقِهِمُ الَّذِي يَخْرُجُونَ مِنْهُ، فَمَرَّ أَبُو بَكْرٍ، فَسَأَلْتُهُ عَنْ آيَةٍ مِنْ كِتَابِ اللَّهِ، مَا سَأَلْتُهُ إِلاَّ لِيُشْبِعَنِي، فَمَرَّ وَلَمْ يَفْعَلْ، ثُمَّ مَرَّ بِي عُمَرُ فَسَأَلْتُهُ عَنْ آيَةٍ مِنْ كِتَابِ اللَّهِ، مَا سَأَلْتُهُ إِلاَّ لِيُشْبِعَنِي، فَمَرَّ فَلَمْ يَفْعَلْ، ثُمَّ مَرَّ بِي أَبُو الْقَاسِمِ صلى الله عليه وسلم فَتَبَسَّمَ حِينَ رَآنِي وَعَرَفَ، مَا فِي نَفْسِي وَمَا فِي وَجْهِي ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَبَا هِرٍّ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ الْحَقْ ‏"‏‏.‏ وَمَضَى فَتَبِعْتُهُ، فَدَخَلَ فَاسْتَأْذَنَ، فَأَذِنَ لِي، فَدَخَلَ فَوَجَدَ لَبَنًا فِي قَدَحٍ فَقَالَ ‏"‏ مِنْ أَيْنَ هَذَا اللَّبَنُ ‏"‏‏.‏ قَالُوا أَهْدَاهُ لَكَ فُلاَنٌ أَوْ فُلاَنَةُ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَبَا هِرٍّ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ الْحَقْ إِلَى أَهْلِ الصُّفَّةِ فَادْعُهُمْ لِي ‏"‏‏.‏ قَالَ وَأَهْلُ الصُّفَّةِ أَضْيَافُ الإِسْلاَمِ، لاَ يَأْوُونَ إِلَى أَهْلٍ وَلاَ مَالٍ، وَلاَ عَلَى أَحَدٍ، إِذَا أَتَتْهُ صَدَقَةٌ بَعَثَ بِهَا إِلَيْهِمْ، وَلَمْ يَتَنَاوَلْ مِنْهَا شَيْئًا، وَإِذَا أَتَتْهُ هَدِيَّةٌ أَرْسَلَ إِلَيْهِمْ، وَأَصَابَ مِنْهَا وَأَشْرَكَهُمْ فِيهَا، فَسَاءَنِي ذَلِكَ فَقُلْتُ وَمَا هَذَا اللَّبَنُ فِي أَهْلِ الصُّفَّةِ كُنْتُ أَحَقُّ أَنَا أَنْ أُصِيبَ مِنْ هَذَا اللَّبَنِ شَرْبَةً أَتَقَوَّى بِهَا، فَإِذَا جَاءَ أَمَرَنِي فَكُنْتُ أَنَا أُعْطِيهِمْ، وَمَا عَسَى أَنْ يَبْلُغَنِي مِنْ هَذَا اللَّبَنِ، وَلَمْ يَكُنْ مِنْ طَاعَةِ اللَّهِ وَطَاعَةِ رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم بُدٌّ، فَأَتَيْتُهُمْ فَدَعَوْتُهُمْ فَأَقْبَلُوا، فَاسْتَأْذَنُوا فَأَذِنَ لَهُمْ، وَأَخَذُوا مَجَالِسَهُمْ مِنَ الْبَيْتِ قَالَ ‏"‏ يَا أَبَا هِرٍّ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ خُذْ فَأَعْطِهِمْ ‏"‏‏.‏ قَالَ فَأَخَذْتُ الْقَدَحَ فَجَعَلْتُ أُعْطِيهِ الرَّجُلَ فَيَشْرَبُ حَتَّى يَرْوَى، ثُمَّ يَرُدُّ عَلَىَّ الْقَدَحَ، فَأُعْطِيهِ الرَّجُلَ فَيَشْرَبُ حَتَّى يَرْوَى، ثُمَّ يَرُدُّ عَلَىَّ الْقَدَحَ فَيَشْرَبُ حَتَّى يَرْوَى، ثُمَّ يَرُدُّ عَلَىَّ الْقَدَحَ، حَتَّى انْتَهَيْتُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَقَدْ رَوِيَ الْقَوْمُ كُلُّهُمْ، فَأَخَذَ الْقَدَحَ فَوَضَعَهُ عَلَى يَدِهِ فَنَظَرَ إِلَىَّ فَتَبَسَّمَ فَقَالَ ‏"‏ أَبَا هِرٍّ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ بَقِيتُ أَنَا وَأَنْتَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ صَدَقْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ اقْعُدْ فَاشْرَبْ ‏"‏‏.‏ فَقَعَدْتُ فَشَرِبْتُ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ اشْرَبْ ‏"‏‏.‏ فَشَرِبْتُ، فَمَا زَالَ يَقُولُ ‏"‏ اشْرَبْ ‏"‏‏.‏ حَتَّى قُلْتُ لاَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ، مَا أَجِدُ لَهُ مَسْلَكًا‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَأَرِنِي ‏"‏‏.‏ فَأَعْطَيْتُهُ الْقَدَحَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَسَمَّى، وَشَرِبَ الْفَضْلَةَ‏.‏

ترجمه

ابوهریره رضی‌الله‌عنه روایت کرده است: قسم به الله که هیچ معبودی جز او نیست، گاهی از شدت گرسنگی جگرم را بر زمین می‌فشاردم و گاهی از فرط گرسنگی سنگی بر شکم خود می‌بستم. روزی بر سر راهی نشستم که آنان (پیامبر ﷺ و یارانش) از آنجا عبور می‌کردند. ابوبکر رضی‌الله‌عنه گذشت و من از او درباره آیه‌ای از کتاب الله پرسیدم، در حالی که مقصودم تنها این بود که سیرم کند، اما او عبور کرد و کاری نکرد. سپس عمر رضی‌الله‌عنه گذشت و من از او نیز درباره آیه‌ای از کتاب الله پرسیدم، با همان امید که مرا سیر کند، ولی او هم بدون انجام کاری رد شد. سرانجام ابوالقاسم ﷺ عبور کردند. وقتی مرا دیدند لبخند زدند، زیرا آنچه در دل و چهره‌ام بود را دانستند. فرمودند:

«ای ابا هِر!» گفتم: «لبیک یا رسول‌الله ﷺ!» فرمودند: «همراه من بیا.» ایشان رفتند و من به دنبالشان رفتم. وارد خانه شدند و من اجازه خواستم و اجازه یافتم. داخل شدند و کاسه‌ای شیر یافتند و پرسیدند: «این شیر از کجاست؟» گفتند: فلانی یا فلان زن برای شما هدیه آورده است. فرمودند: «ای ابا هِر!» گفتم: «لبیک یا رسول‌الله ﷺ!» فرمودند: «به نزد اهل صُفه برو و آنان را برایم بخوان.» (راوی گوید) اهل صُفه مهمانان اسلام بودند که نه خانواده‌ای داشتند، نه مالی و نه پناهگاهی. هرگاه صدقه‌ای نزد پیامبر ﷺ می‌آمد، آن را برای آنان می‌فرستادند و خود چیزی از آن برنمی‌داشتند، و هرگاه هدیه‌ای می‌آمد، بخشی را برای آنان می‌فرستادند و خود نیز از آن بهره می‌بردند. این دستور بر من گران آمد و با خود گفتم: این مقدار کم شیر چگونه برای اهل صُفه کافی خواهد بود؟ من سزاوارتر بودم که جرعه‌ای از این شیر بنوشم تا نیرو گیرم، اما اکنون که پیامبر ﷺ فرمان داده‌اند تا آن را به آنان بدهم، باید اطاعت کنم. آخر چه مقدار از این شیر به من خواهد رسید؟ اما چاره‌ای جز اطاعت از الله و رسولش ﷺ نبود. پس نزد آنان رفتم و دعوتشان کردم. آمدند، اجازه خواستند و وارد شده و نشستند. پیامبر ﷺ فرمودند: «ای ابا هِر!» گفتم: «لبیک یا رسول‌الله ﷺ!» فرمودند: «بردار و به آنان بده.» کاسه را گرفتم و به مردی دادم؛ نوشید تا سیراب شد و کاسه را بازگرداند. سپس به مرد دیگری دادم؛ او نیز نوشید تا سیراب شد و برگرداند. همین‌گونه به یکایک آنان دادم تا همه سیراب شدند. سرانجام نزد پیامبر ﷺ رسیدم. ایشان کاسه را گرفتند، بر دست نهادند، به من نگریستند و لبخند زدند و فرمودند: «ای ابا هِر!» گفتم: «لبیک یا رسول‌الله ﷺ!» فرمودند: «من و تو باقی ماندیم.» گفتم: «راست فرمودید یا رسول‌الله ﷺ!» فرمودند: «بنشین و بنوش.» نشستم و نوشیدم. فرمودند: «بنوش،» و من نوشیدم. پیوسته می‌فرمودند: «بنوش،» تا اینکه گفتم: «نه! قسم به آن ذاتی که شما را به حق مبعوث کرده است، دیگر جایی برای آن نمی‌یابم.» فرمودند: «پس به من نشان بده.» کاسه را به ایشان دادم. الله را سپاس گفتند، نام الله را بردند و باقیمانده شیر را نوشیدند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

De Profeet ﷺ chia sẻ sữa với những người khó khăn và để Abu Huraira uống sau cùng.

پیشینه و سبب بیان

Abu Huraira kể rằng vì đói, ông đã cầu cứu những người qua đường. Nhà Tiên tri ﷺ nhận ra tình cảnh của ông, mời những người thuộc as-Suffa cùng uống sữa, rồi khuyến khích Abu Huraira uống sau đó.

توضیح واژه‌های دشوار
Ahl as-Suffa

Những bạn đồng hành nghèo khó sống tại nhà thờ Hồi giáo ở Medina, có rất ít hoặc không có phương tiện riêng.

sadaqah

Lòng từ thiện tự nguyện được trao để giúp đỡ người khó khăn.

buộc một hòn đá lên bụng

Cách Abu Huraira mô tả việc làm nhằm xoa dịu cơn đau do đói dữ dội.

برداشت‌های عالمان

Các học giả cổ điển rút ra rằng người lãnh đạo có trách nhiệm chăm lo cho người khó khăn, và thực phẩm nhận được dưới dạng từ thiện có thể được xử lý khác với quà tặng. Nhà Tiên tri ﷺ chuyển sadaqah mà Ngài nhận được cho những người thuộc as-Suffa, trong khi Ngài được phép tự dùng quà tặng và mời họ cùng chia sẻ. Câu chuyện cũng cho thấy giá trị của sự vâng lời, kiên nhẫn và rộng lượng, đồng thời xác nhận một phép lạ Allah ban cho Nhà Tiên tri ﷺ.

درس‌هایی برای امروز
  1. Hãy chia sẻ những gì bạn có với người đang gặp khó khăn, ngay cả khi nguồn dự trữ của bạn còn hạn chế.
  2. Hãy để ý những dấu hiệu đói nghèo và giúp đỡ mà không buộc người khác phải giải thích trước.
  3. Hãy làm theo mệnh lệnh công bằng và tin rằng lòng rộng lượng không làm mất đi phẩm giá.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.