Sahih al-Bukhari، حدیث 6607
روایتشده توسط Sahl ibn Sa'd. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا پیامبر ﷺ
- 1سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَآن را به البخاري روایت کرد
- 2أَبُو غَسَّانَ
- 3أَبُو حَازِمٍ
- 4سَهْلٍ
- 5رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ، حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ، حَدَّثَنِي أَبُو حَازِمٍ، عَنْ سَهْلٍ، أَنَّ رَجُلاً، مِنْ أَعْظَمِ الْمُسْلِمِينَ غَنَاءً عَنِ الْمُسْلِمِينَ فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَنَظَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " مَنْ أَحَبَّ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى الرَّجُلِ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَلْيَنْظُرْ إِلَى هَذَا ". فَاتَّبَعَهُ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ، وَهْوَ عَلَى تِلْكَ الْحَالِ مِنْ أَشَدِّ النَّاسِ عَلَى الْمُشْرِكِينَ، حَتَّى جُرِحَ فَاسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ، فَجَعَلَ ذُبَابَةَ سَيْفِهِ بَيْنَ ثَدْيَيْهِ حَتَّى خَرَجَ مِنْ بَيْنِ كَتِفَيْهِ فَأَقْبَلَ الرَّجُلُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مُسْرِعًا فَقَالَ أَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ. فَقَالَ " وَمَا ذَاكَ ". قَالَ قُلْتَ لِفُلاَنٍ " مَنْ أَحَبَّ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَلْيَنْظُرْ إِلَيْهِ ". وَكَانَ مِنْ أَعْظَمِنَا غَنَاءً عَنِ الْمُسْلِمِينَ، فَعَرَفْتُ أَنَّهُ لاَ يَمُوتُ عَلَى ذَلِكَ فَلَمَّا جُرِحَ اسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ فَقَتَلَ نَفْسَهُ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عِنْدَ ذَلِكَ " إِنَّ الْعَبْدَ لَيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ النَّارِ، وَإِنَّهُ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ، وَيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ الْجَنَّةِ، وَإِنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ، وَإِنَّمَا الأَعْمَالُ بِالْخَوَاتِيمِ ".
سعید بن ابی مریم به ما حدیث کرد، ابوغسان به ما حدیث کرد، ابوحازم برایم حدیث کرد، از سهل که: مردی که در یکی از غزوات همراه پیامبر ﷺ بیشترین خدمت را به مسلمانان کرده بود، پیامبر ﷺ به او نگریست و فرمود:
«هر کس دوست دارد مردی از اهل آتش را ببیند، به این شخص بنگرد.» سپس مردی از قوم او را تعقیب کرد، در حالی که آن مرد در همان حال شدیدترین حملات را علیه مشرکان انجام میداد تا اینکه زخمی شد. آنگاه برای تسریع در مرگ، نوک شمشیرش را میان دو سینهاش نهاد تا اینکه از میان دو کتفش بیرون آمد. سپس آن مردِ ناظر با شتاب نزد پیامبر ﷺ آمد و گفت: «شهادت میدهم که تو رسول خدا هستی!» پیامبر ﷺ پرسید: «چرا چنین میگویی؟» گفت: «تو درباره فلانی فرمودی: هر کس دوست دارد مردی از اهل آتش را ببیند، به او بنگرد. در حالی که او بیشترین خدمت را به مسلمانان در میان ما داشت، اما من میدانستم که او بر این حالت نخواهد مرد. وقتی زخمی شد، مرگ را عجله کرد و خودکشی نمود.» آنگاه پیامبر ﷺ فرمود: «همانا بنده ممکن است عمل اهل آتش را انجام دهد در حالی که واقعاً از اهل بهشت است؛ و ممکن است عمل اهل بهشت را انجام دهد در حالی که واقعاً از اهل آتش است. و همانا اعمال بر اساس خاتمهشان سنجیده میشوند.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
معیار تعیینکننده، چگونگی پایان یافتن زندگی انسان است.
این حدیث ماجرای یک لشکرکشی همراه با پیامبر ﷺ را بیان میکند. مردی که با دلاوری چشمگیری برای مسلمانان میجنگید، پس از زخمیشدن به زندگی خود پایان داد. یکی دیگر از حاضران این ماجرا را برای پیامبر ﷺ بازگو کرد و ایشان سپس این درس را درباره اهمیت تعیینکننده پایان زندگی انسان بیان فرمودند.
وضعیت نهایی انسان هنگام مرگ، در سرنوشت او تعیینکننده است؛ اعمال گذشته به هیچکس اطمینان نمیدهد که پایان کار دیگری چگونه خواهد بود.
کسانی که سرانجام به آتش دوزخ میرسند؛ این تعبیر دعوتی نیست تا کسی درباره سرنوشت افراد حکم قطعی بدهد.
دانشمندان کلاسیک توضیح میدهند که این روایت به پایداری و اخلاص تشویق میکند و درباره خودپسندی بهسبب اعمال نیکِ آشکار هشدار میدهد. آنان همچنین تأکید میکنند که انسانها نمیتوانند سرانجام دیگران را با یقین تعیین کنند. حدیث خودکشی را محکوم میکند و میآموزد که علم و اراده خداوند همهچیز را دربرمیگیرد، درحالیکه انسانها همچنان در برابر انتخابهایشان مسئولاند.
- اجازه نده دستاوردهای ظاهری تو را خودپسند کند؛ از خداوند اخلاص و عاقبت نیک بخواه.
- بر پایه آنچه از ظاهر کسی میبینی، درباره سرانجام او قضاوت نکن.
- اگر دچار ناامیدی یا فکر آسیبزدن به خود شدی، فوراً از فردی مورد اعتماد و متخصصان کمک بگیر.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.