Sahih al-Bukhari، حدیث 6933
روایتشده توسط Abu Sa'id al-Khudri. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abu Sa'id al-Khudri
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، قَالَ بَيْنَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَقْسِمُ جَاءَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ ذِي الْخُوَيْصِرَةِ التَّمِيمِيُّ فَقَالَ اعْدِلْ يَا رَسُولَ اللَّهِ. فَقَالَ " وَيْلَكَ مَنْ يَعْدِلُ إِذَا لَمْ أَعْدِلْ ". قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ دَعْنِي أَضْرِبْ عُنُقَهُ. قَالَ " دَعْهُ فَإِنَّ لَهُ أَصْحَابًا يَحْقِرُ أَحَدُكُمْ صَلاَتَهُ مَعَ صَلاَتِهِ، وَصِيَامَهُ مَعَ صِيَامِهِ، يَمْرُقُونَ مِنَ الدِّينِ كَمَا يَمْرُقُ السَّهْمُ مِنَ الرَّمِيَّةِ، يُنْظَرُ فِي قُذَذِهِ فَلاَ يُوجَدُ فِيهِ شَىْءٌ، يُنْظَرُ فِي نَصْلِهِ فَلاَ يُوجَدُ فِيهِ شَىْءٌ، ثُمَّ يُنْظَرُ فِي رِصَافِهِ فَلاَ يُوجَدُ فِيهِ شَىْءٌ، ثُمَّ يُنْظَرُ فِي نَضِيِّهِ فَلاَ يُوجَدُ فِيهِ شَىْءٌ، قَدْ سَبَقَ الْفَرْثَ وَالدَّمَ، آيَتُهُمْ رَجُلٌ إِحْدَى يَدَيْهِ ـ أَوْ قَالَ ثَدْيَيْهِ ـ مِثْلُ ثَدْىِ الْمَرْأَةِ ـ أَوْ قَالَ مِثْلُ الْبَضْعَةِ ـ تَدَرْدَرُ، يَخْرُجُونَ عَلَى حِينِ فُرْقَةٍ مِنَ النَّاسِ ". قَالَ أَبُو سَعِيدٍ أَشْهَدُ سَمِعْتُ مِنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَأَشْهَدُ أَنَّ عَلِيًّا قَتَلَهُمْ وَأَنَا مَعَهُ، جِيءَ بِالرَّجُلِ عَلَى النَّعْتِ الَّذِي نَعَتَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم. قَالَ فَنَزَلَتْ فِيهِ {وَمِنْهُمْ مَنْ يَلْمِزُكَ فِي الصَّدَقَاتِ}.
ابوسعید رضیاللهعنه روایت میکند: هنگامی که پیامبر ﷺ مشغول تقسیم چیزی بودند، عبدالله بن ذیالخویصره تمیمی آمد و گفت: ای رسول خدا ﷺ، عدالت ورزید! ایشان فرمودند:
«وای بر تو! اگر من عدالت نکنم، چه کسی عدالت خواهد کرد؟» عمر بن خطاب رضیاللهعنه عرض کرد: اجازه دهید گردنش را بزنم. پیامبر ﷺ فرمودند: «او را رها کن، زیرا او یارانی دارد که هر یک از شما نماز خود را در برابر نماز آنان و روزه خود را در برابر روزه آنان ناچیز میشمارد. آنان از دین خارج میشوند همانگونه که تیر از شکار عبور میکند؛ به پیکان آن نگاه میکنند و چیزی در آن نمییابند، به چوب آن نگاه میکنند و چیزی در آن نمییابند، سپس به بند آن نگاه میکنند و چیزی در آن نمییابند، و آنگاه به پرهای آن نگاه میکنند و چیزی در آن نمییابند؛ چرا که پیش از رسیدن خون و فضولات از آن گذشته است. نشانه آنان مردی است که یکی از دستهایش — یا سینهاش — مانند پستان زن — یا پارهگوشتی — آویزان و لرزان است. این گروه زمانی ظهور میکنند که میان مردم اختلاف پدید آید.» ابوسعید رضیاللهعنه گفت: گواهی میدهم که این سخن را از پیامبر ﷺ شنیدم و گواهی میدهم که علی رضیاللهعنه آنان را کشت در حالی که من همراه او بودم. مردی با همان اوصافی که پیامبر ﷺ فرموده بودند آورده شد. ابوسعید رضیاللهعنه افزود: درباره همین شخص این آیه نازل شد: {وَمِنْهُمْ مَنْ يَلْمِزُكَ فِي الصَّدَقَاتِ} [و برخی از آنان هستند که در تقسیم صدقات بر تو خرده میگیرند].
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ دربارهٔ افراطگرایانِ ظاهراً پرهیزکاری هشدار داد که از دین خارج میشوند.
ماجرا با مردی آغاز شد که تقسیم پیامبر ﷺ را نکوهش کرد و به ایشان گفت عدالت بورزد. پیامبر ﷺ سپس دربارهٔ پیروان او هشدار داد. ابوسعید نقل میکند که علی بعدها با آنان جنگید و آن مردِ توصیفشده در میانشان یافت شد.
گروهی که در برابر جامعهٔ مسلمانان شوریدند و متون دینی را به شیوهای افراطی به کار گرفتند.
تعبیری مجازی برای دورشدن بسیار از دین، مانند تیری که بهسرعت از هدف میگذرد.
دورهای که مسلمانان دچار اختلافات داخلی و کشمکش سیاسی میشوند.
دانشمندان کلاسیک از این روایت نتیجه میگیرند که نماز و روزهٔ فراوان بهتنهایی دلیل درستی باورها یا رفتار نیست؛ پرهیزکاری باید با دانش، فروتنی و وفاداری به جامعه همراه باشد. این هشدار شدید متوجه گروه افراطگرای توصیفشده است و به افراد اجازه نمیدهد خودسرانه دیگران را کافر بدانند یا علیه آنان خشونت به کار برند. حدیث همچنین نقل میکند که پیامبر ﷺ عمر را بازداشت؛ این نکته نشان میدهد مجازات نباید تابع خشم شخصی باشد، بلکه باید در چارچوب اقتدار و قواعد عادلانه انجام شود.
- باورهای دینی را با دانش معتبر و عدالت بسنجید، نه فقط با پرهیزکاریِ ظاهری.
- دربارهٔ اختلافها بدون اتهامزنی یا خشونت گفتوگو کنید و اجرای قانون را به نهادهای صلاحیتدار بسپارید.
- اگر به تقسیم یا تصمیمی انتقاد دارید، محترمانه آن را بیان کنید و ابتدا واقعیتها را بررسی کنید.
این روایت صحیح نیز ویژگیها و خطر گروه افراطگرا را بررسی میکند.
Sahih al-Bukhari · #6934 (Sahih)این روایت با هشدار پیامبر دربارهٔ کسانی پیوند دارد که متون دینی را نادرست به کار میگیرند و جامعه را تهدید میکنند.
Sahih al-Bukhari · #3344 (Sahih)این روایت از تقسیمی به دست پیامبر ﷺ سخن میگوید و به درک زمینهٔ انتقاد از شیوهٔ تقسیم ایشان کمک میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.