تعبیر خواب · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 7018

روایت‌شده توسط Umm al-Ala. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: تعبیر خواب
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Umm al-Ala

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ خَارِجَةَ بْنِ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ، عَنْ أُمِّ الْعَلاَء ِ ـ وَهْىَ امْرَأَةٌ مِنْ نِسَائِهِمْ بَايَعَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَتْ طَارَ لَنَا عُثْمَانُ بْنُ مَظْعُونٍ فِي السُّكْنَى حِينَ اقْتَرَعَتِ الأَنْصَارُ عَلَى سُكْنَى الْمُهَاجِرِينَ، فَاشْتَكَى فَمَرَّضْنَاهُ حَتَّى تُوُفِّيَ، ثُمَّ جَعَلْنَاهُ فِي أَثْوَابِهِ فَدَخَلَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَيْكَ أَبَا السَّائِبِ، فَشَهَادَتِي عَلَيْكَ لَقَدْ أَكْرَمَكَ اللَّهُ‏.‏ قَالَ ‏"‏ وَمَا يُدْرِيكِ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ لاَ أَدْرِي وَاللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَمَّا هُوَ فَقَدْ جَاءَهُ الْيَقِينُ، إِنِّي لأَرْجُو لَهُ الْخَيْرَ مِنَ اللَّهِ، وَاللَّهِ مَا أَدْرِي وَأَنَا رَسُولُ اللَّهِ مَا يُفْعَلُ بِي وَلاَ بِكُمْ ‏"‏‏.‏ قَالَتْ أُمُّ الْعَلاَءِ فَوَاللَّهِ لاَ أُزَكِّي أَحَدًا بَعْدَهُ‏.‏ قَالَتْ وَرَأَيْتُ لِعُثْمَانَ فِي النَّوْمِ عَيْنًا تَجْرِي، فَجِئْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ ‏"‏ ذَاكِ عَمَلُهُ يَجْرِي لَهُ ‏"‏

ترجمه

عبدان به ما حدیث کرد، عبدالله به ما خبر داد، معمر به ما خبر داد، از زهری، او از خارجه بن زید بن ثابت، و او از ام‌العلاء — که زنی از زنان انصار بود و با رسول خدا ﷺ بیعت کرده بود — روایت می‌کند که گفت:

«هنگامی که انصار برای سکونت مهاجران در میان خود قرعه کشیدند، عثمان بن مظعون سهم ما شد. او بیمار شد و ما از او پرستاری کردیم تا اینکه از دنیا رفت. سپس او را در لباس‌هایش کفن کردیم. آنگاه رسول خدا ﷺ بر ما وارد شدند. من گفتم: ای ابوالسائب! رحمت خدا بر تو باد؛ شهادت می‌دهم که خداوند تو را گرامی داشته است.» پیامبر ﷺ فرمودند: «از کجا دانستی؟» گفتم: «به خدا سوگند نمی‌دانم.» فرمودند: «اما او مرگش فرا رسیده و من برای او از خداوند خیر امیدوارم. به خدا سوگند، من که رسول خدا ﷺ هستم، نمی‌دانم با من یا با شما چه خواهد شد.» ام‌العلاء گفت: «به خدا سوگند، پس از آن هرگز کسی را تزکیه نکردم.» او افزود: «سپس در خواب چشمه‌ای روان برای عثمان دیدم. نزد رسول خدا ﷺ رفتم و این موضوع را با ایشان در میان گذاشتم. فرمودند: این همان عمل اوست که برای او جاری است.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

سرانجام هرکس را فقط خدا می‌داند؛ پاداش اعمال نیک همچنان ادامه می‌یابد.

پیشینه و سبب بیان

اُمّ العلاء این روایت را در پی بیماری و درگذشت عثمان بن مظعون نقل کرد؛ او در قرعه‌کشی به‌عنوان مهمان مهاجران به خانوادهٔ او سپرده شده بود.

توضیح واژه‌های دشوار
یقین

اشاره‌ای به مرگ است که آمدنش گریزناپذیر است.

عثمان بن مظعون

از یاران پیامبر ﷺ و از مسلمانان نخستین بود.

چشمهٔ جاری

تصویری در خواب که پیامبر ﷺ آن را نشانهٔ تداوم پاداش اعمال عثمان دانست.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که می‌توان برای فرد درگذشته به خیر امید داشت، اما بدون دلیل وحیانی نباید دربارهٔ سرانجام نهایی او با قطعیت سخن گفت. سخنان پیامبر ﷺ فروتنی در برابر غیب را می‌آموزد: آگاهی از داوری نهایی از آنِ خداست. همچنین ممکن است خوابی راستین نشانه‌ای معنادار داشته باشد، اما جایگزین وحی نمی‌شود و عقیده یا حکمی شرعی را بنیاد نمی‌نهد. تفسیر چشمه، پاداش پایدار را به اعمال نیکی پیوند می‌دهد که پس از مرگ شخص نیز اثرشان ادامه می‌یابد.

درس‌هایی برای امروز
  1. با احترام و امید به رحمت خدا دربارهٔ درگذشتگان سخن بگویید، اما دربارهٔ سرانجامشان ادعای یقین نکنید.
  2. کارهای نیکی انجام دهید که دیگران پیوسته از آن بهره‌مند شوند؛ مانند انتقال دانش سودمند و یاری رساندن به مردم.
  3. با خواب‌ها سنجیده برخورد کنید: خواب نیک را بازگو کنید، اما آن را بر وحی یا دانش دینی معتبر مقدم نشمارید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.