Sahih al-Bukhari، حدیث 7217
روایتشده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Aisha
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، سَمِعْتُ الْقَاسِمَ بْنَ مُحَمَّدٍ، قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُ ـ رضى الله عنها ـ وَارَأْسَاهْ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " ذَاكِ لَوْ كَانَ وَأَنَا حَىٌّ فَأَسْتَغْفِرُ لَكِ وَأَدْعُو لَكِ ". فَقَالَتْ عَائِشَةُ وَاثُكْلِيَاهْ وَاللَّهِ إِنِّي لأَظُنُّكَ تُحِبُّ مَوْتِي وَلَوْ كَانَ ذَاكَ لَظَلِلْتَ آخِرَ يَوْمِكَ مُعَرِّسًا بِبَعْضِ أَزْوَاجِكَ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " بَلْ أَنَا وَارَأْسَاهْ لَقَدْ هَمَمْتُ ـ أَوْ أَرَدْتُ ـ أَنْ أُرْسِلَ إِلَى أَبِي بَكْرٍ وَابْنِهِ فَأَعْهَدَ أَنْ يَقُولَ الْقَائِلُونَ أَوْ يَتَمَنَّى الْمُتَمَنُّونَ ". ثُمَّ قُلْتُ يَأْبَى اللَّهُ وَيَدْفَعُ الْمُؤْمِنُونَ، أَوْ يَدْفَعُ اللَّهُ وَيَأْبَى الْمُؤْمِنُونَ.
یحیی بن یحیی برای ما حدیث کرد، سلیمان بن بلال به ما خبر داد، از یحیی بن سعید، شنیدم که قاسم بن محمد گفت: عایشه رضی الله عنها فرمود:
«وای سرم!» رسول الله ﷺ فرمودند: «اگر چنین اتفاقی بیفتد در حالی که من زنده باشم، برایت از خداوند آمرزش میطلبم و برایت دعا میکنم.» عایشه گفت: «وای بر من! به خدا سوگند، گمان میکنم تو آرزوی مرگ مرا داری و اگر چنین بود، در پایان آن روز مشغول خوشگذرانی با یکی دیگر از همسرانت میشدی.» پیامبر ﷺ فرمودند: «بلکه من باید بگویم: وای سرم! قصد داشتم — یا خواستم — که ابوبکر و پسرش را فرا بخوانم و وصیت کنم تا او را جانشین خود قرار دهم، مبادا مردم سخنی بگویند یا آرزویی کنند. سپس گفتم: خداوند امتناع میورزد و مؤمنان نیز رد میکنند، یا خداوند تأیید میکند و مؤمنان نیز میپذیرند.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ به این اندیشید که ابوبکر را بهعنوان جانشین تعیین کند.
پیامبر ﷺ با لحنی شوخطبعانه به شکایت عایشه از سردردش پاسخ میدهد.
پیامبر ﷺ در نظر داشت ابوبکر را تعیین کند و پسرش را بهعنوان شاهد یا همراه فراخواند.
توصیه یا انتصابی روشن برای رهبری پس از وفات پیامبر ﷺ.
شرحگران کلاسیک، از جمله ابن حجر، این روایت را نشانهای قوی از شایستگی ویژهٔ ابوبکر و موافقت مؤمنان با رهبری او دانستهاند. این سخنان از قصدی حکایت میکند، نه از انتصابی رسمی؛ پیامبر ﷺ سرانجام این موضوع را به تقدیر خدا و جامعه واگذاشت. ازاینرو، مذاهب فقهی اهلسنت این حدیث را قاعدهای مستقل برای رویهای ثابت در جانشینی نمیدانند.
- دربارهٔ رهبری با دقت گفتوگو کنید و با روشنکردن موضوعات از اختلاف بیهوده جلوگیری کنید.
- هنگام صحبت دربارهٔ کسی، محبت و شوخطبعی را با احترام به احساسات او همراه کنید.
- بپذیرید که تصمیمگیری مسئولانه هم به مشورت نیاز دارد و هم به توکل بر خدا.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.