Sahih al-Bukhari، حدیث 7323
روایتشده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abdullah ibn Abbas
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ، حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كُنْتُ أُقْرِئُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ، فَلَمَّا كَانَ آخِرَ حَجَّةٍ حَجَّهَا عُمَرُ فَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بِمِنًى، لَوْ شَهِدْتَ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَتَاهُ رَجُلٌ قَالَ إِنَّ فُلاَنًا يَقُولُ لَوْ مَاتَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ لَبَايَعْنَا فُلاَنًا. فَقَالَ عُمَرُ لأَقُومَنَّ الْعَشِيَّةَ فَأُحَذِّرَ هَؤُلاَءِ الرَّهْطَ الَّذِينَ يُرِيدُونَ أَنْ يَغْصِبُوهُمْ. قُلْتُ لاَ تَفْعَلْ فَإِنَّ الْمَوْسِمَ يَجْمَعُ رَعَاعَ النَّاسِ يَغْلِبُونَ عَلَى مَجْلِسِكَ، فَأَخَافُ أَنْ لاَ يُنْزِلُوهَا عَلَى وَجْهِهَا فَيُطِيرُ بِهَا كُلُّ مُطِيرٍ، فَأَمْهِلْ حَتَّى تَقْدَمَ الْمَدِينَةَ دَارَ الْهِجْرَةِ وَدَارَ السُّنَّةِ، فَتَخْلُصُ بِأَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْمُهَاجِرِينَ وَالأَنْصَارِ فَيَحْفَظُوا مَقَالَتَكَ، وَيُنَزِّلُوهَا عَلَى وَجْهِهَا. فَقَالَ وَاللَّهِ لأَقُومَنَّ بِهِ فِي أَوَّلِ مَقَامٍ أَقُومُهُ بِالْمَدِينَةِ. قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ بَعَثَ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم بِالْحَقِّ وَأَنْزَلَ عَلَيْهِ الْكِتَابَ، فَكَانَ فِيمَا أُنْزِلَ آيَةُ الرَّجْمِ.
موسی بن اسماعیل به ما حدیث کرد، عبدالواحد به ما حدیث کرد، معمر از زهری، او از عبیدالله بن عبدالله روایت کرد که گفت: ابن عباس رضی الله عنهما برایم حدیث کرد و گفت:
«من به عبدالرحمن بن عوف قرآن میآموختم. هنگامی که عمر آخرین حج خود را به جا آورد، عبدالرحمن در منا گفت: 'کاش امروز امیرالمؤمنین را میدیدی! مردی نزد او آمد و گفت: فلانی میگوید اگر امیرالمؤمنین بمیرد، ما با فلان شخص بیعت خواهیم کرد.' عمر فرمود: 'به خدا سوگند، امروز عصر برخاسته و کسانی را که میخواهند حقوق مردم را غصب کنند، هشدار خواهم داد.' گفتم: 'چنین نکنید، زیرا موسم حج تودههای ناآگاه مردم را گرد هم میآورد که بر مجلس شما چیره خواهند شد. بیم آن دارم که سخن شما را به درستی درنیابند و آن را نادرست پراکنده سازند. پس درنگ کنید تا به مدینه برسیم که سرای هجرت و جایگاه سنت است. در آنجا با اصحاب رسول الله ﷺ از مهاجران و انصار خلوت خواهید کرد؛ آنان سخن شما را حفظ کرده و آن را در جایگاه صحیحش قرار خواهند داد.' عمر فرمود: 'به خدا سوگند، در نخستین باری که در مدینه برای ایراد خطبه برخیزم، این موضوع را مطرح خواهم کرد.'» ابن عباس گفت: «چون به مدینه رسیدیم، عمر فرمود: 'همانا خداوند محمد ﷺ را به حق مبعوث کرد و کتاب (قرآن) را بر او نازل نمود و از جمله آنچه نازل شد، آیه رجم بود.'»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
ابنعباس به عمر سفارش کرد سخنانش را در زمان مناسب و خطاب به مخاطبان درست بیان کند.
در آخرین حج عمر، ابنعباس به او سفارش کرد هشدار عمومی را تا رسیدن به مدینه به تأخیر بیندازد؛ جایی که صحابه میتوانستند سخنانش را با دقت دریابند. سپس عمر در آنجا دربارهٔ نزول آیهٔ رجم سخن گفت.
عنوانی برای رهبر جامعهٔ مسلمانان؛ به معنای فرمانروای مؤمنان.
مهاجران مسلمانانی بودند که از مکه به مدینه هجرت کردند؛ انصار ساکنان مدینه بودند که از آنان پشتیبانی کردند.
اشاره به بخشی دربارهٔ مجازات زنای افراد همسردار است که عمر در سخنرانی خود به آن استناد کرد.
عالمان از سفارش ابنعباس چنین برداشت میکنند که سخنران باید مخاطبان، مکان و زمان را در نظر بگیرد تا سخنانش نادرست فهمیده یا منتشر نشود. این روایت همچنین بر اهمیت نقل دقیق و برخورداری صحابه از دانش تأکید میکند. این روایت بهتنهایی شرح کاملی از احکام شرعی مجازات یادشده نیست؛ برای بررسی آن باید متون مرتبط و شرایط فقهی را در کنار هم مطالعه کرد.
- پیامهای مهم را متناسب با مخاطبان بیان کنید و زمانی را برگزینید که مردم بتوانند آنها را با دقت دریابند.
- پیش از بازنشر خبرها، آنها را بررسی کنید و نگذارید سخنان از زمینهٔ خود جدا شوند.
- در مسائل حساس دینی یا اجتماعی، از افراد آگاه و باتجربه راهنمایی بخواهید.
مردی عمر را به آیهای یادآوری میکند که بهعنوان نعمتی بزرگ نازل شده است؛ هر دو روایت نشان میدهند که سفارش و دانش چگونه میتوانند راهنمای رهبری باشند.
Sahih al-Bukhari · #7269 (Sahih)این روایت از سخنرانی عمر در مدینه خبر میدهد و زمینهٔ سخنان عمومی او را روشنتر میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.