نماز جمعه · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 917

روایت‌شده توسط Sahl ibn Sa'd al-Sa'idi. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: نماز جمعه
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Sahl ibn Sa'd al-Sa'idi

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدٍ الْقَارِيُّ الْقُرَشِيُّ الإِسْكَنْدَرَانِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو حَازِمِ بْنُ دِينَارٍ، أَنَّ رِجَالاً، أَتَوْا سَهْلَ بْنَ سَعْدٍ السَّاعِدِيَّ، وَقَدِ امْتَرَوْا فِي الْمِنْبَرِ مِمَّ عُودُهُ فَسَأَلُوهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ وَاللَّهِ إِنِّي لأَعْرِفُ مِمَّا هُوَ، وَلَقَدْ رَأَيْتُهُ أَوَّلَ يَوْمٍ وُضِعَ، وَأَوَّلَ يَوْمٍ جَلَسَ عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَرْسَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى فُلاَنَةَ ـ امْرَأَةٍ قَدْ سَمَّاهَا سَهْلٌ ـ ‏"‏ مُرِي غُلاَمَكِ النَّجَّارَ أَنْ يَعْمَلَ لِي أَعْوَادًا أَجْلِسُ عَلَيْهِنَّ إِذَا كَلَّمْتُ النَّاسَ ‏"‏‏.‏ فَأَمَرَتْهُ فَعَمِلَهَا مِنْ طَرْفَاءِ الْغَابَةِ ثُمَّ جَاءَ بِهَا، فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَمَرَ بِهَا فَوُضِعَتْ هَا هُنَا، ثُمَّ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَلَّى عَلَيْهَا، وَكَبَّرَ وَهْوَ عَلَيْهَا، ثُمَّ رَكَعَ وَهْوَ عَلَيْهَا، ثُمَّ نَزَلَ الْقَهْقَرَى فَسَجَدَ فِي أَصْلِ الْمِنْبَرِ ثُمَّ عَادَ، فَلَمَّا فَرَغَ أَقْبَلَ عَلَى النَّاسِ فَقَالَ ‏"‏ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّمَا صَنَعْتُ هَذَا لِتَأْتَمُّوا وَلِتَعَلَّمُوا صَلاَتِي ‏"‏‏.‏

ترجمه

قتیبة بن سعید به ما حدیث کرد و گفت: یعقوب بن عبدالرحمن بن محمد بن عبدالله بن عبد القاری قرشی اسکندرانی به ما حدیث کرد و گفت: ابوحازم بن دینار به ما حدیث کرد که مردانی نزد سهل بن سعد ساعدی آمدند، در حالی که درباره جنس چوب منبر با یکدیگر اختلاف نظر داشتند. آنان از او در این باره پرسیدند و او پاسخ داد:

«به خدا سوگند، من نیک می‌دانم که این منبر از چه چوبی ساخته شده است و بی‌گمان آن را در نخستین روزی که نصب شد و نیز در نخستین روزی که رسول الله ﷺ بر آن نشست، دیده‌ام. رسول الله ﷺ به سوی زنی انصاری — که سهل نام او را ذکر کرده است — پیام فرستاد که: «به غلام نجارت دستور بده تا برایم چوب‌هایی بسازد که هنگام سخنرانی برای مردم، بر آن‌ها بنشینم.» آن زن به غلامش دستور داد و او منبر را از چوب طرفای جنگل ساخت و آورد. سپس زن آن را نزد رسول الله ﷺ فرستاد و ایشان دستور دادند تا آن را در همین جا قرار دهند. آنگاه دیدم که رسول الله ﷺ بر روی آن نماز گزاردند؛ در حالی که بر منبر بودند تکبیر گفتند و سپس رکوع کردند، بعداً به عقب پایین آمدند و در پای منبر سجده نمودند و دوباره بالا رفتند. چون نماز را به پایان رساندند، رو به مردم کردند و فرمودند: «ای مردم! من این کار را تنها بدان جهت انجام دادم تا شما به من اقتدا کنید و شیوه نماز خواندن مرا بیاموزید.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ از منبر استفاده کرد تا نماز خود را به مردم آموزش دهد.

پیشینه و سبب بیان

برخی دربارهٔ چوب منبر اختلاف نظر داشتند. سهل بن سعد نقل کرد که خود شاهد نصب منبر و نخستین استفادهٔ پیامبر ﷺ از آن بوده است.

توضیح واژه‌های دشوار
منبر

جایگاه بلند برای ایراد خطبه در مسجد.

چوب گز

چوب درخت گز.

تکبیر

گفتنِ «الله‌اکبر».

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که امام می‌تواند برای آموزش نمازگزاران، اعمال نماز را به‌گونه‌ای آشکار انجام دهد. پیامبر ﷺ روشن کرد که این کار را انجام داد تا مردم بتوانند از او پیروی کنند و نماز را بیاموزند. روایت همچنین نشان می‌دهد که می‌توان از جایگاهی بلند در مسجد برای هدفی روشن استفاده کرد. این روایت به‌تنهایی دستور عمومی برای نماز خواندن بر منبر نیست.

درس‌هایی برای امروز
  1. اگر مردم از انجام یک عمل نماز چیزی می‌آموزند، آن را مرحله‌به‌مرحله توضیح دهید.
  2. برای آموزش، روشی انتخاب کنید که همه بتوانند عمل را به‌خوبی ببینند.
  3. از ابزارهای مسجد برای هدفی روشن استفاده کنید و در عین حال نماز را با دقت به‌جا آورید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.