کتاب سنت · Sunan Ibn Majah

Sunan Ibn Majah، حدیث 86

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Umar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Da'if (ضعیف)کتاب: کتاب سنت
سنن ابن ماجه
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Umar

Da'if (ضعیف)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي حَيَّةَ أَبُو جَنَابٍ الْكَلْبِيُّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ لاَ عَدْوَى وَلاَ طِيَرَةَ وَلاَ هَامَةَ ‏"‏ ‏.‏ فَقَامَ إِلَيْهِ رَجُلٌ أَعْرَابِيٌّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ الْبَعِيرَ يَكُونُ بِهِ الْجَرَبُ فَيُجْرِبُ الإِبِلَ كُلَّهَا قَالَ ‏"‏ ذَلِكُمُ الْقَدَرُ فَمَنْ أَجْرَبَ الأَوَّلَ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

ابوبکر بن ابی‌شیبه و علی بن محمد برای ما حدیث کردند، هر دو گفتند: وکیع برای ما حدیث کرد، یحیی بن ابی‌حیه ابوجناب کلبی از پدرش، و او از ابن عمر روایت کرد که گفت: رسول خدا ﷺ فرمودند:

«نه سرایت بیماری وجود دارد، نه فال بد و نه شومی جغد.» سپس مردی بادیه‌نشین برخاست و عرض کرد: «ای رسول خدا! نظر شما چیست درباره شتری که دچار گری شود و سپس تمام شتران دیگر نیز به آن مبتلا گردند؟» ایشان فرمودند: «این تقدیر الهی است؛ پس چه کسی نخستین شتر را بیمار کرد؟»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

سرایت و فال‌های بد، مستقل از تقدیر الله هیچ قدرتی ندارند.

توضیح واژه‌های دشوار
عَدْویٰ (Adwa)

باور به اینکه بیماری مستقلاً و بدون وابستگی به الله به دیگران سرایت می‌کند.

طِیَرَه (Tiyarah)

شیء، حیوان یا رویدادی را نشانه‌ای فراطبیعی از بدی و شومی دانستن.

هامَه (Hamah)

پرنده یا پدیده‌ای که در باورهای خرافی قدیم، نشانهٔ بدبختی شمرده می‌شد.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک، نفیِ عَدْویٰ را با دستورِ جدا نگه‌داشتن حیوانات بیمار از حیوانات سالم چنین جمع کرده‌اند: نشانه‌های بیماری ممکن است گسترش یابند، اما مستقل از تقدیر الله اثر نمی‌کنند. بنابراین، این روایت خرافه را رد می‌کند و به توکل بر الله می‌آموزد، بی‌آنکه پیشگیریِ سنجیده را نفی کند. چون این روایتِ خاص ضعیف است، به‌تنهایی برای اثبات یک حکم شرعی به آن استناد نمی‌شود؛ این تفسیر بر احادیث صحیحِ قوی تکیه دارد.

درس‌هایی برای امروز
  1. بیماری را نیرویی مستقل از الله ندانید، اما اقدامات پیشگیرانهٔ مناسب را انجام دهید.
  2. تصمیم‌هایتان را بر پایهٔ فال‌های ادعایی نگذارید؛ از الله هدایت بخواهید و خردمندانه عمل کنید.
  3. هنگام استنباط یک حکم دینی، از اعتبار روایت اطمینان حاصل کنید و به شواهد صحیح و قوی رجوع کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.