کتاب ایمان · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 118

روایت‌شده توسط Abu Sa'id al-Khudri. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب ایمان
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Sa'id al-Khudri

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا مَنْ، لَقِيَ الْوَفْدَ الَّذِينَ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ ‏.‏ قَالَ سَعِيدٌ وَذَكَرَ قَتَادَةُ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ فِي حَدِيثِهِ هَذَا ‏.‏ أَنَّ أُنَاسًا مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّا حَىٌّ مِنْ رَبِيعَةَ وَبَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ وَلاَ نَقْدِرُ عَلَيْكَ إِلاَّ فِي أَشْهُرِ الْحُرُمِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَأْمُرُ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا وَنَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ إِذَا نَحْنُ أَخَذْنَا بِهِ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ اعْبُدُوا اللَّهَ وَلاَ تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَأَقِيمُوا الصَّلاَةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَصُومُوا رَمَضَانَ وَأَعْطُوا الْخُمُسَ مِنَ الْغَنَائِمِ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ عَنِ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَالنَّقِيرِ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ مَا عِلْمُكَ بِالنَّقِيرِ قَالَ ‏"‏ بَلَى جِذْعٌ تَنْقُرُونَهُ فَتَقْذِفُونَ فِيهِ مِنَ الْقُطَيْعَاءِ - قَالَ سَعِيدٌ أَوْ قَالَ مِنَ التَّمْرِ - ثُمَّ تَصُبُّونَ فِيهِ مِنَ الْمَاءِ حَتَّى إِذَا سَكَنَ غَلَيَانُهُ شَرِبْتُمُوهُ حَتَّى إِنَّ أَحَدَكُمْ - أَوْ إِنَّ أَحَدَهُمْ - لَيَضْرِبُ ابْنَ عَمِّهِ بِالسَّيْفِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْقَوْمِ رَجُلٌ أَصَابَتْهُ جِرَاحَةٌ كَذَلِكَ ‏.‏ قَالَ وَكُنْتُ أَخْبَأُهَا حَيَاءً مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ فَفِيمَ نَشْرَبُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏"‏ فِي أَسْقِيَةِ الأَدَمِ الَّتِي يُلاَثُ عَلَى أَفْوَاهِهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَرْضَنَا كَثِيرَةُ الْجِرْذَانِ وَلاَ تَبْقَى بِهَا أَسْقِيَةُ الأَدَمِ ‏.‏ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأَشَجِّ عَبْدِ الْقَيْسِ ‏"‏ إِنَّ فِيكَ لَخَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ الْحِلْمُ وَالأَنَاةُ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

یحیی بن ایوب برای ما حدیث کرد، ابن عُلیّه برای ما حدیث کرد، سعید بن ابی عروبَه از قتاده برای ما حدیث کرد که گفت: کسی که با هیئت اعزامی قبیلهٔ عبدُالقَیس که به خدمت رسول الله ﷺ رسیده بودند دیدار کرده بود، برای ما حدیث کرد. سعید گفت که قتاده در این حدیث از ابونضره از ابوسعید خُدری نیز نقل کرده است: گروهی از قبیلهٔ عبدُالقَیس به خدمت رسول الله ﷺ آمدند و عرض کردند:

«ای پیامبر خدا، ما از تیرهٔ ربیعه هستیم و میان ما و شما کفارِ مُضَر ساکن‌اند و جز در ماه‌های حرام نمی‌توانیم نزد شما بیاییم؛ پس ما را به کاری فرمان ده تا به کسانی که پشت سر ما مانده‌اند دستور دهیم و با انجام آن وارد بهشت شویم.» رسول الله ﷺ فرمودند: «شما را به چهار چیز فرمان می‌دهم و از چهار چیز نهی می‌کنم: الله را بپرستید و چیزی را شریک او قرار ندهید، نماز را برپا دارید، زکات را بپردازید، روزهٔ رمضان را بگیرید و یک‌پنجم غنایم جنگی را بپردازید. و شما را از چهار چیز نهی می‌کنم: ظروف کدوی خشک (دُبّاء)، کوزه‌های سفالی سبز (حَنتم)، ظروف قیراندود (مُزَفَّت) و تنهٔ توخالی درخت خرما (نَقیر).» عرض کردند: «ای پیامبر خدا، دربارهٔ نقیر چه می‌دانید؟» فرمودند: «آری، تنه‌ای است که آن را توخالی می‌کنید و خرماهای ریز در آن می‌ریزید — سعید گفت یا فرمودند: خرما — سپس آب در آن می‌ریزید و چون جوشش آن فرو نشست، آن را می‌نوشید، چنان‌که یکی از شما — یا یکی از آنان — پسرعموی خود را با شمشیر می‌زند.» راوی گفت: در میان آن قوم مردی بود که بدین سبب زخمی شده بود. گفت: من از شرم حضور رسول الله ﷺ آن را پنهان می‌کردم. پرسیدم: «ای رسول خدا، پس در چه چیزی بنوشیم؟» فرمودند: «در مشک‌های چرمی که دهانه‌شان بسته می‌شود.» عرض کردند: «ای رسول خدا، سرزمین ما موش فراوان دارد و مشک‌های چرمی در آن سالم نمی‌مانند.» پیامبر خدا ﷺ فرمودند: «هرچند موش‌ها آن را بخورند، هرچند موش‌ها آن را بخورند، هرچند موش‌ها آن را بخورند.» راوی گفت: و پیامبر خدا ﷺ به اَشَجِّ عبدُالقَیس فرمودند: «به‌راستی در تو دو خصلت است که الله آن‌ها را دوست دارد: بردباری (حِلم) و طمأنینه و تأمل (اَناة).»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

ایمان در عبادت، اطاعت و خویشتن‌داری آشکار می‌شود.

پیشینه و سبب بیان

هیئت نمایندگی عبدالقیس از پیامبر ﷺ احکامی خواست تا به قوم خود ابلاغ کند؛ زیرا به‌سبب فاصله‌ای که قبیلهٔ مُضَر میان آنان و پیامبر ﷺ ایجاد می‌کرد، تنها در ماه‌های حرام می‌توانستند به دیدار ایشان برسند.

توضیح واژه‌های دشوار
زکات

پرداخت واجب مالی به کسانی که طبق احکام اسلامی مستحق آن هستند.

یک‌پنجم غنیمت جنگی

سهم مقررِ یک‌پنجم که از غنیمت جنگی جدا می‌شود.

نرمی و دوراندیشی

با آرامش و ملایمت رفتار کردن و کارها را با صبر و مشورت پیش بردن.

برداشت‌های عالمان

عالمان اشاره می‌کنند که پیامبر ﷺ اصول بنیادین دین را به‌روشنی خلاصه کرد: عبادت خداوند بدون شریک، نماز، زکات و روزهٔ رمضان، در کنار تکلیف یادشده دربارهٔ غنیمت جنگی. منع برخی ظرف‌های نوشیدنی به این خطر مربوط بود که نوشیدنیِ تخمیرشدهٔ خرما ممکن بود بی‌آنکه آشکار شود مست‌کننده گردد؛ حکم کلی این است که نوشیدنی مست‌کننده حرام است. سخن دربارهٔ موش‌ها نشان می‌دهد که حاضران در پی جایگزینی کاربردی متناسب با شرایط خود بودند. عالمان همچنین نرمی و دوراندیشی را از ویژگی‌هایی می‌دانند که خداوند دوست دارد.

درس‌هایی برای امروز
  1. با پایبندی جدی به نماز، زکات و روزه، پایه‌های ایمانت را زنده نگه دار.
  2. از مواد مست‌کننده دوری کن و نوشیدنی‌ها و عادت‌هایی برگزین که ذهنت را هوشیار نگه می‌دارند.
  3. نرمی را تمرین کن و برای واکنش سنجیده وقت بگذار، به‌ویژه هنگام اختلاف‌نظر.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.