Sahih Muslim، حدیث 2109
روایتشده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abdullah ibn Abbas
صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ مَيْسَرَةَ، حَدَّثَنِي زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ، عَنْ عَطَاءِ، بْنِ يَسَارٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ انْكَسَفَتِ الشَّمْسُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالنَّاسُ مَعَهُ فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلاً قَدْرَ نَحْوِ سُورَةِ الْبَقَرَةِ ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً ثُمَّ رَفَعَ فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلاً وَهُوَ دُونَ الْقِيَامِ الأَوَّلِ ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً وَهُوَ دُونَ الرُّكُوعِ الأَوَّلِ ثُمَّ سَجَدَ ثُمَّ قَامَ قِيَامًا طَوِيلاً وَهُوَ دُونَ الْقِيَامِ الأَوَّلِ ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً وَهُوَ دُونَ الرُّكُوعِ الأَوَّلِ ثُمَّ رَفَعَ فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلاً وَهُوَ دُونَ الْقِيَامِ الأَوَّلِ ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً وَهُوَ دُونَ الرُّكُوعِ الأَوَّلِ ثُمَّ سَجَدَ ثُمَّ انْصَرَفَ وَقَدِ انْجَلَتِ الشَّمْسُ فَقَالَ " إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ لاَ يَنْكَسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلاَ لِحَيَاتِهِ فَإِذَا رَأَيْتُمْ ذَلِكَ فَاذْكُرُوا اللَّهَ " . قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ رَأَيْنَاكَ تَنَاوَلْتَ شَيْئًا فِي مَقَامِكَ هَذَا ثُمَّ رَأَيْنَاكَ كَفَفْتَ . فَقَالَ " إِنِّي رَأَيْتُ الْجَنَّةَ فَتَنَاوَلْتُ مِنْهَا عُنْقُودًا وَلَوْ أَخَذْتُهُ لأَكَلْتُمْ مِنْهُ مَا بَقِيَتِ الدُّنْيَا وَرَأَيْتُ النَّارَ فَلَمْ أَرَ كَالْيَوْمِ مَنْظَرًا قَطُّ وَرَأَيْتُ أَكْثَرَ أَهْلِهَا النِّسَاءَ " . قَالُوا بِمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " بِكُفْرِهِنَّ " . قِيلَ أَيَكْفُرْنَ بِاللَّهِ قَالَ " بِكُفْرِ الْعَشِيرِ وَبِكُفْرِ الإِحْسَانِ لَوْ أَحْسَنْتَ إِلَى إِحْدَاهُنَّ الدَّهْرَ ثُمَّ رَأَتْ مِنْكَ شَيْئًا قَالَتْ مَا رَأَيْتُ مِنْكَ خَيْرًا قَطُّ " .
سوید بن سعید به ما حدیث کرد، حفص بن میسره به ما حدیث کرد، زید بن اسلم برایم حدیث کرد، از عطاء بن یسار، از ابن عباس که گفت: در زمان رسول الله ﷺ خورشید گرفت، پس رسول الله ﷺ همراه با مردم نماز خواند. ایشان قیامی طولانی نمودند، تقریباً به اندازهای که سوره بقره تلاوت شود؛ سپس رکوعی طولانی کردند؛ آنگاه سر برداشتند و دوباره قیامی طولانی نمودند، اما کمتر از قیام اول بود؛ سپس رکوعی طولانی کردند که کمتر از رکوع اول بود؛ بعد سجده کردند؛ سپس برخاستند و قیامی طولانی نمودند که کمتر از قیام اول بود؛ باز رکوعی طولانی کردند که کمتر از رکوع اول بود؛ سپس سر برداشتند و قیامی طولانی نمودند که کمتر از قیام اول بود؛ دوباره رکوعی طولانی کردند که کمتر از رکوع اول بود؛ سپس سجده کردند و نماز را تمام نمودند در حالی که خورشید روشن شده بود. آنگاه فرمودند:
«همانا خورشید و ماه دو نشانه از نشانههای الله هستند؛ به خاطر مرگ یا زندگی کسی نمیگیرند. پس هرگاه آن را دیدید، الله را یاد کنید.» صحابه عرض کردند: ای رسول الله! دیدیم که در این جایگاه خود دست به سوی چیزی دراز کردید، سپس دیدیم که دستتان را نگه داشتید. فرمودند: «من بهشت را دیدم و دست دراز کردم تا خوشهای انگور از آن بردارم؛ اگر آن را گرفته بودم، تا زمانی که دنیا باقی است از آن میخوردید. و جهنم را نیز دیدم؛ منظرهای مانند آنچه امروز دیدم، هرگز ندیده بودم و دیدم که بیشتر ساکنان آن زنان هستند.» عرض کردند: ای رسول الله! به چه دلیل؟ فرمودند: «به خاطر کفرشان.» گفته شد: آیا به الله کافر میشوند؟ فرمودند: «به خاطر ناسپاسی نسبت به شوهران و ناسپاسی نسبت به نیکی. اگر تمام عمر به یکی از آنان نیکی کنی، سپس چیزی (ناخوشایند) از تو ببیند، میگوید: هرگز از تو خوبی ندیدهام.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
هنگام خورشیدگرفتگی یا ماهگرفتگی نماز بخوانید، خدا را یاد کنید و سپاسگزار باشید.
نمازی ویژه که هنگام گرفتگی خورشید یا ماه خوانده میشود.
رویدادهایی در آفرینش که بر قدرت خدا دلالت میکنند و به یاد او فرامیخوانند.
انکار رفتار نیک یا استفاده از کاستیهای کوچک برای نادیدهگرفتن همهٔ خوبیهای پیشین.
عالمان استنباط کردهاند که خورشیدگرفتگی یا ماهگرفتگی فرصتی برای نماز، یاد خدا و دعا به درگاه اوست، نه اینکه چنین پدیدههایی به تولد یا مرگ کسی نسبت داده شوند. روایت نمازی را با دو رکعت توصیف میکند که هر رکعت دو رکوع دارد؛ مذاهب فقهی در برخی جزئیات شیوهٔ آن اختلاف دارند. هشدار دربارهٔ ناسپاسی تأکید میکند که نباید نیکیها و مراقبتهای دیگران را از یاد برد؛ این هشدار محکومیت کلی زنان نیست.
- هنگام گرفتگی، زمانی را به نماز، دعا و یاد خدا اختصاص دهید.
- پدیدههای طبیعی را به تولد یا درگذشت کسی نسبت ندهید.
- کارهای نیک دیگران را منصفانه یاد کنید، حتی وقتی از کاستیای سخن میگویید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.