کتاب زکات · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 2351

روایت‌شده توسط Jarir ibn Abdullah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب زکات
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Jarir ibn Abdullah

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى الْعَنَزِيُّ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَوْنِ، بْنِ أَبِي جُحَيْفَةَ عَنِ الْمُنْذِرِ بْنِ جَرِيرٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ كُنَّا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي صَدْرِ النَّهَارِ قَالَ فَجَاءَهُ قَوْمٌ حُفَاةٌ عُرَاةٌ مُجْتَابِي النِّمَارِ أَوِ الْعَبَاءِ مُتَقَلِّدِي السُّيُوفِ عَامَّتُهُمْ مِنْ مُضَرَ بَلْ كُلُّهُمْ مِنْ مُضَرَ فَتَمَعَّرَ وَجْهُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِمَا رَأَى بِهِمْ مِنَ الْفَاقَةِ فَدَخَلَ ثُمَّ خَرَجَ فَأَمَرَ بِلاَلاً فَأَذَّنَ وَأَقَامَ فَصَلَّى ثُمَّ خَطَبَ فَقَالَ ‏"‏ ‏{‏ يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ‏}‏ إِلَى آخِرِ الآيَةِ ‏{‏ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلَيْكُمْ رَقِيبًا‏}‏ وَالآيَةَ الَّتِي فِي الْحَشْرِ ‏{‏ اتَّقُوا اللَّهَ وَلْتَنْظُرْ نَفْسٌ مَا قَدَّمَتْ لِغَدٍ وَاتَّقُوا اللَّهَ‏}‏ تَصَدَّقَ رَجُلٌ مِنْ دِينَارِهِ مِنْ دِرْهَمِهِ مِنْ ثَوْبِهِ مِنْ صَاعِ بُرِّهِ مِنْ صَاعِ تَمْرِهِ - حَتَّى قَالَ - وَلَوْ بِشِقِّ تَمْرَةٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ بِصُرَّةٍ كَادَتْ كَفُّهُ تَعْجِزُ عَنْهَا بَلْ قَدْ عَجَزَتْ - قَالَ - ثُمَّ تَتَابَعَ النَّاسُ حَتَّى رَأَيْتُ كَوْمَيْنِ مِنْ طَعَامٍ وَثِيَابٍ حَتَّى رَأَيْتُ وَجْهَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَتَهَلَّلُ كَأَنَّهُ مُذْهَبَةٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ سَنَّ فِي الإِسْلاَمِ سُنَّةً حَسَنَةً فَلَهُ أَجْرُهَا وَأَجْرُ مَنْ عَمِلَ بِهَا بَعْدَهُ مِنْ غَيْرِ أَنْ يَنْقُصَ مِنْ أُجُورِهِمْ شَىْءٌ وَمَنْ سَنَّ فِي الإِسْلاَمِ سُنَّةً سَيِّئَةً كَانَ عَلَيْهِ وِزْرُهَا وَوِزْرُ مَنْ عَمِلَ بِهَا مِنْ بَعْدِهِ مِنْ غَيْرِ أَنْ يَنْقُصَ مِنْ أَوْزَارِهِمْ شَىْءٌ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

محمد بن مثنی عنزی برایم حدیث کرد و گفت: محمد بن جعفر ما را خبر داد، شعبه برایمان حدیث کرد، از عون بن ابی‌جحیفه، از منذر بن جریر، از پدرش که گفت: در آغاز روز نزد رسول خدا ﷺ بودیم. ناگاه گروهی آمدند که پابرهنه و برهنه بودند و جامه‌های پشمین راه‌راه یا عباهایی بر تن داشتند و شمشیر بر گردن آویخته بودند. بیشترشان، بلکه همه‌شان از قبیله مُضَر بودند. چهره رسول خدا ﷺ به خاطر فقری که در آنان دید دگرگون شد. ایشان به خانه درآمدند و سپس بیرون آمدند و به بلال دستور دادند؛ او اذان و اقامه گفت. پیامبر ﷺ نماز گزاردند و سپس خطبه خواندند و فرمودند:

«ای مردم! از پروردگارتان که شما را از یک تن آفرید پروا کنید» تا پایان آیه «همانا الله همواره بر شما نگهبان است» (سوره نساء: ۱). و آیه‌ای در سوره حشر: «از الله پروا کنید و هر کس بنگرد که برای فردا (آخرت) چه چیزی پیش فرستاده است، و از الله پروا کنید» (سوره حشر: ۱۸). آنگاه مردی دینارش را، دیگری درهمش را، یکی لباسش را، و کسی یک صاع گندم یا یک صاع خرمایش را صدقه داد — تا آنکه فرمودند — حتی اگر نیم خرما باشد. سپس مردی از انصار کیسه‌ای آورد که دستش تقریباً از بلند کردن آن ناتوان بود، بلکه واقعاً ناتوان شده بود. پس مردم پی‌درپی به صدقه دادن پرداختند تا اینکه دو توده از خوراک و پوشاک دیدم و چهره رسول خدا ﷺ را دیدم که می‌درخشید گویی زرین شده است. آنگاه رسول خدا ﷺ فرمودند: «هر کس در اسلام سنتی نیکو بنیان نهد، پاداش آن و پاداش کسانی که پس از او بدان عمل کنند از آنِ اوست، بدون آنکه از پاداش آنان چیزی کاسته شود. و هر کس در اسلام سنتی زشت بنیان نهد، گناه آن و گناه کسانی که پس از او بدان عمل کنند بر گردن اوست، بدون آنکه از گناهان آنان چیزی کاسته شود.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

آغازی کوچک می‌تواند دیگران را به انفاق تشویق کند و پاداشی ماندگار به همراه داشته باشد.

پیشینه و سبب بیان

گروهی از نیازمندان قبیلهٔ مُضَر نزد پیامبر ﷺ آمدند. نیازشان ایشان را متأثر کرد؛ پس از آنکه مردم را به انفاق فراخواند، مردی از انصار بسته‌ای بزرگ آورد و دیگران نیز انفاق کردند.

توضیح واژه‌های دشوار
صاع

واحد سنتی اندازه‌گیری مواد غذایی.

سنت نیک (سُنّه)

روش نیکی که کسی آغاز می‌کند و دیگران از آن پیروی می‌کنند.

انصار

یاران مدنی که از پیامبر ﷺ و مهاجران در مدینه حمایت کردند.

برداشت‌های عالمان

عالمان توضیح می‌دهند که منظور از «کسی که سنت نیکی را آغاز کند» در اینجا شروع عملی نیکو و هماهنگ با هدایت اسلامی است، نه پدید آوردن آیینی دینیِ تازه. نخستین انفاق‌کننده در این ماجرا برای دیگران الگو شد؛ او هم برای عمل خود و هم برای پیروی دیگران از آن الگو پاداش می‌گیرد، بی‌آنکه از پاداش آنان چیزی کاسته شود. هشدار دربارهٔ سنت بد نیز به همین ترتیب دربارهٔ کسی است که روشی نادرست را آغاز می‌کند و سبب پیروی دیگران از آن می‌شود. این حدیث همچنین تأکید می‌کند که انفاق پسندیده است، حتی اگر کسی فقط بتواند نیم‌دانه خرما بدهد.

درس‌هایی برای امروز
  1. امروز چیزی ملموس به نیازمندی ببخشید، حتی اگر سهم شما اندک باشد.
  2. خودتان با کار نیکی آغاز کنید و مشارکت را برای دیگران آسان سازید.
  3. بررسی کنید الگویی که به اشتراک می‌گذارید، مردم را به کاری نیک و سازگار با آموزه‌های اسلامی راهنمایی کند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.