Sahih Muslim، حدیث 2362
روایتشده توسط Abu Huraira. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abu Huraira
صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنِي سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنِي حَفْصُ بْنُ مَيْسَرَةَ، عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ، عَنْ أَبِي، الزِّنَادِ عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " قَالَ رَجُلٌ لأَتَصَدَّقَنَّ اللَّيْلَةَ بِصَدَقَةٍ فَخَرَجَ بِصَدَقَتِهِ فَوَضَعَهَا فِي يَدِ زَانِيَةٍ فَأَصْبَحُوا يَتَحَدَّثُونَ تُصُدِّقَ اللَّيْلَةَ عَلَى زَانِيَةٍ . قَالَ اللَّهُمَّ لَكَ الْحَمْدُ عَلَى زَانِيَةٍ لأَتَصَدَّقَنَّ بِصَدَقَةٍ . فَخَرَجَ بِصَدَقَتِهِ فَوَضَعَهَا فِي يَدِ غَنِيٍّ فَأَصْبَحُوا يَتَحَدَّثُونَ تُصُدِّقَ عَلَى غَنِيٍّ . قَالَ اللَّهُمَّ لَكَ الْحَمْدُ عَلَى غَنِيٍّ لأَتَصَدَّقَنَّ بِصَدَقَةٍ . فَخَرَجَ بِصَدَقَتِهِ فَوَضَعَهَا فِي يَدِ سَارِقٍ فَأَصْبَحُوا يَتَحَدَّثُونَ تُصُدِّقَ عَلَى سَارِقٍ . فَقَالَ اللَّهُمَّ لَكَ الْحَمْدُ عَلَى زَانِيَةٍ وَعَلَى غَنِيٍّ وَعَلَى سَارِقٍ . فَأُتِيَ فَقِيلَ لَهُ أَمَّا صَدَقَتُكَ فَقَدْ قُبِلَتْ أَمَّا الزَّانِيَةُ فَلَعَلَّهَا تَسْتَعِفُّ بِهَا عَنْ زِنَاهَا وَلَعَلَّ الْغَنِيَّ يَعْتَبِرُ فَيُنْفِقُ مِمَّا أَعْطَاهُ اللَّهُ وَلَعَلَّ السَّارِقَ يَسْتَعِفُّ بِهَا عَنْ سَرِقَتِهِ " .
سوید بن سعید برایم حدیث کرد، حفص بن میسره برایم حدیث کرد، از موسی بن عقبه، از پدرش زِناد، از اَعْرَج، از ابوهُریره، از پیامبر ﷺ که فرمودند:
«مردی گفت: “امشب حتماً صدقه خواهم داد.” پس با صدقهاش بیرون آمد و آن را در دست زنی زناکار نهاد. بامدادان مردم سخن میگفتند که دیشب به زنی زناکار صدقه داده شد. او گفت: “خدایا! ستایش تنها از آنِ توست که به زنی زناکار رسید. حتماً باز هم صدقه خواهم داد.” سپس با صدقهاش بیرون آمد و آن را در دست مردی ثروتمند نهاد. بامدادان مردم سخن میگفتند که به مردی ثروتمند صدقه داده شد. او گفت: “خدایا! ستایش تنها از آنِ توست که به مردی ثروتمند رسید. حتماً باز هم صدقه خواهم داد.” سپس با صدقهاش بیرون آمد و آن را در دست دزدی نهاد. بامدادان مردم سخن میگفتند که به دزدی صدقه داده شد. پس او گفت: “خدایا! ستایش تنها از آنِ توست که به زنی زناکار، مردی ثروتمند و دزدی رسید.” آنگاه نزد او آمدند و گفتند: “اما صدقهات پذیرفته شده است. اما آن زن زناکار، شاید به واسطه این صدقه خود را از زنا باز دارد؛ و شاید آن مرد ثروتمند پند گیرد و از آنچه خدا به او عطا کرده انفاق کند؛ و شاید آن دزد به واسطه آن خود را از دزدی باز دارد.”»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
صدقهای خالصانه میتواند حتی دریافتکنندگانی غیرمنتظره را به سوی کار نیک ترغیب کند.
بخشش یا کمک داوطلبانهای که برای رضای خدا داده میشود.
مورد قبول خداوند؛ پاداش نهایی و نتیجهٔ آن به او واگذار میشود.
ترک یک عمل گناهآلود و دوری جستن از آن.
عالمان کلاسیک از این روایت نتیجه میگیرند که نیت خالص اهمیت فراوانی دارد و بخشنده نمیتواند همهٔ پیامدهای بخشش خود را پیشبینی کند. دریافتکنندگان غیرمنتظره ممکن است بهواسطهٔ این بخشش به توبه یا بخشندگی ترغیب شوند. این روایت تشویقی به بخشیدن بیبررسی به هر کسی نیست: زکات واجب باید به گروههای مشخصشدهٔ مستحقان داده شود، حال آنکه این روایت دربارهٔ صدقهٔ داوطلبانه است.
- صدقههای داوطلبانه را با نیتی خالص بدهید و پاداش را به خداوند واگذار کنید.
- هر جا میتوانید دریافتکننده را با دقت انتخاب کنید، اما اگر بخشش شما برخلاف پیشبینیتان به کسی رسید، دلسرد نشوید.
- بیندیشید که کمک شما چگونه میتواند کسی را به بخشندگی یا ترک رفتار نادرست ترغیب کند.
این روایت بخشی از همان مجموعه دربارهٔ بخشندهای است که صدقهاش به دریافتکنندگانی غیرمنتظره رسید و به پیامدهای نیک احتمالی آن میپردازد.
Sahih Muslim · #2361 (Sahih)این روایت مرتبط، عبارتهای بیشتری از ماجرا نقل میکند و بر موضوع بخشش خالصانه تأکید میگذارد.
40 Hadith van an-Nawawi · #25 (Sahih)این روایت بر ارزش نیکوکاری تأکید دارد و مکملی گستردهتر برای بخشش با نیت نیک است.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.