کتاب روزه · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 2528

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب روزه
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَيَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، وَقُتَيْبَةُ، وَابْنُ، حُجْرٍ قَالَ يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرُونَ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، - وَهُوَ ابْنُ جَعْفَرٍ - عَنْ مُحَمَّدٍ، - وَهُوَ ابْنُ أَبِي حَرْمَلَةَ - عَنْ كُرَيْبٍ، أَنَّ أُمَّ الْفَضْلِ بِنْتَ الْحَارِثِ، بَعَثَتْهُ إِلَى مُعَاوِيَةَ بِالشَّامِ قَالَ فَقَدِمْتُ الشَّامَ فَقَضَيْتُ حَاجَتَهَا وَاسْتُهِلَّ عَلَىَّ رَمَضَانُ وَأَنَا بِالشَّامِ فَرَأَيْتُ الْهِلاَلَ لَيْلَةَ الْجُمُعَةِ ثُمَّ قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فِي آخِرِ الشَّهْرِ فَسَأَلَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ - رضى الله عنهما - ثُمَّ ذَكَرَ الْهِلاَلَ فَقَالَ مَتَى رَأَيْتُمُ الْهِلاَلَ فَقُلْتُ رَأَيْنَاهُ لَيْلَةَ الْجُمُعَةِ ‏.‏ فَقَالَ أَنْتَ رَأَيْتَهُ فَقُلْتُ نَعَمْ وَرَآهُ النَّاسُ وَصَامُوا وَصَامَ مُعَاوِيَةُ ‏.‏ فَقَالَ لَكِنَّا رَأَيْنَاهُ لَيْلَةَ السَّبْتِ فَلاَ نَزَالُ نَصُومُ حَتَّى نُكْمِلَ ثَلاَثِينَ أَوْ نَرَاهُ ‏.‏ فَقُلْتُ أَوَلاَ تَكْتَفِي بِرُؤْيَةِ مُعَاوِيَةَ وَصِيَامِهِ فَقَالَ لاَ هَكَذَا أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ وَشَكَّ يَحْيَى بْنُ يَحْيَى فِي نَكْتَفِي أَوْ تَكْتَفِي ‏.‏

ترجمه

به ما روایت کردند یحیی بن یحیی، یحیی بن ایوب، قتیبه و ابن حجر. یحیی بن یحیی گفت: به ما خبر داد، و دیگران گفتند: به ما حدیث کرد اسماعیل — که پسر جعفر است — از محمد — که پسر ابی حرملة است — از کریب که ام الفضل دختر حارث او را نزد معاویه در شام فرستاد. او گفت:

«من به شام رسیدم و نیاز او را برآوردم، و ماه رمضان در حالی که من در شام بودم آغاز شد. من هلال را در شب جمعه دیدم. سپس در پایان ماه به مدینه بازگشتم. عبدالله بن عباس — رضی الله عنهما — از من درباره هلال پرسید و گفت: 'کی هلال را دیدید؟' گفتم: 'ما آن را شب جمعه دیدیم.' او گفت: 'آیا خودت آن را دیدی؟' گفتم: 'بله، و مردم نیز آن را دیدند و روزه گرفتند و معاویه نیز روزه گرفت.' آنگاه او گفت: 'اما ما آن را شب شنبه دیدیم، پس همچنان روزه می‌گیریم تا سی روز را کامل کنیم یا هلال (شوال) را ببینیم.' گفتم: 'آیا رؤیت معاویه و روزه گرفتن او برای شما کافی نیست؟' او گفت: 'خیر، رسول خدا ﷺ چنین به ما دستور داده‌اند.'» و یحیی بن یحیی در اینکه آیا کلمه «نکتفی» بوده یا «تکتفی» تردید داشت.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

ابن‌عباس برای روزه‌داری، از رؤیت هلال در مدینه پیروی کرد.

پیشینه و سبب بیان

کُرَیب به‌دستور اُمّ‌الفضل نزد معاویه در شام فرستاده شده بود. هنگام بازگشت به مدینه، به ابن‌عباس گفت که مردم شام هلال رمضان را زودتر دیده و روزه‌داری را آغاز کرده بودند.

توضیح واژه‌های دشوار
هلال

ماه نوِ قابل رؤیتی که با آن آغاز یا پایان یک ماه قمری اسلامی مشخص می‌شود.

کامل کردن سی روز

اگر هلال ماه نو زودتر دیده نشود، ماه قمری اسلامی با سی روز کامل می‌شود.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که ابن‌عباس رؤیت هلال در شام را برای مردم مدینه لازم‌الاتباع نمی‌دانست و از رؤیت خود آنان پیروی می‌کرد؛ یا در غیر این صورت، ماه را سی روز کامل می‌کرد. این روایت دلیلی مهم دربارهٔ تفاوت افق‌های رؤیت هلال در مناطق مختلف است. مذاهب فقهی دربارهٔ چگونگی اجرای این حکم اختلاف دارند: مذاهب حنفی، مالکی و حنبلی معمولاً رؤیت را به محدوده‌ای وسیع‌تر تعمیم می‌دهند، در حالی که مذهب شافعی تفاوت افق‌های رؤیت را در نظر می‌گیرد. عالمان تأکید می‌کنند که مسلمانان در تعیین عملی زمان روزه، از مرجع دینیِ صلاحیت‌دار و وحدت جامعهٔ خود نیز پیروی کنند.

درس‌هایی برای امروز
  1. برای آغاز رمضان، از تعیین معتبر مرجع دینیِ صلاحیت‌دار در جامعهٔ خود پیروی کنید.
  2. اگر هلال دیده نشود، ماه را سی روز کامل کنید.
  3. با اختلاف نظر دربارهٔ مناطق مختلف، سنجیده و با دانش و احترام برخورد کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.