Sahih Muslim، حدیث 3641
روایتشده توسط Jabir ibn Abdullah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Jabir ibn Abdullah
صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، - يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الْمَجِيدِ الثَّقَفِيَّ - حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ وَهْبِ بْنِ كَيْسَانَ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ خَرَجْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي غَزَاةٍ فَأَبْطَأَ بِي جَمَلِي فَأَتَى عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لِي " يَا جَابِرُ " . قُلْتُ نَعَمْ . قَالَ " مَا شَأْنُكَ " . قُلْتُ أَبْطَأَ بِي جَمَلِي وَأَعْيَا فَتَخَلَّفْتُ . فَنَزَلَ فَحَجَنَهُ بِمِحْجَنِهِ ثُمَّ قَالَ " ارْكَبْ " . فَرَكِبْتُ فَلَقَدْ رَأَيْتُنِي أَكُفُّهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " أَتَزَوَّجْتَ " . فَقُلْتُ نَعَمْ . فَقَالَ " أَبِكْرًا أَمْ ثَيِّبًا " . فَقُلْتُ بَلْ ثَيِّبٌ . قَالَ " فَهَلاَّ جَارِيَةً تُلاَعِبُهَا وَتُلاَعِبُكَ " . قُلْتُ إِنَّ لِي أَخَوَاتٍ فَأَحْبَبْتُ أَنْ أَتَزَوَّجَ امْرَأَةً تَجْمَعُهُنَّ وَتَمْشُطُهُنَّ وَتَقُومُ عَلَيْهِنَّ . قَالَ " أَمَا إِنَّكَ قَادِمٌ فَإِذَا قَدِمْتَ فَالْكَيْسَ الْكَيْسَ " . ثُمَّ قَالَ " أَتَبِيعُ جَمَلَكَ " . قُلْتُ نَعَمْ . فَاشْتَرَاهُ مِنِّي بِأُوقِيَّةٍ ثُمَّ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَدِمْتُ بِالْغَدَاةِ فَجِئْتُ الْمَسْجِدَ فَوَجَدْتُهُ عَلَى بَابِ الْمَسْجِدِ فَقَالَ " الآنَ حِينَ قَدِمْتَ " . قُلْتُ نَعَمْ . قَالَ " فَدَعْ جَمَلَكَ وَادْخُلْ فَصَلِّ رَكْعَتَيْنِ " . قَالَ فَدَخَلْتُ فَصَلَّيْتُ ثُمَّ رَجَعْتُ فَأَمَرَ بِلاَلاً أَنْ يَزِنَ لِي أُوقِيَّةً فَوَزَنَ لِي بِلاَلٌ فَأَرْجَحَ فِي الْمِيزَانِ - قَالَ - فَانْطَلَقْتُ فَلَمَّا وَلَّيْتُ قَالَ " ادْعُ لِي جَابِرًا " . فَدُعِيتُ فَقُلْتُ الآنَ يَرُدُّ عَلَىَّ الْجَمَلَ . وَلَمْ يَكُنْ شَىْءٌ أَبْغَضَ إِلَىَّ مِنْهُ فَقَالَ " خُذْ جَمَلَكَ وَلَكَ ثَمَنُهُ " .
محمد بن مثَنّی به ما حدیث کرد، عبدالوهّاب — یعنی پسر عبدالمجید ثقفی — به ما حدیث کرد، عبیدالله از وهب بن کیسان، و او از جابر بن عبدالله روایت کرد که گفت: همراه رسول خدا ﷺ در یکی از غزوات خارج شدم، اما شترم مرا عقب انداخت. آنگاه رسول خدا ﷺ نزد من آمدند و فرمودند:
«ای جابر!» گفتم: «بله، ای رسول خدا.» فرمودند: «چه شده است؟» گفتم: «شترم کند شده و خسته گشته، لذا از قافله عقب ماندهام.» پس ایشان پیاده شدند و با چوب خمیده خود شتر را تحریک کردند، سپس فرمودند: «سوار شو.» سوار شدم و دیدم که مجبورم شتر را مهار کنم تا از رسول خدا ﷺ پیشی نگیرد. ایشان فرمودند: «آیا ازدواج کردهای؟» گفتم: «بله.» فرمودند: «با دوشیزه یا بیوه؟» گفتم: «بلکه با بیوه.» فرمودند: «چرا با دختر جوانی ازدواج نکردی که با او شوخی و بازی کنی و او نیز با تو شوخی و بازی کند؟» گفتم: «من خواهرانی دارم، بنابراین دوست داشتم با زنی ازدواج کنم که آنان را گرد هم آورد، موهایشان را شانه کند و سرپرستیشان را بر عهده گیرد.» فرمودند: «بدان که بهزودی (به خانه) خواهی رسید؛ پس چون رسیدی، با نرمی و تدبیر رفتار کن.» سپس فرمودند: «آیا شترت را میفروشی؟» گفتم: «بله.» پس آن را به یک اوقیه (نقره) از من خریدند. سپس رسول خدا ﷺ (به مدینه) رسیدند و من صبحگاه رسیدم. به مسجد رفتم و ایشان را دم در مسجد یافتم. فرمودند: «تازه رسیدهای؟» گفتم: «بله.» فرمودند: «شترت را رها کن و داخل شو و دو رکعت نماز بخوان.» وارد شدم و نماز خواندم، سپس بازگشتم. ایشان به بلال دستور دادند که یک اوقیه برایم وزن کند. بلال برایم وزن کرد و در ترازو بیشتر گذاشت. راه افتادم، اما همین که پشت کردم، فرمودند: «جابر را برایم بخوانید.» مرا خواندند و با خود گفتم: حالا شتر را به من پس میدهند، در حالی که هیچ چیز برایم ناخوشایندتر از این نبود. آنگاه فرمودند: «هم شترت را بگیر و هم پولش مال خودت باد.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ به جابر کمک کرد و هم شتر و هم بهای آن را به او بخشید.
واحدی از وزن نقره در آن روزگار.
واحدهای نماز آیینی؛ پیامبر ﷺ به جابر دستور داد دو رکعت نماز بخواند.
زنی که قبلاً ازدواج کرده است؛ این اصطلاح بهخودیخود چیزی درباره شخصیت یا ارزش او نمیگوید.
عالمان از این روایت چنین برداشت کردهاند که پیامبر ﷺ به یاران خود توجه داشت، عملاً به آنان کمک میکرد و با آنان سخاوتمندانه رفتار میکرد. این معامله نشان میدهد که فروش همراه با شرط بازگرداندن کالای فروختهشده میتواند معتبر باشد، مشروط بر اینکه خودِ فروش قطعی شود؛ افزون بر این، جابر هم شتر و هم بهای توافقشده را دریافت کرد. پرسش پیامبر درباره ازدواج جابر، نصیحتی دوستانه بود، نه نکوهش انتخاب او: جابر توضیح داد که بهدنبال زنی است که بتواند از خواهران کوچکترش مراقبت کند. عالمان دستور به خواندن دو رکعت نماز هنگام ورود به مسجد را با نماز مستحبِ تحیت مسجد مرتبط دانستهاند.
- اگر کسی عقب ماند، متوجه شوید و بیآنکه او را شرمنده کنید، کمک عملی پیشنهاد دهید.
- درباره انتخابهای ازدواج، با توجه به شرایط و مسئولیتهای هر فرد محترمانه گفتوگو کنید.
- در توافقها سخاوتمند باشید و با مردم منصفانه رفتار کنید، حتی وقتی دست بالاتر را دارید.
این روایت صحیح از همان ماجرا، نسخهای موازی از گفتوگو و معامله را ارائه میکند.
Sahih Muslim · #3640 (Sahih)این روایت زمینه لشکرکشی و نحوه رفتار پیامبر ﷺ با جابر را کاملتر میکند.
40 Hadith van an-Nawawi · #17 (Sahih)دعوت به احسان با توجه، یاریرسانی و سخاوتی که پیامبر ﷺ در این روایت نشان میدهد، همخوان است.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.