Sahih Muslim، حدیث 3918
روایتشده توسط Jabir ibn Abdullah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از مسلم تا پیامبر ﷺ
- 1الْحَكَمُ بْنُ مُوسَىآن را به مسلم روایت کرد
- 2هِقْلٌ
- 3الأَوْزَاعِيِّ
- 4عَطَاءٍ
- 5جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ
- 6رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا هِقْلٌ، - يَعْنِي ابْنَ زِيَادٍ - عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ كَانَ لِرِجَالٍ فُضُولُ أَرَضِينَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ كَانَتْ لَهُ فَضْلُ أَرْضٍ فَلْيَزْرَعْهَا أَوْ لِيَمْنَحْهَا أَخَاهُ فَإِنْ أَبَى فَلْيُمْسِكْ أَرْضَهُ " .
حکم بن موسی به ما حدیث کرد، هقل — یعنی ابن زیاد — از اوزاعی، او از عطاء، و او از جابر بن عبدالله روایت کرد که گفت: برخی از یاران رسول خدا ﷺ زمین مازاد داشتند. آنگاه رسول خدا ﷺ فرمودند:
«هر کس زمین مازادی دارد، یا خود آن را بکارد یا به برادرش ببخشد؛ و اگر او نپذیرفت، زمینش را نزد خود نگه دارد.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
کشتوکار در زمین بلااستفاده یا در اختیار گذاشتن آن برای برادری دینی.
زمینی که مالک خود از آن استفاده نمیکند یا به آن نیاز ندارد.
آمادهسازی و استفاده از زمین، برای نمونه برای پرورش محصولات کشاورزی.
زمین را در اختیار یک مسلمان دیگر قرار دادن؛ این تعبیر بر کمک و بهرهرسانی دلالت دارد، نه لزوماً انتقال مالکیت.
عالمان از این روایت برداشت میکنند که اگر بتوان از زمین کشاورزیِ بلااستفاده بهرهبرداری کرد، نباید آن را بیاستفاده رها کرد. مالک تشویق میشود خودش آن را کشت کند یا امکان بهرهمندی از آن را برای دیگری فراهم آورد. این تعبیر بر تشویق به بخشندگی و یاری متقابل تأکید دارد؛ واگذاری زمین را به وظیفهای بیقیدوشرط تبدیل نمیکند، زیرا روایت میگوید اگر دیگری نپذیرد، مالک میتواند زمین را برای خود نگه دارد.
- اگر زمین بلااستفادهای دارید، بررسی کنید چگونه میتوان آن را بهشکلی سودمند و مسئولانه به کار گرفت.
- زمینی را که خود استفاده نمیکنید به کسی پیشنهاد دهید که بتواند آن را کشت کند و از آن بهره ببرد.
- کمک را بهصورت عملی ارائه کنید و در عین حال به انتخاب دیگری برای پذیرفتن یا رد کردن پیشنهاد احترام بگذارید.
این روایت از همان باب نیز به در اختیار گذاشتن یا کشتوکار در زمین میپردازد و تشویق به بهرهبرداری سودمند از زمین کشاورزی را روشنتر میکند.
Sahih Muslim · #3917 (Sahih)این روایت صحیح نیز دربارهٔ زمین بلااستفاده و فراهم کردن امکان بهرهمندی دیگری از آن است.
Sahih Muslim · #3920 (Sahih)این روایت همان تشویق به کشتوکار در زمینِ در دسترس یا در اختیار گذاشتن آن برای دیگری را بیان میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.