کتاب ایمان · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 411

روایت‌شده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب ایمان
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

از مسلم تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَآن را به مسلم روایت کرد
  2. 2حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ
  3. 3ثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ
  4. 4أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ
  5. 5رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، حَدَّثَنَا ثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ أُتِيتُ بِالْبُرَاقِ - وَهُوَ دَابَّةٌ أَبْيَضُ طَوِيلٌ فَوْقَ الْحِمَارِ وَدُونَ الْبَغْلِ يَضَعُ حَافِرَهُ عِنْدَ مُنْتَهَى طَرْفِهِ - قَالَ فَرَكِبْتُهُ حَتَّى أَتَيْتُ بَيْتَ الْمَقْدِسِ - قَالَ - فَرَبَطْتُهُ بِالْحَلْقَةِ الَّتِي يَرْبِطُ بِهِ الأَنْبِيَاءُ - قَالَ - ثُمَّ دَخَلْتُ الْمَسْجِدَ فَصَلَّيْتُ فِيهِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ خَرَجْتُ فَجَاءَنِي جِبْرِيلُ - عَلَيْهِ السَّلاَمُ - بِإِنَاءٍ مِنْ خَمْرٍ وَإِنَاءٍ مِنْ لَبَنٍ فَاخْتَرْتُ اللَّبَنَ فَقَالَ جِبْرِيلُ صلى الله عليه وسلم اخْتَرْتَ الْفِطْرَةَ ‏.‏ ثُمَّ عَرَجَ بِنَا إِلَى السَّمَاءِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ فَقِيلَ مَنْ أَنْتَ قَالَ جِبْرِيلُ ‏.‏ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ ‏.‏ قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ ‏.‏ فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِآدَمَ فَرَحَّبَ بِي وَدَعَا لِي بِخَيْرٍ ‏.‏ ثُمَّ عَرَجَ بِنَا إِلَى السَّمَاءِ الثَّانِيَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ‏.‏ فَقِيلَ مَنْ أَنْتَ قَالَ جِبْرِيلُ ‏.‏ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ ‏.‏ قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ ‏.‏ فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِابْنَىِ الْخَالَةِ عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ وَيَحْيَى بْنِ زَكَرِيَّاءَ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِمَا فَرَحَّبَا وَدَعَوَا لِي بِخَيْرٍ ‏.‏ ثُمَّ عَرَجَ بِي إِلَى السَّمَاءِ الثَّالِثَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ ‏.‏ فَقِيلَ مَنْ أَنْتَ قَالَ جِبْرِيلُ ‏.‏ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ ‏.‏ فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِيُوسُفَ صلى الله عليه وسلم إِذَا هُوَ قَدْ أُعْطِيَ شَطْرَ الْحُسْنِ فَرَحَّبَ وَدَعَا لِي بِخَيْرٍ ‏.‏ ثُمَّ عَرَجَ بِنَا إِلَى السَّمَاءِ الرَّابِعَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ - عَلَيْهِ السَّلاَمُ - قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ ‏.‏ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ ‏.‏ قَالَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ ‏.‏ فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِإِدْرِيسَ فَرَحَّبَ وَدَعَا لِي بِخَيْرٍ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏ وَرَفَعْنَاهُ مَكَانًا عَلِيًّا‏}‏ ثُمَّ عَرَجَ بِنَا إِلَى السَّمَاءِ الْخَامِسَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ ‏.‏ قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ ‏.‏ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ ‏.‏ قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ ‏.‏ فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِهَارُونَ صلى الله عليه وسلم فَرَحَّبَ وَدَعَا لِي بِخَيْرٍ ‏.‏ ثُمَّ عَرَجَ بِنَا إِلَى السَّمَاءِ السَّادِسَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ‏.‏ قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ ‏.‏ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ ‏.‏ قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ ‏.‏ فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِمُوسَى صلى الله عليه وسلم فَرَحَّبَ وَدَعَا لِي بِخَيْرٍ ‏.‏ ثُمَّ عَرَجَ بِنَا إِلَى السَّمَاءِ السَّابِعَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ فَقِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ ‏.‏ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ ‏.‏ فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِإِبْرَاهِيمَ صلى الله عليه وسلم مُسْنِدًا ظَهْرَهُ إِلَى الْبَيْتِ الْمَعْمُورِ وَإِذَا هُوَ يَدْخُلُهُ كُلَّ يَوْمٍ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ لاَ يَعُودُونَ إِلَيْهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِي إِلَى السِّدْرَةِ الْمُنْتَهَى وَإِذَا وَرَقُهَا كَآذَانِ الْفِيَلَةِ وَإِذَا ثَمَرُهَا كَالْقِلاَلِ - قَالَ - فَلَمَّا غَشِيَهَا مِنْ أَمْرِ اللَّهِ مَا غَشِيَ تَغَيَّرَتْ فَمَا أَحَدٌ مِنْ خَلْقِ اللَّهِ يَسْتَطِيعُ أَنْ يَنْعَتَهَا مِنْ حُسْنِهَا ‏.‏ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَىَّ مَا أَوْحَى فَفَرَضَ عَلَىَّ خَمْسِينَ صَلاَةً فِي كُلِّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ فَنَزَلْتُ إِلَى مُوسَى صلى الله عليه وسلم فَقَالَ مَا فَرَضَ رَبُّكَ عَلَى أُمَّتِكَ قُلْتُ خَمْسِينَ صَلاَةً ‏.‏ قَالَ ارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ التَّخْفِيفَ فَإِنَّ أُمَّتَكَ لاَ يُطِيقُونَ ذَلِكَ فَإِنِّي قَدْ بَلَوْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ وَخَبَرْتُهُمْ ‏.‏ قَالَ فَرَجَعْتُ إِلَى رَبِّي فَقُلْتُ يَا رَبِّ خَفِّفْ عَلَى أُمَّتِي ‏.‏ فَحَطَّ عَنِّي خَمْسًا فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى فَقُلْتُ حَطَّ عَنِّي خَمْسًا ‏.‏ قَالَ إِنَّ أُمَّتَكَ لاَ يُطِيقُونَ ذَلِكَ فَارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ التَّخْفِيفَ ‏.‏ - قَالَ - فَلَمْ أَزَلْ أَرْجِعُ بَيْنَ رَبِّي تَبَارَكَ وَتَعَالَى وَبَيْنَ مُوسَى - عَلَيْهِ السَّلاَمُ - حَتَّى قَالَ يَا مُحَمَّدُ إِنَّهُنَّ خَمْسُ صَلَوَاتٍ كُلَّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ لِكُلِّ صَلاَةٍ عَشْرٌ فَذَلِكَ خَمْسُونَ صَلاَةً ‏.‏ وَمَنْ هَمَّ بِحَسَنَةٍ فَلَمْ يَعْمَلْهَا كُتِبَتْ لَهُ حَسَنَةً فَإِنْ عَمِلَهَا كُتِبَتْ لَهُ عَشْرًا وَمَنْ هَمَّ بِسَيِّئَةٍ فَلَمْ يَعْمَلْهَا لَمْ تُكْتَبْ شَيْئًا فَإِنْ عَمِلَهَا كُتِبَتْ سَيِّئَةً وَاحِدَةً - قَالَ - فَنَزَلْتُ حَتَّى انْتَهَيْتُ إِلَى مُوسَى صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ ارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ التَّخْفِيفَ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ قَدْ رَجَعْتُ إِلَى رَبِّي حَتَّى اسْتَحْيَيْتُ مِنْهُ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

شِیبان بن فَرّوخ برای ما حدیث کرد، حَمّاد بن سَلَمه برای ما حدیث کرد، ثابت بُنانی از اَنَس بن مالک روایت کرد که رسول الله ﷺ فرمودند:

«بُراق برایم آورده شد؛ جانوری سفید و کشیده، بزرگ‌تر از الاغ و کوچک‌تر از قاطر، که سم خود را در منتهای دیدگانش می‌نهاد. پس بر آن سوار شدم تا به بیت‌المقدس رسیدم. آن را به همان حلقه‌ای بستم که پیامبران بدان می‌بستند. سپس وارد مسجد شدم و دو رکعت نماز گزاردیم. آنگاه بیرون آمدم و جبرئیل علیه‌السلام با ظرفی شراب و ظرفی شیر نزد من آمد. من شیر را برگزیدم. جبرئیل ﷺ فرمود: فطرت را انتخاب کردی. سپس ما را به آسمان بالا برد. جبرئیل درخواست گشایش در کرد. گفته شد: کیستی؟ گفت: جبرئیل. گفته شد: چه کسی با توست؟ گفت: محمد. گفته شد: آیا به سوی او فرستاده شده است؟ گفت: آری، به سوی او فرستاده شده است. پس در به روی ما گشوده شد و ناگاه آدم را دیدم که به من خوش‌آمد گفت و برایم خیر دعا کرد. سپس ما را به آسمان دوم بالا برد. جبرئیل علیه‌السلام درخواست گشایش در کرد. گفته شد: کیستی؟ گفت: جبرئیل. گفته شد: چه کسی با توست؟ گفت: محمد. گفته شد: آیا به سوی او فرستاده شده است؟ گفت: آری، به سوی او فرستاده شده است. پس در به روی ما گشوده شد و ناگاه دو پسر خاله، عیسی بن مریم و یحیی بن زکریا صلوات الله علیهما را دیدم که خوش‌آمد گفتند و برایم خیر دعا کردند. سپس مرا به آسمان سوم بالا برد. جبرئیل درخواست گشایش در کرد. گفته شد: کیستی؟ گفت: جبرئیل. گفته شد: چه کسی با توست؟ گفت: محمد ﷺ. گفته شد: آیا به سوی او فرستاده شده است؟ گفت: آری، به سوی او فرستاده شده است. پس در به روی ما گشوده شد و ناگاه یوسف ﷺ را دیدم که نیمی از زیبایی به او داده شده بود؛ او خوش‌آمد گفت و برایم خیر دعا کرد. سپس ما را به آسمان چهارم بالا برد. جبرئیل علیه‌السلام درخواست گشایش در کرد. گفته شد: کیست؟ گفت: جبرئیل. گفته شد: چه کسی با توست؟ گفت: محمد. گفته شد: آیا به سوی او فرستاده شده است؟ گفت: آری، به سوی او فرستاده شده است. پس در به روی ما گشوده شد و ناگاه ادریس را دیدم که خوش‌آمد گفت و برایم خیر دعا کرد. خداوند عزوجل درباره او فرموده است: {وَرَفَعْنَاهُ مَكَانًا عَلِيًّا} [و او را به جایگاهی بلند ارتقا دادیم]. سپس ما را به آسمان پنجم بالا برد. جبرئیل درخواست گشایش در کرد. گفته شد: کیست؟ گفت: جبرئیل. گفته شد: چه کسی با توست؟ گفت: محمد. گفته شد: آیا به سوی او فرستاده شده است؟ گفت: آری، به سوی او فرستاده شده است. پس در به روی ما گشوده شد و ناگاه هارون ﷺ را دیدم که خوش‌آمد گفت و برایم خیر دعا کرد. سپس ما را به آسمان ششم بالا برد. جبرئیل علیه‌السلام درخواست گشایش در کرد. گفته شد: کیست؟ گفت: جبرئیل. گفته شد: چه کسی با توست؟ گفت: محمد. گفته شد: آیا به سوی او فرستاده شده است؟ گفت: آری، به سوی او فرستاده شده است. پس در به روی ما گشوده شد و ناگاه موسی ﷺ را دیدم که خوش‌آمد گفت و برایم خیر دعا کرد. سپس ما را به آسمان هفتم بالا برد. جبرئیل درخواست گشایش در کرد. گفته شد: کیست؟ گفت: جبرئیل. گفته شد: چه کسی با توست؟ گفت: محمد ﷺ. گفته شد: آیا به سوی او فرستاده شده است؟ گفت: آری، به سوی او فرستاده شده است. پس در به روی ما گشوده شد و ناگاه ابراهیم ﷺ را دیدم در حالی که پشت خود را به بیت‌المعمور تکیه داده بود و هر روز هفتاد هزار فرشته وارد آن می‌شوند و دیگر به آن بازنمی‌گردند. سپس مرا به سدره‌المنتهی برد که برگ‌هایش مانند گوش‌های فیل و میوه‌اش مانند کوزه‌های بزرگ بود. اما چون فرمان الهی آن را فرا گرفت، چنان دگرگون شد که هیچ‌یک از مخلوقات خدا نمی‌تواند زیبایی آن را توصیف کند. سپس خداوند آنچه را خواست به من وحی کرد و پنجاه نماز را در هر شبانه‌روز بر من واجب فرمود. پس نزد موسی ﷺ پایین آمدم. او پرسید: پروردگارت بر امتت چه چیزی واجب کرده است؟ گفتم: پنجاه نماز. گفت: به سوی پروردگارت بازگرد و از او تخفیف بخواه، زیرا امت تو توان آن را ندارند؛ من بنی‌اسرائیل را آزموده‌ام و از حالشان آگاهم. راوی گفت: پس به سوی پروردگارم بازگشتم و عرض کردم: ای پروردگارا، بر امتم تخفیف ده. پس پنج نماز از من کم کرد. نزد موسی بازگشتم و گفتم: پنج نماز از من کم شد. گفت: امت تو توان آن را ندارند؛ به سوی پروردگارت بازگرد و تخفیف بخواه. راوی گفت: من پیوسته میان پروردگارم تبارک و تعالی و موسی علیه‌السلام رفت‌وآمد می‌کردم تا اینکه فرمود: ای محمد، این پنج نماز در هر شبانه‌روز است که هر نمازی ده برابر محسوب می‌شود، پس پنجاه نماز می‌گردد. و هر کس قصد کار نیکی کند و انجام ندهد، یک حسنه برای او نوشته می‌شود و اگر انجام دهد، ده حسنه نوشته می‌شود. و هر کس قصد گناهی کند و انجام ندهد، چیزی نوشته نمی‌شود و اگر انجام دهد، تنها یک گناه نوشته می‌شود. راوی گفت: سپس پایین آمدم تا به موسی ﷺ رسیدم و او را خبر دادم. او گفت: به سوی پروردگارت بازگرد و تخفیف بخواه. رسول الله ﷺ فرمودند: گفتم: آن‌قدر به سوی پروردگارم بازگشتم که از او شرم کردم.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پاداش پنج نماز روزانه نزد خداوند برابر با پاداش پنجاه نماز است.

توضیح واژه‌های دشوار
بُراق

مرکبی که پیامبر ﷺ با آن به بیت‌المقدس سفر کرد.

فطرت

سرشت پاک و طبیعی‌ای که خداوند انسان را بر آن آفریده است.

سِدرَةُ المُنتَهى

درخت سدرِ انتهای مرز، که در سفر آسمانی از آن یاد شده است.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که پنج نماز روزانه جایگاهی ویژه دارند: این نمازها در شب معراج واجب شدند و پاداششان برابر با پاداش پنجاه نماز است. دیدار پیامبر با پیامبران پیشین، پیام مشترک آنان و کرامتی را نشان می‌دهد که خداوند به محمد ﷺ بخشیده است. این روایت همچنین می‌آموزد که نیت‌های نیک پاداش دارند و نیت بدی که به آن عمل نشود، گناه نوشته نمی‌شود. مذاهب فقهی پنج نماز را برای هر مسلمان بالغی که شرایط لازم را داشته باشد، واجبی فردی می‌دانند.

درس‌هایی برای امروز
  1. با تعیین زمان‌های ثابت و یادآورهایی در برنامهٔ روزانه‌ات، از پنج نماز روزانه مراقبت کن.
  2. اگر قصد انجام کار نیکی داری، آن را به عمل تبدیل کن و به پاداش گستردهٔ خداوند امید داشته باش.
  3. بگذار وسوسهٔ نادرست بگذرد و اگر کوتاهی کردی، با توبه به سوی خداوند بازگرد.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.