کتاب احکام ارث · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 4150

روایت‌شده توسط Umar ibn al-Khattab. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب احکام ارث
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Umar ibn al-Khattab

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، - وَاللَّفْظُ لاِبْنِ الْمُثَنَّى - قَالاَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ، عَنْ مَعْدَانَ بْنِ، أَبِي طَلْحَةَ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، خَطَبَ يَوْمَ جُمُعَةٍ فَذَكَرَ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَذَكَرَ أَبَا بَكْرٍ ثُمَّ قَالَ إِنِّي لاَ أَدَعُ بَعْدِي شَيْئًا أَهَمَّ عِنْدِي مِنَ الْكَلاَلَةِ مَا رَاجَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي شَىْءٍ مَا رَاجَعْتُهُ فِي الْكَلاَلَةِ وَمَا أَغْلَظَ لِي فِي شَىْءٍ مَا أَغْلَظَ لِي فِيهِ حَتَّى طَعَنَ بِإِصْبَعِهِ فِي صَدْرِي وَقَالَ ‏ "‏ يَا عُمَرُ أَلاَ تَكْفِيكَ آيَةُ الصَّيْفِ الَّتِي فِي آخِرِ سُورَةِ النِّسَاءِ ‏"‏ ‏.‏ وَإِنِّي إِنْ أَعِشْ أَقْضِ فِيهَا بِقَضِيَّةٍ يَقْضِي بِهَا مَنْ يَقْرَأُ الْقُرْآنَ وَمَنْ لاَ يَقْرَأُ الْقُرْآنَ ‏.‏

ترجمه

محمد بن ابی‌بکر مقدمی و محمد بن مثَنّی برای ما حدیث کردند — و این لفظ از ابن مثَنّی است — گفتند: یحیی بن سعید برای ما حدیث کرد، هشام برای ما حدیث کرد، قتاده برای ما حدیث کرد، از سالم بن ابی‌الجعد، از معدان بن ابی‌طلحه که عمر بن خطاب در روز جمعه خطبه خواند و از پیامبر خدا ﷺ و ابوبکر یاد کرد. سپس فرمود:

«پس از خود مسئله‌ای مهم‌تر از کلاله بر جای نمی‌گذارم. هیچ‌گاه در هیچ امری به اندازه کلاله با رسول خدا ﷺ پرسش و پاسخ نکردم و ایشان در هیچ موضوعی به اندازه این موضوع با من تندخو نشدند، تا آنجا که با انگشتشان بر سینه‌ام زدند و فرمودند: ای عمر! آیا آیه تابستانی که در پایان سوره نساء آمده تو را بسنده نیست؟» و همانا اگر زنده بمانم، در این باره چنان حکمی خواهم داد که هم قرآن‌خوان و هم کسی که قرآن نمی‌خواند بتواند بر اساس آن داوری کند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

عمر بر اهمیت و پیچیدگی احکام کلاله تأکید می‌کند.

توضیح واژه‌های دشوار
کلاله

وضعیت ارثی‌ای که در آن متوفی نه فرزندی بر جای می‌گذارد و نه پدر؛ جزئیات کاربرد آن در فقه ارث اسلامی بررسی می‌شود.

آیه تابستان

نامی برای آخرین آیه سوره نساء (۴:۱۷۶) که احکام کلاله را بیان می‌کند.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که احکام کلاله باید با دقت بررسی شوند و قرآن مبنای تعیین‌کننده احکام ارث است. این روایت همچنین نشان می‌دهد که عمر بارها از پیامبر ﷺ درخواست توضیح کرد و این موضوع را مهم می‌دانست. چهار مذهب فقهی اهل‌سنت تقسیم ارث را بر پایه آیات مرتبط قرآن و قواعد فقه ارث اسلامی بررسی می‌کنند؛ این سخن عمر به‌تنهایی تقسیم کامل ارث را برای هر مورد خانوادگی مشخص نمی‌کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. احکام ارث را با دقت بیاموزید و پیش از تقسیم ماترک از متخصصان مشورت بگیرید.
  2. احکام دینی را بر قرآن و روایت‌های معتبر استوار کنید، نه بر گمانه‌زنی.
  3. پرسش‌های دشوار را جدی بگیرید و پیوسته در پی دانشی روشن باشید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.