کتاب احکام ارث · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 4157

روایت‌شده توسط Abu Hurayrah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب احکام ارث
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Hurayrah

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو صَفْوَانَ الأُمَوِيُّ، عَنْ يُونُسَ الأَيْلِيِّ، ح وَحَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، - وَاللَّفْظُ لَهُ - قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ، شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُؤْتَى بِالرَّجُلِ الْمَيِّتِ عَلَيْهِ الدَّيْنُ فَيَسْأَلُ ‏"‏ هَلْ تَرَكَ لِدَيْنِهِ مِنْ قَضَاءٍ ‏"‏ ‏.‏ فَإِنْ حُدِّثَ أَنَّهُ تَرَكَ وَفَاءً صَلَّى عَلَيْهِ وَإِلاَّ قَالَ ‏"‏ صَلُّوا عَلَى صَاحِبِكُمْ ‏"‏ ‏.‏ فَلَمَّا فَتَحَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْفُتُوحَ قَالَ ‏"‏ أَنَا أَوْلَى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ فَمَنْ تُوُفِّيَ وَعَلَيْهِ دَيْنٌ فَعَلَىَّ قَضَاؤُهُ وَمَنْ تَرَكَ مَالاً فَهُوَ لِوَرَثَتِهِ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

زهیر بن حرب برایم حدیث کرد، ابوصفوان اموی از یونس ایلی برایمان روایت نمود؛ و حرملة بن یحیی برایم حدیث کرد — و این لفظ از اوست — گفت: عبدالله بن وهب به ما خبر داد، یونس از ابن شهاب برایم خبر داد، او از ابوسلمه بن عبدالرحمن، او از ابوهُریره روایت کرد که چون جسد مرد بدهکاری را نزد رسول الله ﷺ می‌آوردند، ایشان می‌پرسیدند:

«آیا برای پرداخت بدهی‌اش مالی بر جای گذاشته است؟» اگر گفته می‌شد که مال کافی برجای نهاده، بر او نماز می‌خواندند؛ وگرنه می‌فرمودند: «بر همراه خود نماز بخوانید.» سپس چون خداوند درهای پیروزی را به روی ایشان گشود، فرمودند: «من به مؤمنان از خودشان سزاوارترم؛ پس هر کس بمیرد و بدهی داشته باشد، پرداخت آن بر عهده من است و هر کس مالی بر جای نهد، آنِ وارثان اوست.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ مسئولیت بدهی‌های مؤمنان درگذشته را بر عهده می‌گرفت.

توضیح واژه‌های دشوار
دارایی کافی بر جای گذاشته بود

متوفی مالی بر جای گذاشته بود که می‌شد بدهی‌اش را به‌طور کامل با آن پرداخت کرد.

من به مؤمنان از خودشان سزاوارترم

پیامبر ﷺ بر توجه و مسئولیت ویژهٔ خود در قبال مؤمنان تأکید می‌کند.

پیروزی‌ها را نصیبشان کرد

الله برای جامعهٔ مسلمانان پیروزی‌ها و امکانات بیشتری فراهم کرد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که بدهی‌ها باید پیش از تقسیم میراث پرداخت شوند. وارثان آنچه را پس از پرداخت بدهی‌ها باقی می‌ماند دریافت می‌کنند. سخن دربارهٔ مسئولیت پیامبر ﷺ به مراقبت ایشان از جامعه و منابع عمومی آن اشاره دارد؛ معنایش این نیست که اگر داراییِ به‌جامانده کافی نباشد، وارثان باید بدهی را از دارایی شخصی خود بپردازند. مذاهب فقهی تقدم بدهی‌ها بر تقسیم ارث را می‌پذیرند.

درس‌هایی برای امروز
  1. بدهی‌ها و دارایی‌ها را با دقت بررسی کنید تا طلبکاران پیش از دریافت سهم وارثان، از داراییِ به‌جامانده طلب خود را دریافت کنند.
  2. بدهی‌های پرداخت‌نشده را به‌موقع با خانواده در میان بگذارید و توافق‌ها را روشن ثبت کنید.
  3. به‌عنوان جامعه به افراد گرفتار مشکلات مالی کمک کنید و با بدهی‌های درگذشتگان جدی و دلسوزانه برخورد کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.