کتاب قسم، محاربین و قصاص · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 4353

روایت‌شده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب قسم، محاربین و قصاص
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Anas ibn Malik

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ كِلاَهُمَا عَنْ هُشَيْمٍ، - وَاللَّفْظُ لِيَحْيَى - قَالَ أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ، وَحُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ نَاسًا، مِنْ عُرَيْنَةَ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَدِينَةَ فَاجْتَوَوْهَا فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ إِنْ شِئْتُمْ أَنْ تَخْرُجُوا إِلَى إِبِلِ الصَّدَقَةِ فَتَشْرَبُوا مِنْ أَلْبَانِهَا وَأَبْوَالِهَا ‏"‏ ‏.‏ فَفَعَلُوا فَصَحُّوا ثُمَّ مَالُوا عَلَى الرِّعَاءِ فَقَتَلُوهُمْ وَارْتَدُّوا عَنِ الإِسْلاَمِ وَسَاقُوا ذَوْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَبَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَبَعَثَ فِي أَثْرِهِمْ فَأُتِيَ بِهِمْ فَقَطَعَ أَيْدِيَهُمْ وَأَرْجُلَهُمْ وَسَمَلَ أَعْيُنَهُمْ وَتَرَكَهُمْ فِي الْحَرَّةِ حَتَّى مَاتُوا

ترجمه

یحیی بن یحیی تمیمی و ابوبکر بن ابی‌شیبه هر دو از هشیم برای ما حدیث نقل کردند — و این لفظ از یحیی است — گفت: هشیم به ما خبر داد، از عبدالعزیز بن صهیب و حمید، از انس بن مالک که گروهی از قبیله عُراینه نزد رسول خدا ﷺ در مدینه آمدند، اما هوای آنجا با مزاجشان سازگار نبود. پس رسول خدا ﷺ به آنان فرمودند:

«اگر بخواهید می‌توانید نزد شتران صدقه بروید و از شیر و ادرار آن‌ها بنوشید.» آنان چنین کردند و بهبود یافتند. سپس بر چوپانان تاختند و ایشان را کشتند و از اسلام مرتد شدند و شتران رسول خدا ﷺ را با خود بردند. چون این خبر به پیامبر ﷺ رسید، کسانی را در پی آنان فرستادند. آنان دستگیر و نزد ایشان آورده شدند؛ پس دست‌ها و پاهایشان را قطع کرد و چشمانشان را میل کشید و آنان را در زمین سنگلاخ رها ساخت تا مردند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ فرمان داد مرتکبان قتل، راهزنی و ارتداد مجازات شوند.

پیشینه و سبب بیان

گروهی از قبیلهٔ عُرَینه به مدینه آمدند و بر اثر آب‌وهوا بیمار شدند. پس از آنکه با شیر و ادرار شترانِ زکات بهبود یافتند، چوپانان را کشتند، شتران را بردند و از اسلام روی‌گردان شدند. پیامبر ﷺ فرمان داد آنان را پیدا کنند و مجازات کنند.

توضیح واژه‌های دشوار
ṣadaqa

صدقهٔ واجب؛ در اینجا منظور شترانی است که برای زکات در نظر گرفته شده بودند.

ḥirāba

خشونت مسلحانه و راهزنی که امنیت مردم را به خطر می‌اندازد.

diyāt

خون‌بها: جبران مالی که در برخی موارد به قربانیان یا خانوادهٔ آنان پرداخت می‌شود.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک این رویداد را در بحث احکام ḥirāba، قتل و قصاص بررسی می‌کنند. آنان از آن نتیجه می‌گیرند که حکومت جرایم خشونت‌بار جدی را بررسی و مجازات می‌کند؛ اجرای مجازات به افراد واگذار نشده است. عالمان دربارهٔ چگونگی دقیق اجرای مجازات‌های یادشده و نسبت میان جرایم و مجازات اختلاف نظر داشته‌اند. چهار مذهب فقهی اهل‌سنت چنین پرونده‌هایی را در چارچوب صلاحیت قاضی یا حکومت و با رعایت ادله و شرایط شرعی بررسی می‌کنند. این ماجرا اجازه‌ای برای مجازات دیگران یا توسل به خشونت از سوی افراد نیست.

درس‌هایی برای امروز
  1. رسیدگی به جرایم سنگین و مجازات آن‌ها را به دادگاه‌ها و نهادهای دولتی صلاحیت‌دار بسپارید.
  2. از مردم و دارایی‌هایشان محافظت کنید و حملات خشونت‌بار را فوراً به مراجع صلاحیت‌دار گزارش دهید.
  3. گزارش‌های تاریخی دربارهٔ مجازات‌ها را با توجه به زمینهٔ حقوقی‌شان با دقت بخوانید و هرگز آن‌ها را توجیهی برای اقدام خودسرانه قرار ندهید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.