Sahih Muslim، حدیث 4366
روایتشده توسط Imran ibn Husain. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Imran ibn Husain
صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ زُرَارَةَ، عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ، قَالَ قَاتَلَ يَعْلَى ابْنُ مُنْيَةَ أَوِ ابْنُ أُمَيَّةَ رَجُلاً فَعَضَّ أَحَدُهُمَا صَاحِبَهُ فَانْتَزَعَ يَدَهُ مِنْ فَمِهِ فَنَزَعَ ثَنِيَّتَهُ - وَقَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى ثَنِيَّتَيْهِ - فَاخْتَصَمَا إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " أَيَعَضُّ أَحَدُكُمْ كَمَا يَعَضُّ الْفَحْلُ لاَ دِيَةَ لَهُ " .
محمد بن مثَنّی و ابن بَشّار به ما حدیث کردند، هر دو گفتند: محمد بن جعفر به ما حدیث کرد، شُعبه از قتاده، او از زُراره، و او از عمران بن حُصین روایت کرد که گفت: یعلی بن مُنیه یا ابن اُمَیه با مردی جنگیدند و یکی از آن دو دست دیگری را گاز گرفت. وقتی دستش را از دهان گازگیرنده بیرون کشید، دندان پیشین او کنده شد — و ابن مثَنّی گفته است
«دو دندان پیشیناش». سپس نزد پیامبر ﷺ به داوری آمدند. ایشان فرمودند: «آیا یکی از شما مانند شتر نر گاز میگیرد؟ دیهای برای آن نیست.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
کسی که هنگام گازگرفتهشدن دستش را بیرون میکشد، ملزم به پرداخت خونبها نیست.
غرامت مالیای که در برخی موارد باید به قربانی یا خانوادهٔ او پرداخت شود.
دندانهای جلوی دهان؛ در این ماجرا، هنگامی که شخص دستش را آزاد کرد، دندانهای گازگیرنده کنده شد.
عالمان از این روایت چنین برداشت کردهاند که اگر کسی برای رهاشدن از گازگرفتگی دست خود را بیرون بکشد و در این جریان به دندانهای گازگیرنده آسیب برسد، چنانچه آسیب بر اثر بیرونکشیدن ضروری دست ایجاد شده باشد، مسئول پرداخت خونبها نیست. عبارت روایت همچنین از گازگرفتن بهعنوان رفتاری تهاجمی نهی میکند. فقیهان این مسئله را ذیل احکام دفاع ضروری بررسی میکنند: واکنش باید برای دفع حمله باشد و از حد لازم فراتر نرود.
- در صورت حمله، نخست بکوشید دست خود را آزاد کنید و برای محافظت از خود، به مهاجم بیش از حد لازم آسیب نرسانید.
- اختلاف دربارهٔ جراحت را به مراجع قضایی صلاحیتدار بسپارید و خودسرانه انتقام نگیرید.
- مسئولیت را با دقت بسنجید و میان رفتار تهاجمی و آسیبی که هنگام دفاع ضروری پدید میآید تفاوت بگذارید.
این روایت مرتبط نیز بیرونکشیدن دست از گازگرفتگی را بررسی میکند و به فهم حکم مسئولیت در بافت ماجرا کمک میکند.
Sahih Muslim · #4367 (Sahih)این روایت در سلسلهٔ نقل و موضوع اختلاف بر سر دندانهای کندهشده با روایت حاضر مشترک است.
Sahih Muslim · #4368 (Sahih)این نقل نیز همان رویداد و سخن پیامبر ﷺ دربارهٔ خونبها را گزارش میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.