Sahih Muslim، حدیث 439
روایتشده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Aisha
صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ دَاوُدَ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ مَسْرُوقٍ، قَالَ كُنْتُ مُتَّكِئًا عِنْدَ عَائِشَةَ فَقَالَتْ يَا أَبَا عَائِشَةَ ثَلاَثٌ مَنْ تَكَلَّمَ بِوَاحِدَةٍ مِنْهُنَّ فَقَدْ أَعْظَمَ عَلَى اللَّهِ الْفِرْيَةَ . قُلْتُ مَا هُنَّ قَالَتْ مَنْ زَعَمَ أَنَّ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم رَأَى رَبَّهُ فَقَدْ أَعْظَمَ عَلَى اللَّهِ الْفِرْيَةَ . قَالَ وَكُنْتُ مُتَّكِئًا فَجَلَسْتُ فَقُلْتُ يَا أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ أَنْظِرِينِي وَلاَ تَعْجَلِينِي أَلَمْ يَقُلِ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { وَلَقَدْ رَآهُ بِالأُفُقِ الْمُبِينِ} { وَلَقَدْ رَآهُ نَزْلَةً أُخْرَى} . فَقَالَتْ أَنَا أَوَّلُ هَذِهِ الأُمَّةِ سَأَلَ عَنْ ذَلِكَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " إِنَّمَا هُوَ جِبْرِيلُ لَمْ أَرَهُ عَلَى صُورَتِهِ الَّتِي خُلِقَ عَلَيْهَا غَيْرَ هَاتَيْنِ الْمَرَّتَيْنِ رَأَيْتُهُ مُنْهَبِطًا مِنَ السَّمَاءِ سَادًّا عِظَمُ خَلْقِهِ مَا بَيْنَ السَّمَاءِ إِلَى الأَرْضِ " . فَقَالَتْ أَوَلَمْ تَسْمَعْ أَنَّ اللَّهَ يَقُولُ { لاَ تُدْرِكُهُ الأَبْصَارُ وَهُوَ يُدْرِكُ الأَبْصَارَ وَهُوَ اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ} أَوَلَمْ تَسْمَعْ أَنَّ اللَّهَ يَقُولُ { وَمَا كَانَ لِبَشَرٍ أَنْ يُكَلِّمَهُ اللَّهُ إِلاَّ وَحْيًا أَوْ مِنْ وَرَاءِ حِجَابٍ أَوْ يُرْسِلَ رَسُولاً فَيُوحِيَ بِإِذْنِهِ مَا يَشَاءُ إِنَّهُ عَلِيٌّ حَكِيمٌ} قَالَتْ وَمَنْ زَعَمَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَتَمَ شَيْئًا مِنْ كِتَابِ اللَّهِ فَقَدْ أَعْظَمَ عَلَى اللَّهِ الْفِرْيَةَ وَاللَّهُ يَقُولُ { يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ وَإِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ} . قَالَتْ وَمَنْ زَعَمَ أَنَّهُ يُخْبِرُ بِمَا يَكُونُ فِي غَدٍ فَقَدْ أَعْظَمَ عَلَى اللَّهِ الْفِرْيَةَ وَاللَّهُ يَقُولُ { قُلْ لاَ يَعْلَمُ مَنْ فِي السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ الْغَيْبَ إِلاَّ اللَّهُ} .
زهیر بن حرب به من حدیث کرد، اسماعیل بن ابراهیم به ما حدیث کرد، از داوود، از شعبی، از مسروق که گفت: نزد عایشه تکیه داده بودم که فرمود:
«ای ابوعایشه! سه چیز است که هر کس یکی از آنها را ادعا کند، بزرگترین دروغ را بر الله بسته است.» گفتم: «آنها چیستند؟» فرمود: «هر کس گمان کند که محمد ﷺ پروردگارش را با چشم سر دیده است، بزرگترین دروغ را بر الله بسته است.» مسروق گفت: من تکیه داده بودم، پس راست نشستم و گفتم: «ای امالمؤمنین! به من مهلت بده و شتاب مکن. آیا الله عزوجل نفرموده است: {وَلَقَدْ رَآهُ بِالأُفُقِ الْمُبِينِ} و {وَلَقَدْ رَآهُ نَزْلَةً أُخْرَى}؟» عایشه فرمود: «من نخستین کسی از این امت بودم که درباره این موضوع از رسول الله ﷺ پرسیدم و ایشان فرمودند: همانا او جبرئیل بود. من او را در صورت اصلیاش که بر آن آفریده شده بود، جز در همین دو بار ندیدم؛ دیدم که از آسمان فرود میآمد و بزرگی هیکل او فضای میان آسمان و زمین را پر کرده بود.» سپس فرمود: «آیا نشنیدی که الله میفرماید: {لاَ تُدْرِكُهُ الأَبْصَارُ وَهُوَ يُدْرِكُ الأَبْصَارَ وَهُوَ اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ}؟ آیا نشنیدی که الله میفرماید: {وَمَا كَانَ لِبَشَرٍ أَنْ يُكَلِّمَهُ اللَّهُ إِلاَّ وَحْيًا أَوْ مِنْ وَرَاءِ حِجَابٍ أَوْ يُرْسِلَ رَسُولاً فَيُوحِيَ بِإِذْنِهِ مَا يَشَاءُ إِنَّهُ عَلِيٌّ حَكِيمٌ}؟» و فرمود: «و هر کس گمان کند که رسول الله ﷺ چیزی از کتاب الله را پنهان کرده، بزرگترین دروغ را بر الله بسته است، در حالی که الله میفرماید: {يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ وَإِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ}.» و فرمود: «و هر کس گمان کند که ایشان ﷺ خبر میدهد که فردا چه خواهد شد، بزرگترین دروغ را بر الله بسته است، در حالی که الله میفرماید: {قُلْ لاَ يَعْلَمُ مَنْ فِي السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ الْغَيْبَ إِلاَّ اللَّهُ}.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
عایشه روشن میکند که آیات درباره فرشته جبرئیل سخن میگویند.
آگاهی از اموری که از انسانها پنهاناند و بدون وحی الله نمیتوان به آنها دست یافت.
شیوهای که الله با انسانی سخن میگوید، بیآنکه او را ببیند.
صورتی که جبرئیل به آن، به دست الله آفریده شده است.
عایشه آیات مربوط به دیدن در افق و در فرودی دیگر را به دیدن جبرئیل در صورت اصلیاش تفسیر میکند، نه دیدن الله با چشم در زندگی دنیوی. دانشمندان از این روایت همچنین نتیجه میگیرند که پیامبر ﷺ وحی را بهطور کامل ابلاغ کرده و آگاهی از غیب منحصراً از آنِ الله است. درباره اینکه آیا پیامبر ﷺ در شب معراج الله را دید یا نه، میان دانشمندان دیدگاههای متفاوتی وجود دارد؛ این روایت مشخصاً درباره دیدن با چشم سخن میگوید.
- آیات مربوط به غیب را با دقت بخوانید و از تفسیر معتبر پیامبر ﷺ و یارانش بهره بگیرید.
- درباره اموری که الله از انسانها پنهان داشته است، از اظهارنظر قطعی بپرهیزید.
- اطمینان داشته باشید که فرستاده ﷺ وحی را وفادارانه ابلاغ کرده است.
مسروق مستقیماً از عایشه میپرسد که آیا پیامبر ﷺ پروردگارش را دید؛ پاسخ او نیز روشن میکند که آیات مورد بحث به جبرئیل اشاره دارند.
Sahih Muslim · #437 (Sahih)این روایت نیز به تفسیر آیات مربوط به دیدن و این پرسش میپردازد که آیا پیامبر ﷺ پروردگارش را دید.
Sahih Muslim · #440 (Sahih)این نسخه همان تفسیر را از طریق مسیری دیگر از نقل روایت میکند و با توضیح عایشه همخوان است.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.