کتاب جهاد و سریه‌ها · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 4589

روایت‌شده توسط Abu Huraira. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب جهاد و سریه‌ها
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Huraira

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَيْلاً قِبَلَ نَجْدٍ فَجَاءَتْ بِرَجُلٍ مِنْ بَنِي حَنِيفَةَ يُقَالُ لَهُ ثُمَامَةُ بْنُ أُثَالٍ سَيِّدُ أَهْلِ الْيَمَامَةِ ‏.‏ فَرَبَطُوهُ بِسَارِيَةٍ مِنْ سَوَارِي الْمَسْجِدِ فَخَرَجَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ مَاذَا عِنْدَكَ يَا ثُمَامَةُ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ عِنْدِي يَا مُحَمَّدُ خَيْرٌ إِنْ تَقْتُلْ تَقْتُلْ ذَا دَمٍ وَإِنْ تُنْعِمْ تُنْعِمْ عَلَى شَاكِرٍ وَإِنْ كُنْتَ تُرِيدُ الْمَالَ فَسَلْ تُعْطَ مِنْهُ مَا شِئْتَ ‏.‏ فَتَرَكَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى كَانَ بَعْدَ الْغَدِ فَقَالَ ‏"‏ مَا عِنْدَكَ يَا ثُمَامَةُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ مَا قُلْتُ لَكَ إِنْ تُنْعِمْ تُنْعِمْ عَلَى شَاكِرٍ وَإِنْ تَقْتُلْ تَقْتُلْ ذَا دَمٍ وَإِنْ كُنْتَ تُرِيدُ الْمَالَ فَسَلْ تُعْطَ مِنْهُ مَا شِئْتَ ‏.‏ فَتَرَكَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى كَانَ مِنَ الْغَدِ فَقَالَ ‏"‏ مَاذَا عِنْدَكَ يَا ثُمَامَةُ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ عِنْدِي مَا قُلْتُ لَكَ إِنْ تُنْعِمْ تُنْعِمْ عَلَى شَاكِرٍ وَإِنْ تَقْتُلْ تَقْتُلْ ذَا دَمٍ وَإِنْ كُنْتَ تُرِيدُ الْمَالَ فَسَلْ تُعْطَ مِنْهُ مَا شِئْتَ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَطْلِقُوا ثُمَامَةَ ‏"‏ ‏.‏ فَانْطَلَقَ إِلَى نَخْلٍ قَرِيبٍ مِنَ الْمَسْجِدِ فَاغْتَسَلَ ثُمَّ دَخَلَ الْمَسْجِدَ فَقَالَ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ ‏.‏ يَا مُحَمَّدُ وَاللَّهِ مَا كَانَ عَلَى الأَرْضِ وَجْهٌ أَبْغَضَ إِلَىَّ مِنْ وَجْهِكَ فَقَدْ أَصْبَحَ وَجْهُكَ أَحَبَّ الْوُجُوهِ كُلِّهَا إِلَىَّ وَاللَّهِ مَا كَانَ مِنْ دِينٍ أَبْغَضَ إِلَىَّ مِنْ دِينِكَ فَأَصْبَحَ دِينُكَ أَحَبَّ الدِّينِ كُلِّهِ إِلَىَّ وَاللَّهِ مَا كَانَ مِنْ بَلَدٍ أَبْغَضَ إِلَىَّ مِنْ بَلَدِكَ فَأَصْبَحَ بَلَدُكَ أَحَبَّ الْبِلاَدِ كُلِّهَا إِلَىَّ وَإِنَّ خَيْلَكَ أَخَذَتْنِي وَأَنَا أُرِيدُ الْعُمْرَةَ فَمَاذَا تَرَى فَبَشَّرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَمَرَهُ أَنْ يَعْتَمِرَ فَلَمَّا قَدِمَ مَكَّةَ قَالَ لَهُ قَائِلٌ أَصَبَوْتَ فَقَالَ لاَ وَلَكِنِّي أَسْلَمْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلاَ وَاللَّهِ لاَ يَأْتِيكُمْ مِنَ الْيَمَامَةِ حَبَّةُ حِنْطَةٍ حَتَّى يَأْذَنَ فِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏

ترجمه

قتیبة بن سعید به ما حدیث نقل کرد، گفت: لیث از سعید بن ابی‌سعید برایمان روایت کرد که او ابوهُریره را شنید که می‌گفت: رسول خدا ﷺ دسته‌ای سوارکار به سوی نجد فرستادند. آنان مردی از قبیله بنی‌حنیفه به نام ثُمامه بن اُثال، که سرور مردم یمامه بود، را دستگیر کردند و آوردند. او را به یکی از ستون‌های مسجد بستند. سپس رسول خدا ﷺ نزد او آمدند و فرمودند:

«ای ثُمامه! چه در چنته داری؟» گفت: «ای محمد! نزد من خیر است؛ اگر بکشی، صاحب خونی را کشته‌ای، و اگر نعمت دهی، بر فردی سپاسگزار نعمت داده‌ای، و اگر مال می‌خواهی، درخواست کن تا هر چه بخواهی به تو داده شود.» رسول خدا ﷺ او را رها کردند تا روز بعد رسید. دوباره فرمودند: «ای ثُمامه! چه در چنته داری؟» گفت: «همان که گفتم؛ اگر نعمت دهی، بر فردی سپاسگزار نعمت داده‌ای، و اگر بکشی، صاحب خونی را کشته‌ای، و اگر مال می‌خواهی، درخواست کن تا هر چه بخواهی به تو داده شود.» رسول خدا ﷺ او را رها کردند تا روز بعد فرا رسید. باز هم فرمودند: «ای ثُمامه! چه در چنته داری؟» گفت: «نزد من همان است که گفتم؛ اگر نعمت دهی، بر فردی سپاسگزار نعمت داده‌ای، و اگر بکشی، صاحب خونی را کشته‌ای، و اگر مال می‌خواهی، درخواست کن تا هر چه بخواهی به تو داده شود.» آنگاه رسول خدا ﷺ فرمودند: «ثُمامه را آزاد کنید.» او به نخلستانی نزدیک مسجد رفت و غسل کرد، سپس وارد مسجد شد و گفت: «شهادت می‌دهم که هیچ معبودی جز الله نیست و شهادت می‌دهم که محمد بنده و فرستاده اوست. ای محمد! به الله سوگند، هیچ چهره‌ای روی زمین برای من مبغوض‌تر از چهره تو نبود، اما اکنون چهره‌ات محبوب‌ترین چهره‌ها نزد من شده است. به الله سوگند، هیچ دینی برای من مبغوض‌تر از دین تو نبود، اما اکنون دینت محبوب‌ترین ادیان نزد من گشته است. به الله سوگند، هیچ شهری برای من مبغوض‌تر از شهر تو نبود، اما اکنون شهرت محبوب‌ترین شهرها نزد من شده است. سوارکارانت مرا زمانی دستگیر کردند که قصد عمره داشتم؛ اکنون نظر شما چیست؟» رسول خدا ﷺ به او مژده دادند و دستور دادند که عمره به جا آورد. چون به مکه رسید، کسی به او گفت: «آیا صابی شده‌ای (دین خود را تغییر داده‌ای)؟» گفت: «خیر، بلکه همراه با رسول خدا ﷺ اسلام آورده‌ام. به الله سوگند، حتی یک دانه گندم از یمامه به شما نخواهد رسید مگر آنکه رسول خدا ﷺ اجازه دهند.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ ثمامه را آزاد کرد و مهربانی دل او را به روی اسلام گشود.

پیشینه و سبب بیان

ابوهریره روایت می‌کند که ثمامه بن اثال، یکی از سران یمامه که برای عمره عازم بود، به‌دست سوارکاران دستگیر و به ستونی در مسجد بسته شد. پیامبر ﷺ پس از چندین گفت‌وگو او را آزاد کرد؛ سپس ثمامه شهادتین را بر زبان آورد و عمره‌اش را ادامه داد.

توضیح واژه‌های دشوار
یمامه

ناحیه‌ای در شبه‌جزیرهٔ عربستان که ثمامه از آنجا بود.

غُسل

شست‌وشوی کامل آیینی بدن.

عمره

زیارتی به مکه که می‌توان آن را بیرون از روزهای معین حج انجام داد.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک، از جمله امام نووی، اشاره می‌کنند که پیامبر ﷺ بارها به ثمامه فرصت داد سخنانش را بیان کند و سرانجام بدون گرفتن فدیه آزادش کرد. این ماجرا ارزش شکیبایی، گذشت و رفتار نیکو با اسیران را نشان می‌دهد. ثمامه پس از آزادی مسلمان شد؛ بنابراین، این روایت نمی‌آموزد که ایمان را باید با اجبار تحمیل کرد. عالمان همچنین بررسی کرده‌اند که پیامبر ﷺ به ثمامه دستور داد عمره‌اش را کامل کند و نو مسلمانان می‌توانند نیت‌های نیک پیشین خود را پی بگیرند.

درس‌هایی برای امروز
  1. با کسانی که در برابر تو هستند، حتی وقتی بر آن‌ها قدرت داری، عادلانه و با کرامت رفتار کن.
  2. به دیگران زمان و فرصت اندیشیدن بده؛ مهربانی همراه با شکیبایی می‌تواند مسیر یک گفت‌وگو را تغییر دهد.
  3. به نیت‌های نیک پایبند بمان و اگر شرایط برنامه‌هایت را مختل کرد، از اهل دانش راهنمایی بخواه.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.