کتاب جهاد و سریه‌ها · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 4612

روایت‌شده توسط Al-Abbas ibn Abd al-Muttalib. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب جهاد و سریه‌ها
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Al-Abbas ibn Abd al-Muttalib

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

وَحَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ حَدَّثَنِي كَثِيرُ بْنُ عَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ، قَالَ قَالَ عَبَّاسٌ شَهِدْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ حُنَيْنٍ فَلَزِمْتُ أَنَا وَأَبُو سُفْيَانَ بْنُ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمْ نُفَارِقْهُ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى بَغْلَةٍ لَهُ بَيْضَاءَ أَهْدَاهَا لَهُ فَرْوَةُ بْنُ نُفَاثَةَ الْجُذَامِيُّ فَلَمَّا الْتَقَى الْمُسْلِمُونَ وَالْكُفَّارُ وَلَّى الْمُسْلِمُونَ مُدْبِرِينَ فَطَفِقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَرْكُضُ بَغْلَتَهُ قِبَلَ الْكُفَّارِ قَالَ عَبَّاسٌ وَ أَنَا آخِذٌ بِلِجَامِ بَغْلَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَكُفُّهَا إِرَادَةَ أَنْ لاَ تُسْرِعَ وَأَبُو سُفْيَانَ آخِذٌ بِرِكَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَىْ عَبَّاسُ نَادِ أَصْحَابَ السَّمُرَةِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ عَبَّاسٌ وَكَانَ رَجُلاً صَيِّتًا فَقُلْتُ بِأَعْلَى صَوْتِي أَيْنَ أَصْحَابُ السَّمُرَةِ قَالَ فَوَاللَّهِ لَكَأَنَّ عَطْفَتَهُمْ حِينَ سَمِعُوا صَوْتِي عَطْفَةُ الْبَقَرِ عَلَى أَوْلاَدِهَا ‏.‏ فَقَالُوا يَا لَبَّيْكَ يَا لَبَّيْكَ - قَالَ - فَاقْتَتَلُوا وَالْكُفَّارَ وَالدَّعْوَةُ فِي الأَنْصَارِ يَقُولُونَ يَا مَعْشَرَ الأَنْصَارِ يَا مَعْشَرَ الأَنْصَارِ قَالَ ثُمَّ قُصِرَتِ الدَّعْوَةُ عَلَى بَنِي الْحَارِثِ بْنِ الْخَزْرَجِ فَقَالُوا يَا بَنِي الْحَارِثِ بْنِ الْخَزْرَجِ يَا بَنِي الْحَارِثِ بْنِ الْخَزْرَجِ ‏.‏ فَنَظَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ عَلَى بَغْلَتِهِ كَالْمُتَطَاوِلِ عَلَيْهَا إِلَى قِتَالِهِمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ هَذَا حِينَ حَمِيَ الْوَطِيسُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ثُمَّ أَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَصَيَاتٍ فَرَمَى بِهِنَّ وُجُوهَ الْكُفَّارِ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ انْهَزَمُوا وَرَبِّ مُحَمَّدٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَذَهَبْتُ أَنْظُرُ فَإِذَا الْقِتَالُ عَلَى هَيْئَتِهِ فِيمَا أَرَى - قَالَ - فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلاَّ أَنْ رَمَاهُمْ بِحَصَيَاتِهِ فَمَا زِلْتُ أَرَى حَدَّهُمْ كَلِيلاً وَأَمْرَهُمْ مُدْبِرًا ‏.‏

ترجمه

ابوالطاهر احمد بن عمرو بن سرح برایم حدیث کرد، ابن وهب به ما خبر داد، یونس به من خبر داد، از ابن شهاب که گفت: کثیر بن عباس بن عبدالمطلب برایم حدیث کرد و گفت: عباس فرمود: در روز حنین همراه رسول خدا ﷺ بودم. من و ابوسفیان بن حارث بن عبدالمطلب به رسول خدا ﷺ چسبیدیم و از ایشان جدا نشدیم. رسول خدا ﷺ بر قاطر سفید خود سوار بودند که فروة بن نفائة جذامی آن را به ایشان هدیه داده بود. چون مسلمانان و کافران با هم مواجه شدند، مسلمانان پشت کرده و گریختند، اما رسول خدا ﷺ قاطر خود را به سوی کافران تاختند. عباس می‌گوید: من لجام قاطر رسول خدا ﷺ را گرفته بودم تا آن را از تند رفتن باز دارم و ابوسفیان رکاب رسول خدا ﷺ را گرفته بود. آنگاه رسول خدا ﷺ فرمودند:

«ای عباس! اصحاب سَمُره را صدا بزن.» عباس می‌گوید: من مردی خوش‌صدا بودم، پس با بلندترین صدایم فریاد زدم: «اصحاب سمره کجایند؟» عباس گفت: به خدا سوگند! وقتی صدای مرا شنیدند، همچون گاوی که به سوی گوساله‌اش باز می‌گردد، برگشتند و گفتند: «لبیک یا لبیک!» سپس با کافران جنگیدند. آنگاه انصار را خواندند و فریاد زدند: «ای گروه انصار! ای گروه انصار!» سپس ندا به بنی‌حارث بن خزرج اختصاص یافت و گفتند: «ای بنی‌حارث بن خزرج! ای بنی‌حارث بن خزرج!» رسول خدا ﷺ در حالی که بر قاطر خود سوار بودند و گردن کشیده به نبرد آنان می‌نگریستند، فرمودند: «این هنگامه‌ای است که تنور جنگ داغ شده است.» سپس رسول خدا ﷺ مشتی سنگریزه برداشتند و به صورت کافران پرتاب کردند و فرمودند: «به پروردگار محمد سوگند که شکست خوردند.» عباس گفت: رفتم تا ببینم، دیدم که جنگ هنوز به همان حالتی است که دیده بودم؛ اما به خدا سوگند! همین که سنگریزه‌ها را به سوی آنان پرتاب کردند، پیوسته می‌دیدم که نیرویشان سست شد و کارشان به عقب‌نشینی انجامید.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

در حنین، عباس جنگجویانی را که عقب‌نشینی کرده بودند پیرامون پیامبر ﷺ گرد آورد.

توضیح واژه‌های دشوار
یاران سَمُره

یارانی که زیر درخت با پیامبر بیعت کردند.

جنگ شدت گرفت

تعبیری برای نبردی سخت و شدید.

قاطر

حیوان باربری که از آمیزش اسب و الاغ پدید می‌آید.

برداشت‌های عالمان

عالمان، پایداری پیامبر ﷺ و فرمان‌برداری یاران را از درس‌های مهم این گزارش می‌دانند. این روایت همچنین نشان می‌دهد که رهبر در بحران می‌تواند مردم را با فراخوانی روشن و هدفمند هدایت کند و شجاعتشان را تقویت کند. چهار مذهب فقهی از این گزارش تاریخی، حکم عبادی مستقلی استنباط نمی‌کنند.

درس‌هایی برای امروز
  1. در موقعیت بحرانی آرام بمانید و با فراخوانی روشن و هدفمند به دیگران کمک کنید.
  2. هنگام روبه‌رو شدن با دشواری، به مسئولیت خود بازگردید و از جامعه‌تان پشتیبانی کنید.
  3. امکانات و ابزارهای عملی را جدی بگیرید و در عین حال بر الله توکل کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.