Sahih Muslim، حدیث 4624
روایتشده توسط Abu Huraira. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abu Huraira
صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَسَّانَ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ، بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبَاحٍ، قَالَ وَفَدْنَا إِلَى مُعَاوِيَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ وَفِينَا أَبُو هُرَيْرَةَ فَكَانَ كُلُّ رَجُلٍ مِنَّا يَصْنَعُ طَعَامًا يَوْمًا لأَصْحَابِهِ فَكَانَتْ نَوْبَتِي فَقُلْتُ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ الْيَوْمُ نَوْبَتِي . فَجَاءُوا إِلَى الْمَنْزِلِ وَلَمْ يُدْرِكْ طَعَامُنَا فَقُلْتُ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ لَوْ حَدَّثْتَنَا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى يُدْرِكَ طَعَامُنَا فَقَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ الْفَتْحِ فَجَعَلَ خَالِدَ بْنَ الْوَلِيدِ عَلَى الْمُجَنِّبَةِ الْيُمْنَى وَجَعَلَ الزُّبَيْرَ عَلَى الْمُجَنِّبَةِ الْيُسْرَى وَجَعَلَ أَبَا عُبَيْدَةَ عَلَى الْبَيَاذِقَةِ وَبَطْنِ الْوَادِي فَقَالَ " يَا أَبَا هُرَيْرَةَ ادْعُ لِي الأَنْصَارَ " . فَدَعَوْتُهُمْ فَجَاءُوا يُهَرْوِلُونَ فَقَالَ " يَا مَعْشَرَ الأَنْصَارِ هَلْ تَرَوْنَ أَوْبَاشَ قُرَيْشٍ " . قَالُوا نَعَمْ . قَالَ " انْظُرُوا إِذَا لَقِيتُمُوهُمْ غَدًا أَنْ تَحْصِدُوهُمْ حَصْدًا " . وَأَخْفَى بِيَدِهِ وَوَضَعَ يَمِينَهُ عَلَى شِمَالِهِ وَقَالَ " مَوْعِدُكُمُ الصَّفَا " . قَالَ فَمَا أَشْرَفَ يَوْمَئِذٍ لَهُمْ أَحَدٌ إِلاَّ أَنَامُوهُ - قَالَ - وَصَعِدَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الصَّفَا وَجَاءَتِ الأَنْصَارُ فَأَطَافُوا بِالصَّفَا فَجَاءَ أَبُو سُفْيَانَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أُبِيدَتْ خَضْرَاءُ قُرَيْشٍ لاَ قُرَيْشَ بَعْدَ الْيَوْمِ . قَالَ أَبُو سُفْيَانَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ دَخَلَ دَارَ أَبِي سُفْيَانَ فَهُوَ آمِنٌ وَمَنْ أَلْقَى السِّلاَحَ فَهُوَ آمِنٌ وَمَنْ أَغْلَقَ بَابَهُ فَهُوَ آمِنٌ " . فَقَالَتِ الأَنْصَارُ أَمَّا الرَّجُلُ فَقَدْ أَخَذَتْهُ رَأْفَةٌ بِعَشِيرَتِهِ وَرَغْبَةٌ فِي قَرْيَتِهِ . وَنَزَلَ الْوَحْىُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " قُلْتُمْ أَمَّا الرَّجُلُ فَقَدْ أَخَذَتْهُ رَأْفَةٌ بِعَشِيرَتِهِ وَرَغْبَةٌ فِي قَرْيَتِهِ . أَلاَ فَمَا اسْمِي إِذًا - ثَلاَثَ مَرَّاتٍ - أَنَا مُحَمَّدٌ عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ هَاجَرْتُ إِلَى اللَّهِ وَإِلَيْكُمْ فَالْمَحْيَا مَحْيَاكُمْ وَالْمَمَاتُ مَمَاتُكُمْ " . قَالُوا وَاللَّهِ مَا قُلْنَا إِلاَّ ضِنًّا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ . قَالَ " فَإِنَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ يُصَدِّقَانِكُمْ وَيَعْذِرَانِكُمْ " .
عبدالله بن عبدالرحمن دارمی به من حدیث کرد، یحیی بن حسان به ما حدیث کرد، حماد بن سلمه به ما حدیث کرد، ثابت از عبدالله بن رباح خبر داد که گفت: ما به عنوان وفد نزد معاویه بن ابیسفیان رفتیم و ابوهریره نیز در میان ما بود. هر یک از ما نوبتی یک روز برای یارانش غذا تهیه میکرد. چون نوبت من رسید، گفتم: ای ابوهریره! امروز نوبت من است. آنان به خانه آمدند ولی غذایمان هنوز آماده نشده بود. گفتم: ای ابوهریره! کاش حدیثی از رسول الله ﷺ برایمان بازگو میکردی تا غذایمان آماده شود. او گفت: در روز فتح مکه همراه رسول الله ﷺ بودیم. ایشان خالد بن ولید را فرمانده جناح راست، زبیر را فرمانده جناح چپ و ابوعبیده را فرمانده پیادهنظام و بطن وادی قرار دادند. سپس فرمودند:
«ای ابوهریره! انصار را برایم بخوان.» من آنان را خواندم و شتابان آمدند. پیامبر ﷺ فرمودند: «ای گروه انصار! آیا این افراد پراکنده و ضعیف قریش را میبینید؟» گفتند: بله. فرمودند: «ببینید، فردا که با آنان روبرو شدید، آنان را مانند خرمن درو کنید.» و با دست اشاره کردند و دست راست خود را بر دست چپ گذاشتند و فرمودند: «قرارگاه شما صفا است.» راوی گفت: آن روز هر کس بر سر راهشان قرار گرفت، او را کشتند. سپس رسول الله ﷺ بر کوه صفا بالا رفتند و انصار نیز آمده و گرداگرد صفا را فرا گرفتند. آنگاه ابوسفیان آمد و گفت: ای رسول خدا! سبزپوشان و بزرگان قریش نابود شدند و پس از امروز قریشی باقی نخواهد ماند. ابوسفیان گفت که رسول الله ﷺ فرمودند: «هر کس وارد خانه ابوسفیان شود، در امان است؛ هر کس سلاح خود را زمین بگذارد، در امان است؛ و هر کس درب خانهاش را ببندد، در امان است.» برخی از انصار گفتند: «گویا این مرد را رأفت نسبت به خویشاوندانش و رغبت به شهرش فرا گرفته است.» در این هنگام وحی بر رسول الله ﷺ نازل شد. ایشان فرمودند: «شما گفتید که این مرد را رأفت نسبت به خویشاوندانش و رغبت به شهرش فرا گرفته است. هان! پس نام من چیست؟ (سه بار) من محمد، بنده خدا و فرستاده او هستم. به سوی خدا و به سوی شما هجرت کردم، پس زندگیام با شماست و مرگم با شما.» انصار گفتند: به خدا سوگند! ما این سخن را جز از روی غیرت و اشتیاق شدید نسبت به خدا و رسولش نگفتیم. پیامبر ﷺ فرمودند: «همانا خدا و رسولش شما را تصدیق میکنند و عذرتان را میپذیرند.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ با وجود نگرانی انصار، امنیت بخشید و گذشت کرد.
این روایت رویدادهای فتح مکه را شرح میدهد: پیامبر ﷺ اعلام کرد هر کس به خانه ابوسفیان وارد شود، سلاحش را بر زمین بگذارد یا در خانه بماند، در امان است. انصار بیم داشتند که پیامبر ﷺ بهسبب محبت به شهر و خویشاوندانش از آنان روی بگرداند؛ او به آنان اطمینان داد و توضیحشان را پذیرفت.
ساکنان مدینه که از پیامبر ﷺ و مسلمانان حمایت کردند.
تپهای در مکه که بهعنوان محل دیدار نام برده شده است.
تعبیری کنایی از ابوسفیان دربارهٔ نیروی جنگی و توان باقیماندهٔ قریش.
عالمان تأکید میکنند که اعلام امنیت هنگام فتح، نشانهٔ رحمت و جلوگیری از خونریزی بیشتر بود. پیامبر ﷺ روشن ساخت که وفاداری او به خدا و پیوندش با انصار با مهربانی نسبت به مردم مکه منافاتی ندارد. همچنین از این روایت برمیآید که میتوان یک برداشت نادرستِ صادقانه را توضیح داد و هنگامی که افراد مقصود خود را روشن میکنند، عذرخواهیشان را پذیرفت.
- در هنگام تنش، بهدنبال راههایی برای تأمین امنیت و جلوگیری از رنج بیهوده باشید.
- پیش از داوری دربارهٔ نیت کسی، از او توضیح بخواهید و عذرخواهی صادقانه را بپذیرید.
- بگذارید محبت به جامعهتان با عدالت و مهربانی در حق دیگران همراه باشد.
این روایت صحیحِ مرتبط، زمینهٔ تاریخی مشترکی دارد و رفتار پیامبر ﷺ با قریش و انصار را نیز روشن میکند.
Sahih Muslim · #4623 (Sahih)این روایت، گزارشی موازی از رویدادهای پیرامون فتح مکه ارائه میدهد.
40 Hadith van an-Nawawi · #17 (Sahih)این روایت صحیح میآموزد که خداوند حتی هنگام کشتن نیز رفتار خیرخواهانه و سنجیده را مقرر کرده است.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.