کتاب جهاد و سریه‌ها · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 4631

روایت‌شده توسط Al-Bara' ibn Azib. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب جهاد و سریه‌ها
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Al-Bara' ibn Azib

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ، وَأَحْمَدُ بْنُ جَنَابٍ الْمِصِّيصِيُّ، جَمِيعًا عَنْ عِيسَى بْنِ يُونُسَ، - وَاللَّفْظُ لإِسْحَاقَ - أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، أَخْبَرَنَا زَكَرِيَّاءُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الْبَرَاءِ، قَالَ لَمَّا أُحْصِرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عِنْدَ الْبَيْتِ صَالَحَهُ أَهْلُ مَكَّةَ عَلَى أَنْ يَدْخُلَهَا فَيُقِيمَ بِهَا ثَلاَثًا وَلاَ يَدْخُلَهَا إِلاَّ بِجُلُبَّانِ السِّلاَحِ السَّيْفِ وَقِرَابِهِ ‏.‏ وَلاَ يَخْرُجَ بِأَحَدٍ مَعَهُ مِنْ أَهْلِهَا وَلاَ يَمْنَعَ أَحَدًا يَمْكُثُ بِهَا مِمَّنْ كَانَ مَعَهُ ‏.‏ قَالَ لِعَلِيٍّ ‏"‏ اكْتُبِ الشَّرْطَ بَيْنَنَا بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ هَذَا مَا قَاضَى عَلَيْهِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ لَهُ الْمُشْرِكُونَ لَوْ نَعْلَمُ أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ تَابَعْنَاكَ وَلَكِنِ اكْتُبْ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ‏.‏ فَأَمَرَ عَلِيًّا أَنْ يَمْحَاهَا فَقَالَ عَلِيٌّ لاَ وَاللَّهِ لاَ أَمْحَاهَا ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَرِنِي مَكَانَهَا ‏"‏ ‏.‏ فَأَرَاهُ مَكَانَهَا فَمَحَاهَا وَكَتَبَ ‏"‏ ابْنُ عَبْدِ اللَّهِ ‏"‏ ‏.‏ فَأَقَامَ بِهَا ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ فَلَمَّا أَنْ كَانَ يَوْمُ الثَّالِثِ قَالُوا لِعَلِيٍّ هَذَا آخِرُ يَوْمٍ مِنْ شَرْطِ صَاحِبِكَ فَأْمُرْهُ فَلْيَخْرُجْ ‏.‏ فَأَخْبَرَهُ بِذَلِكَ فَقَالَ ‏"‏ نَعَمْ ‏"‏ ‏.‏ فَخَرَجَ ‏.‏ وَقَالَ ابْنُ جَنَابٍ فِي رِوَايَتِهِ مَكَانَ تَابَعْنَاكَ بَايَعْنَاكَ ‏.‏

ترجمه

اسحاق بن ابراهیم حنظلی و احمد بن جناب مصیصی هر دو از عیسی بن یونس برای ما حدیث نقل کردند — و این لفظ از اسحاق است — عیسی بن یونس به ما خبر داد، زکریا به ما خبر داد، از ابواسحاق، از براء رضی‌الله‌عنه که گفت: هنگامی که پیامبر ﷺ از ورود به بیت‌الله منع شدند، مردم مکه با ایشان بر این شرط صلح کردند که سال آینده وارد مکه شوند و سه روز در آنجا بمانند، و جز با شمشیرهای غلاف‌دار وارد شهر نشوند. همچنین هیچ‌یک از ساکنان مکه را با خود نبرند و هیچ‌یک از همراهانشان را که بخواهند در مکه بمانند، منع نکنند. پیامبر ﷺ به علی رضی‌الله‌عنه فرمودند:

«شرایط میان ما را بنویس: بسم الله الرحمن الرحیم. این است آنچه محمد رسول‌الله ﷺ بر آن توافق کرده است.» مشرکان به ایشان گفتند: «اگر می‌دانستیم که تو رسول‌الله هستی، از تو پیروی می‌کردیم، اما بنویس: محمد بن عبدالله.» پس پیامبر ﷺ به علی رضی‌الله‌عنه دستور دادند تا آن را پاک کند. علی رضی‌الله‌عنه عرض کرد: «نه، به خدا سوگند! من آن را پاک نخواهم کرد.» سپس رسول‌الله ﷺ فرمودند: «جای آن را به من نشان بده.» او جای آن را نشان داد و پیامبر ﷺ خودشان آن را پاک کردند و نوشتند: «بن عبدالله». سپس پیامبر ﷺ سه روز در آنجا ماندند. وقتی روز سوم فرا رسید، مشرکان به علی رضی‌الله‌عنه گفتند: «این آخرین روزِ شرطِ یار توست، پس به او بگو که خارج شود.» علی رضی‌الله‌عنه این مطلب را به پیامبر ﷺ اطلاع داد و ایشان فرمودند: «بله»، و از مکه خارج شدند. ابن جناب در روایت خود به جای «از تو پیروی می‌کردیم»، عبارت «با تو بیعت می‌کردیم» را آورده است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ به پیمان صلح پایبند ماند و در روزی که توافق شده بود، بازگشت.

پیشینه و سبب بیان

این روایت پیمان صلح با مردم مکه و اقامت سه‌روزهٔ پیامبر ﷺ در شهر، مطابق توافق، را شرح می‌دهد.

توضیح واژه‌های دشوار
غلاف

محافظی که شمشیر را در آن نگهداری می‌کنند.

شرایط

توافق‌هایی که هر دو طرف در پیمان به آن‌ها متعهد شدند.

بیعت کردن

وعدهٔ وفاداری و پشتیبانی به کسی دادن.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این رویداد نتیجه می‌گیرند که پیمان صلح با غیرمسلمانان می‌تواند معتبر باشد و باید به توافق‌های انجام‌شده پایبند ماند. تغییر عبارت‌های سند، از جایگاه پیامبری محمد ﷺ نمی‌کاست؛ پیامبر ﷺ در اینجا راه‌حلی عملی برگزید و خود واژه‌های مورد اختلاف را حذف کرد. این روایت همچنین نشان می‌دهد که فروتنی در مذاکره به معنای دست کشیدن از ایمان نیست.

درس‌هایی برای امروز
  1. توافق‌ها را روشن ثبت کنید و به آن‌ها پایبند بمانید، حتی اگر طرف دیگر بر پایان دورهٔ توافق‌شده اصرار کند.
  2. در درگیری‌ها، بدون انکار باورهای دینی خود، راه‌حلی عادلانه و مسالمت‌آمیز بجویید.
  3. در مذاکره برای عبارت‌هایی که اصل ایمانی را تغییر نمی‌دهند، فروتنی و سازش عملی را در نظر بگیرید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.