Sahih Muslim، حدیث 5702
روایتشده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abdullah ibn Abbas
صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
وَحَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ، وَحَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ، وَأَحْمَدُ بْنُ خِرَاشٍ، قَالَ عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرَانِ، حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، عَنِ ابْنِ، طَاوُسٍ عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الْعَيْنُ حَقٌّ وَلَوْ كَانَ شَىْءٌ سَابَقَ الْقَدَرَ سَبَقَتْهُ الْعَيْنُ وَإِذَا اسْتُغْسِلْتُمْ فَاغْسِلُوا " .
عبدالله بن عبدالرحمن دارمی، حجاج بن شاعر و احمد بن خراش برای ما حدیث نقل کردند؛ عبدالله گفت: به ما خبر داد، و دو نفر دیگر گفتند: مسلم بن ابراهیم برای ما حدیث نقل کرد، او گفت: وهیب برای ما حدیث نقل کرد، از ابن طاووس، از پدرش، از ابن عباس، از پیامبر ﷺ که فرمودند:
«چشمزخم (العین) حق است؛ اگر چیزی میتوانست بر تقدیر پیشی گیرد، چشمزخم بر آن پیشی میگرفت. و چون به شما گفته شد که غسل کنید (به عنوان درمان)، پس غسل نمایید.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
چشمزخم واقعیت دارد، اما همچنان در چارچوب تقدیر و ارادۀ الله است.
تأثیر زیانباری که بنا بر روایت ممکن است از نگاه، مثلاً بر اثر حسادت یا تحسین، پدید آید.
تدبیر و ارادۀ الله دربارۀ همۀ رویدادها؛ هیچچیز بیرون از ارادۀ او رخ نمیدهد.
عملی عبادی که در روایت آمده است؛ هنگامی که از کسی که با چشمزخم مرتبط دانسته میشود خواسته شود خود را بشوید.
عالمان کلاسیک، از جمله امام نووی، بر پایۀ این روایت واقعیت چشمزخم را میپذیرند و همزمان تأکید میکنند که هیچچیز بیرون از تقدیر الله نیست. سخن روایت دربارۀ تقدیر بر اهمیت موضوع تأکید دارد، اما به این معنا نیست که چشمزخم بتواند تقدیر الهی را برهم بزند. دربارۀ دستور شستوشو، عالمان توضیح میدهند کسی که از او درخواست شده خود را میشوید و آب، مطابق روش نقلشده، برای فرد آسیبدیده به کار میرود. این کار مجوز اتهامزنی بدون مدرک نیست و جایگزین توکل به الله، دعا یا مراقبت مناسب نمیشود.
- با دعاها و قرائتهای مقرر از الله پناه بخواهید، بیآنکه ترس یا خرافه را تقویت کنید.
- هنگام تحسین، دعای خیر و برکت کنید و خیر دیگران را بخواهید تا تحسین به حسادت تبدیل نشود.
- بدون دلیل روشن کسی را متهم نکنید؛ اگر درخواست شستوشو شد، روش نقلشده را با احترام و نیت نیک دنبال کنید.
این روایت به پناهجویی از چشمزخم اشاره میکند و در کنار هشدار و درمان مقرر، زمینهای تکمیلی فراهم میآورد.
Sahih Muslim · #5648 (Sahih)پیامبر ﷺ آموخت که از چشمزخم به الله پناه ببریم؛ این آموزه با موضوع این روایت پیوند دارد.
Sahih al-Bukhari · #5738 (Sahih)این روایت صحیح تأیید میکند که چشمزخم جدی گرفته میشود و پناهجویی را به آن پیوند میدهد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.