Sahih Muslim، حدیث 5791
روایتشده توسط Abu Huraira. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abu Huraira
صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
وَحَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، وَحَرْمَلَةُ، - وَتَقَارَبَا فِي اللَّفْظِ - قَالاَ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ أَبَا سَلَمَةَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ، حَدَّثَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ عَدْوَى " . وَيُحَدِّثُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يُورِدُ مُمْرِضٌ عَلَى مُصِحٍّ " . قَالَ أَبُو سَلَمَةَ كَانَ أَبُو هُرَيْرَةَ يُحَدِّثُهُمَا كِلْتَيْهِمَا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ صَمَتَ أَبُو هُرَيْرَةَ بَعْدَ ذَلِكَ عَنْ قَوْلِهِ " لاَ عَدْوَى " . وَأَقَامَ عَلَى " أَنْ لاَ يُورِدُ مُمْرِضٌ عَلَى مُصِحٍّ " . قَالَ فَقَالَ الْحَارِثُ بْنُ أَبِي ذُبَابٍ - وَهُوَ ابْنُ عَمِّ أَبِي هُرَيْرَةَ - قَدْ كُنْتُ أَسْمَعُكَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ تُحَدِّثَنَا مَعَ هَذَا الْحَدِيثِ حَدِيثًا آخَرَ قَدْ سَكَتَّ عَنْهُ كُنْتَ تَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ عَدْوَى " . فَأَبَى أَبُو هُرَيْرَةَ أَنْ يَعْرِفَ ذَلِكَ وَقَالَ " لاَ يُورِدُ مُمْرِضٌ عَلَى مُصِحٍّ " . فَمَا رَآهُ الْحَارِثُ فِي ذَلِكَ حَتَّى غَضِبَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَرَطَنَ بِالْحَبَشِيَّةِ فَقَالَ لِلْحَارِثِ أَتَدْرِي مَاذَا قُلْتُ قَالَ لاَ . قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ . قُلْتُ أَبَيْتُ . قَالَ أَبُو سَلَمَةَ وَلَعَمْرِي لَقَدْ كَانَ أَبُو هُرَيْرَةَ يُحَدِّثُنَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ عَدْوَى " . فَلاَ أَدْرِي أَنَسِيَ أَبُو هُرَيْرَةَ أَوْ نَسَخَ أَحَدُ الْقَوْلَيْنِ الآخَرَ
ابوالطاهر و حَرمَله برایم حدیث کردند - و الفاظشان نزدیک به هم بود - گفتند: ابن وهب به ما خبر داد، یونس به من خبر داد، از ابن شهاب، که ابوسلمه بن عبدالرحمن بن عوف برایش حدیث کرد که رسول خدا ﷺ فرمودند:
«عدوا (سرایت بیماری بدون اذن خدا) وجود ندارد.» و نیز روایت شده است که رسول خدا ﷺ فرمودند: «فرد بیمار نباید نزد فرد سالم آورده شود.» ابوسلمه گفت: ابوهُریره پیشتر هر دو حدیث را از رسول خدا ﷺ نقل میکرد، اما پس از آن درباره سخنش که «عدوا وجود ندارد» سکوت اختیار کرد و تنها بر این نکته پایبند ماند که «فرد بیمار نباید نزد فرد سالم آورده شود.» ابوسلمه گفت: حارث بن ابی ذُباب - که پسرعموی ابوهُریره بود - گفت: «ای ابوهُریره! من از تو میشنیدم که همراه با این حدیث، حدیث دیگری نیز برایمان نقل میکردی که اکنون درباره آن سکوت کردهای؛ میگفتی رسول خدا ﷺ فرمودند: عدوا وجود ندارد.» اما ابوهُریره از پذیرش آن سر باز زد و گفت: «فرد بیمار نباید نزد فرد سالم آورده شود.» حارث دست برنداشت تا اینکه ابوهُریره خشمگین شد و به زبان حبشی کلماتی گفت. سپس به حارث فرمود: «آیا میدانی چه گفتم؟» گفت: خیر. ابوهُریره گفت: «گفتم: انکار میکنم.» ابوسلمه گفت: قسم به جانم! ابوهُریره واقعاً برایمان نقل میکرد که رسول خدا ﷺ فرمودند: «عدوا وجود ندارد.» اکنون نمیدانم آیا ابوهُریره فراموش کرده است یا یکی از دو قول را به واسطه دیگری ناسخ دانسته است.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
باور داشته باشید که همهچیز به تقدیر الله است و در عین حال خطر سرایت را جدی بگیرید.
بیماری مستقل از اراده و تقدیر الله اثر نمیگذارد؛ این عبارت به معنای نفی لزوم رعایت احتیاط نیست.
برای پیشگیری از آسیب و گسترش بیماری، از تماس غیرضروری میان بیماران و افراد سالم پرهیز کنید.
بخش پایانی میپرسد آیا یکی از این گفتهها جایگزین گفته پیشین شده است؛ راوی در این باره پاسخ قطعی نمیدهد.
عالمان کلاسیک عبارت «سرایت وجود ندارد» را با توصیه به فاصلهگرفتن سازگار میدانند: بیماری مستقلاً چیزی را پدید نمیآورد، اما الله اسباب و پیامدها را آفریده است و مردم باید از آسیب پیشگیری کنند. این عبارت خرافهٔ مربوط به سرایت خودکار و اجتنابناپذیر بیماری را رد میکند؛ نه اینکه به بیاعتنایی به احتیاط فرا بخواند. در این بخش آمده است که ابوهریره بعدها فقط دستور مربوط به آمیختن بیماران و افراد سالم را روایت میکرد. ابوسلمه روشن نمیکند که آیا او گفتهٔ نخست را فراموش کرده بود یا یکی از گفتهها دیگری را نسخ کرده بود؛ بنابراین متن نسخ را قطعی نمیداند.
- هنگام بیماری، اقدامات معقول احتیاطی را رعایت کنید و از تماس غیرضروری با افراد آسیبپذیر بپرهیزید.
- درمان مناسب را پی بگیرید و از راههایی که آسیب را کاهش میدهند استفاده کنید، و در عین حال توکل داشته باشید که همهچیز به تقدیر الله است.
- هم از خرافه درباره سرایت دوری کنید و هم از بیاحتیاطیای که دیگران را در معرض خطر قرار میدهد.
این روایت صحیح به پرهیز از خطر سرایت میپردازد و به فهم دستور احتیاط در کنار توکل بر الله کمک میکند.
Sahih Muslim · #5790 (Sahih)این روایت نیز گفتههایی درباره سرایت و احتیاط را کنار هم میآورد و درباره تنشی که اینجا مطرح شده، زمینه بیشتری فراهم میکند.
Sahih Muslim · #5648 (Sahih)در این روایت پیامبر ﷺ توصیه میکند از خطر سرایت دوری شود و نشان میدهد توکل بر الله با احتیاط عملی همراه است.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.