کتاب فضایل صحابه · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 6391

روایت‌شده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب فضایل صحابه
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Aisha

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنِي بِشْرُ بْنُ خَالِدٍ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ، - يَعْنِي ابْنَ جَعْفَرٍ - عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ، عَنْ أَبِي الضُّحَى، عَنْ مَسْرُوقٍ، قَالَ دَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ وَعِنْدَهَا حَسَّانُ بْنُ ثَابِتٍ يُنْشِدُهَا شِعْرًا يُشَبِّبُ بِأَبْيَاتٍ لَهُ فَقَالَ حَصَانٌ رَزَانٌ مَا تُزَنُّ بِرِيبَةٍ وَتُصْبِحُ غَرْثَى مِنْ لُحُومِ الْغَوَافِلِ فَقَالَتْ لَهُ عَائِشَةُ لَكِنَّكَ لَسْتَ كَذَلِكَ ‏.‏ قَالَ مَسْرُوقٌ فَقُلْتُ لَهَا لِمَ تَأْذَنِينَ لَهُ يَدْخُلُ عَلَيْكِ وَقَدْ قَالَ اللَّهُ ‏{‏ وَالَّذِي تَوَلَّى كِبْرَهُ مِنْهُمْ لَهُ عَذَابٌ عَظِيمٌ‏}‏ فَقَالَتْ فَأَىُّ عَذَابٍ أَشَدُّ مِنَ الْعَمَى إِنَّهُ كَانَ يُنَافِحُ أَوْ يُهَاجِي عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏

ترجمه

مَسروق گفت: بر عایشه وارد شدم و در آن هنگام حسان بن ثابت نزد او بود و اشعاری را می‌خواند که در آن پاکی زنی را توصیف می‌کرد. او گفت:

«او پاکدامن و باوقار است، به هیچ گمان بدی متهم نمی‌شود و صبحگاهان گرسنه بیدار می‌شود زیرا گوشت غافلان را نمی‌خورد.» عایشه به او گفت: «اما تو چنین نیستی.» مَسروق گفت: سپس از او پرسیدم: چرا اجازه می‌دهی او بر تو وارد شود، در حالی که خداوند فرموده است: «و کسی از آنان که بخش بزرگ این تهمت را بر عهده گرفت، عذابی بزرگ خواهد داشت»؟ عایشه پاسخ داد: چه عذابی سخت‌تر از نابینایی است؟ همانا او پیش‌تر از طریق شعر، در دفاع از رسول الله ﷺ به مقابله یا هجو دشمنان می‌پرداخت.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

عایشه از دفاع حسان از پیامبر ﷺ، با وجود لغزش او، یاد می‌کند.

توضیح واژه‌های دشوار
گوشتِ غافلان

کنایه‌ای از بدگویی دربارهٔ کسانی است که حضور ندارند.

بخش عمدهٔ آن را بر عهده گرفت

عبارتی از سورهٔ نور، آیهٔ ۱۱، دربارهٔ کسی که سهم بزرگی در تهمت داشت.

با شعرش دفاع کرد

حسان با شعر از رسول‌الله ﷺ دفاع می‌کرد و به مخالفان او پاسخ می‌داد.

برداشت‌های عالمان

مفسران کلاسیک پاسخ عایشه را تأییدی بر دفاع شایستهٔ حسان از پیامبر ﷺ می‌دانند، بی‌آنکه سهم او در تهمت را انکار کنند. این روایت نشان می‌دهد که می‌توان کسی را به‌سبب خطایی بزرگ مؤاخذه کرد و در عین حال، خدمتی جداگانه از او را ارج نهاد. این روایت مجوزی کلی برای هجو یا شعر آزاردهنده نیست؛ ارزیابی به هدف و محتوای آن بستگی دارد.

درس‌هایی برای امروز
  1. سهم نیک افراد را به رسمیت بشناسید، بی‌آنکه خطاهایشان را پنهان یا توجیه کنید.
  2. از سخن و استعداد خود برای دفاع از حقیقت و عدالت استفاده کنید، نه برای بدنام کردن مردم.
  3. گفتارها را بر پایهٔ محتوا و هدفشان بسنجید و دربارهٔ غایبان از بدگویی بپرهیزید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.