Sahih Muslim، حدیث 7207
روایتشده توسط Iyad ibn Himar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Iyad ibn Himar
صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنِي أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارِ بْنِ عُثْمَانَ، - وَاللَّفْظُ لأَبِي غَسَّانَ وَابْنِ الْمُثَنَّى - قَالاَ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ مُطَرِّفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الشِّخِّيرِ، عَنْ عِيَاضِ بْنِ حِمَارٍ الْمُجَاشِعِيِّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ذَاتَ يَوْمٍ فِي خُطْبَتِهِ " أَلاَ إِنَّ رَبِّي أَمَرَنِي أَنْ أُعَلِّمَكُمْ مَا جَهِلْتُمْ مِمَّا عَلَّمَنِي يَوْمِي هَذَا كُلُّ مَالٍ نَحَلْتُهُ عَبْدًا حَلاَلٌ وَإِنِّي خَلَقْتُ عِبَادِي حُنَفَاءَ كُلَّهُمْ وَإِنَّهُمْ أَتَتْهُمُ الشَّيَاطِينُ فَاجْتَالَتْهُمْ عَنْ دِينِهِمْ وَحَرَّمَتْ عَلَيْهِمْ مَا أَحْلَلْتُ لَهُمْ وَأَمَرَتْهُمْ أَنْ يُشْرِكُوا بِي مَا لَمْ أُنْزِلْ بِهِ سُلْطَانًا وَإِنَّ اللَّهَ نَظَرَ إِلَى أَهْلِ الأَرْضِ فَمَقَتَهُمْ عَرَبَهُمْ وَعَجَمَهُمْ إِلاَّ بَقَايَا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ وَقَالَ إِنَّمَا بَعَثْتُكَ لأَبْتَلِيَكَ وَأَبْتَلِيَ بِكَ وَأَنْزَلْتُ عَلَيْكَ كِتَابًا لاَ يَغْسِلُهُ الْمَاءُ تَقْرَؤُهُ نَائِمًا وَيَقْظَانَ وَإِنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي أَنْ أُحَرِّقَ قُرَيْشًا فَقُلْتُ رَبِّ إِذًا يَثْلَغُوا رَأْسِي فَيَدَعُوهُ خُبْزَةً قَالَ اسْتَخْرِجْهُمْ كَمَا اسْتَخْرَجُوكَ وَاغْزُهُمْ نُغْزِكَ وَأَنْفِقْ فَسَنُنْفِقَ عَلَيْكَ وَابْعَثْ جَيْشًا نَبْعَثْ خَمْسَةً مِثْلَهُ وَقَاتِلْ بِمَنْ أَطَاعَكَ مَنْ عَصَاكَ . قَالَ وَأَهْلُ الْجَنَّةِ ثَلاَثَةٌ ذُو سُلْطَانٍ مُقْسِطٌ مُتَصَدِّقٌ مُوَفَّقٌ وَرَجُلٌ رَحِيمٌ رَقِيقُ الْقَلْبِ لِكُلِّ ذِي قُرْبَى وَمُسْلِمٍ وَعَفِيفٌ مُتَعَفِّفٌ ذُو عِيَالٍ - قَالَ - وَأَهْلُ النَّارِ خَمْسَةٌ الضَّعِيفُ الَّذِي لاَ زَبْرَ لَهُ الَّذِينَ هُمْ فِيكُمْ تَبَعًا لاَ يَتْبَعُونَ أَهْلاً وَلاَ مَالاً وَالْخَائِنُ الَّذِي لاَ يَخْفَى لَهُ طَمَعٌ وَإِنْ دَقَّ إِلاَّ خَانَهُ وَرَجُلٌ لاَ يُصْبِحُ وَلاَ يُمْسِي إِلاَّ وَهُوَ يُخَادِعُكَ عَنْ أَهْلِكَ وَمَالِكَ " . وَذَكَرَ الْبُخْلَ أَوِ الْكَذِبَ " وَالشِّنْظِيرُ الْفَحَّاشُ " . وَلَمْ يَذْكُرْ أَبُو غَسَّانَ فِي حَدِيثِهِ " وَأَنْفِقْ فَسَنُنْفِقَ عَلَيْكَ " .
ابوغسان مسمعی، محمد بن مثَنّی و محمد بن بشار بن عثمان برایم حدیث نقل کردند — و این لفظ از ابوغسان و ابن مثَنّی است — گفتند: معاذ بن هشام برای ما حدیث گفت، پدرم از قتاده، از مطرّف بن عبدالله بن شِخّیر، از عیاض بن حمار مجاشعی روایت کرد که رسول خدا ﷺ روزی در خطبهی خود فرمودند:
«آگاه باشید که پروردگارم به من دستور داد تا آنچه را نمیدانستید و امروز به من آموخت، به شما بیاموزم. هر مالی را که به بندهای بخشیدهام، برای او حلال است. و همانا من همهی بندگانم را یکتاپرست (حنیف) آفریدم، اما شیاطین نزد آنان آمدند و ایشان را از دینشان منحرف ساختند و آنچه را برایشان حلال کرده بودم، حرام کردند و فرمان دادند که بدون هیچ دلیلی چیزی را شریک من قرار دهند. و همانا الله به اهل زمین نگریست و بر عرب و عجم خشم گرفت، مگر باقیماندگانی از اهل کتاب. و فرمود: «من تو را فرستادم تا تو را بیازمایم و به وسیلهی تو دیگران را بیازمایم، و کتابی بر تو نازل کردم که آب آن را پاک نمیکند (محوش نمیسازد)؛ آن را در حال خواب و بیداری میخوانی.» و همانا الله به من فرمان داد که قریش را بسوزانم (نابود کنم)، گفتم: «پروردگارا! در این صورت سرم را مانند نان خمیر میکنند.» فرمود: «همانگونه که تو را بیرون کردند، تو نیز آنان را بیرون کن، و با آنان بجنگ تا ما تو را یاری کنیم؛ و انفاق کن تا ما بر تو انفاق کنیم؛ و لشکری بفرست تا ما پنج برابر آن را بفرستیم؛ و به همراه کسانی که اطاعتت میکنند، با کسانی که نافرمانی میکنند بجنگ.» سپس فرمودند: «اهل بهشت سه دستهاند: ۱. صاحب قدرتی که عادل، صدقهدهنده و موفق باشد؛ ۲. مردی مهربان و نرمدل نسبت به هر خویشاوند و مسلمانی؛ ۳. و کسی که عفیف و خویشتندار باشد با وجود داشتن عیال و خانواده.» و فرمود: «و اهل دوزخ پنج دستهاند: ۱. ناتوانی که هیچ نیرویی ندارد؛ ۲. کسانی که در میان شما پیرو هستند و نه به فکر خانوادهاند و نه مال؛ ۳. و خیانتکاری که طمعش پنهان نمیماند و حتی در امور کوچک هم خیانت میکند؛ ۴. و مردی که صبح و شام دربارهی خانواده و مالت به تو حیله میزند.»» راوی همچنین از بخل یا دروغ یاد کرد، «و بدزبان و فحاش». و ابوغسان در حدیث خود عبارت «انفاق کن تا ما بر تو انفاق کنیم» را ذکر نکرد.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
الله انسان را با سرشتی آمادهٔ ایمان آفرید، اما دربارهٔ گمراهی و ستم هشدار میدهد.
کسی که از بتپرستی روی میگرداند و صادقانه به خدای یگانه روی میآورد.
سرشت خدادادی انسان برای شناخت حقیقت و پرستش الله.
کوشش برای تأمین معاش خود و درخواست نکردن کمک، با وجود مسئولیت مالی در قبال خانواده.
عالمان کلاسیک توضیح میدهند که فطرت به سرشت اولیهٔ ایمان به الله اشاره دارد، اما تربیت و گمراهی میتواند انسان را از آن دور کند. بخش مربوط به اموال حلال تأکید میکند که امور مجاز الله را نباید بدون دلیل حرام شمرد. ویژگیهای یادشده برای بهشتیان بر رهبری عادلانه، مهربانی، پاکدامنی و خویشتنداری تأکید دارند؛ هشدار دربارهٔ خیانت، فریب و سخنان زشت نیز به عیبهای اخلاقی جدی اشاره میکند. توصیف پیرو ضعیف به معنای نکوهش همهٔ افراد آسیبپذیر نیست؛ منظور کسی است که تابآوری ندارد و بیتأمل از دیگران پیروی میکند.
- بررسی کنید که باورها و عادتهایتان بر دانش معتبر استوار باشند و هیچ چیزی را بدون دلیل اسلامی حرام ندانید.
- با اعضای خانواده و دیگر مسلمانان مهربان باشید و در امور مالی و مسئولیتها صداقت به خرج دهید.
- از جایگاه خود برای رفتار عادلانه بهره ببرید و بدون تحقیر دیگران به آنان کمک کنید.
این روایت همان بخش اصلی را دربردارد و در صحیح مسلم متنی موازی و نزدیک به آن ارائه میکند.
Sahih Muslim · #7209 (Sahih)این روایت نیز از طریق قتاده نقل شده و با موضوع فطرت و ویژگیهای اخلاقی پیوند دارد.
40 Hadith van an-Nawawi · #42 (Sahih)این حدیث قدسی بر رحمت الله و مسئولیت انسان تأکید میکند و با آموزههای الهی این روایت تناسب دارد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.