Sahih Muslim، حدیث 7373
روایتشده توسط An-Nawwas ibn Sam'an. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت An-Nawwas ibn Sam'an
صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا أَبُو خَيْثَمَةَ، زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ، بْنُ يَزِيدَ بْنِ جَابِرٍ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ جَابِرٍ الطَّائِيُّ، قَاضِي حِمْصَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ، جُبَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ، جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ الْحَضْرَمِيِّ أَنَّهُ سَمِعَ النَّوَّاسَ بْنَ سَمْعَانَ الْكِلاَبِيَّ، ح وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ مِهْرَانَ الرَّازِيُّ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ يَزِيدَ بْنِ جَابِرٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ جَابِرٍ الطَّائِيِّ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ، نُفَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ، جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنِ النَّوَّاسِ بْنِ سَمْعَانَ، قَالَ ذَكَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الدَّجَّالَ ذَاتَ غَدَاةٍ فَخَفَّضَ فِيهِ وَرَفَّعَ حَتَّى ظَنَنَّاهُ فِي طَائِفَةِ النَّخْلِ فَلَمَّا رُحْنَا إِلَيْهِ عَرَفَ ذَلِكَ فِينَا فَقَالَ " مَا شَأْنُكُمْ " . قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ ذَكَرْتَ الدَّجَّالَ غَدَاةً فَخَفَّضْتَ فِيهِ وَرَفَّعْتَ حَتَّى ظَنَنَّاهُ فِي طَائِفَةِ النَّخْلِ . فَقَالَ " غَيْرُ الدَّجَّالِ أَخْوَفُنِي عَلَيْكُمْ إِنْ يَخْرُجْ وَأَنَا فِيكُمْ فَأَنَا حَجِيجُهُ دُونَكُمْ وَإِنْ يَخْرُجْ وَلَسْتُ فِيكُمْ فَامْرُؤٌ حَجِيجُ نَفْسِهِ وَاللَّهُ خَلِيفَتِي عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ إِنَّهُ شَابٌّ قَطَطٌ عَيْنُهُ طَافِئَةٌ كَأَنِّي أُشَبِّهُهُ بِعَبْدِ الْعُزَّى بْنِ قَطَنٍ فَمَنْ أَدْرَكَهُ مِنْكُمْ فَلْيَقْرَأْ عَلَيْهِ فَوَاتِحَ سُورَةِ الْكَهْفِ إِنَّهُ خَارِجٌ خَلَّةً بَيْنَ الشَّأْمِ وَالْعِرَاقِ فَعَاثَ يَمِينًا وَعَاثَ شِمَالاً يَا عِبَادَ اللَّهِ فَاثْبُتُوا " . قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا لَبْثُهُ فِي الأَرْضِ قَالَ " أَرْبَعُونَ يَوْمًا يَوْمٌ كَسَنَةٍ وَيَوْمٌ كَشَهْرٍ وَيَوْمٌ كَجُمُعَةٍ وَسَائِرُ أَيَّامِهِ كَأَيَّامِكُمْ " . قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ فَذَلِكَ الْيَوْمُ الَّذِي كَسَنَةٍ أَتَكْفِينَا فِيهِ صَلاَةُ يَوْمٍ قَالَ " لاَ اقْدُرُوا لَهُ قَدْرَهُ " . قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا إِسْرَاعُهُ فِي الأَرْضِ قَالَ " كَالْغَيْثِ اسْتَدْبَرَتْهُ الرِّيحُ فَيَأْتِي عَلَى الْقَوْمِ فَيَدْعُوهُمْ فَيُؤْمِنُونَ بِهِ وَيَسْتَجِيبُونَ لَهُ فَيَأْمُرُ السَّمَاءَ فَتُمْطِرُ وَالأَرْضَ فَتُنْبِتُ فَتَرُوحُ عَلَيْهِمْ سَارِحَتُهُمْ أَطْوَلَ مَا كَانَتْ ذُرًا وَأَسْبَغَهُ ضُرُوعًا وَأَمَدَّهُ خَوَاصِرَ ثُمَّ يَأْتِي الْقَوْمَ فَيَدْعُوهُمْ فَيَرُدُّونَ عَلَيْهِ قَوْلَهُ فَيَنْصَرِفُ عَنْهُمْ فَيُصْبِحُونَ مُمْحِلِينَ لَيْسَ بِأَيْدِيهِمْ شَىْءٌ مِنْ أَمْوَالِهِمْ وَيَمُرُّ بِالْخَرِبَةِ فَيَقُولُ لَهَا أَخْرِجِي كُنُوزَكِ . فَتَتْبَعُهُ كُنُوزُهَا كَيَعَاسِيبِ النَّحْلِ ثُمَّ يَدْعُو رَجُلاً مُمْتَلِئًا شَبَابًا فَيَضْرِبُهُ بِالسَّيْفِ فَيَقْطَعُهُ جَزْلَتَيْنِ رَمْيَةَ الْغَرَضِ ثُمَّ يَدْعُوهُ فَيُقْبِلُ وَيَتَهَلَّلُ وَجْهُهُ يَضْحَكُ فَبَيْنَمَا هُوَ كَذَلِكَ إِذْ بَعَثَ اللَّهُ الْمَسِيحَ ابْنَ مَرْيَمَ فَيَنْزِلُ عِنْدَ الْمَنَارَةِ الْبَيْضَاءِ شَرْقِيَّ دِمَشْقَ بَيْنَ مَهْرُودَتَيْنِ وَاضِعًا كَفَّيْهِ عَلَى أَجْنِحَةِ مَلَكَيْنِ إِذَا طَأْطَأَ رَأَسَهُ قَطَرَ وَإِذَا رَفَعَهُ تَحَدَّرَ مِنْهُ جُمَانٌ كَاللُّؤْلُؤِ فَلاَ يَحِلُّ لِكَافِرٍ يَجِدُ رِيحَ نَفَسِهِ إِلاَّ مَاتَ وَنَفَسُهُ يَنْتَهِي حَيْثُ يَنْتَهِي طَرْفُهُ فَيَطْلُبُهُ حَتَّى يُدْرِكَهُ بِبَابِ لُدٍّ فَيَقْتُلُهُ ثُمَّ يَأْتِي عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ قَوْمٌ قَدْ عَصَمَهُمُ اللَّهُ مِنْهُ فَيَمْسَحُ عَنْ وُجُوهِهِمْ وَيُحَدِّثُهُمْ بِدَرَجَاتِهِمْ فِي الْجَنَّةِ فَبَيْنَمَا هُوَ كَذَلِكَ إِذْ أَوْحَى اللَّهُ إِلَى عِيسَى إِنِّي قَدْ أَخْرَجْتُ عِبَادًا لِي لاَ يَدَانِ لأَحَدٍ بِقِتَالِهِمْ فَحَرِّزْ عِبَادِي إِلَى الطُّورِ . وَيَبْعَثُ اللَّهُ يَأْجُوجَ وَمَأْجُوجَ وَهُمْ مِنْ كُلِّ حَدَبٍ يَنْسِلُونَ فَيَمُرُّ أَوَائِلُهُمْ عَلَى بُحَيْرَةِ طَبَرِيَّةَ فَيَشْرَبُونَ مَا فِيهَا وَيَمُرُّ آخِرُهُمْ فَيَقُولُونَ لَقَدْ كَانَ بِهَذِهِ مَرَّةً مَاءٌ . وَيُحْصَرُ نَبِيُّ اللَّهُ عِيسَى وَأَصْحَابُهُ حَتَّى يَكُونَ رَأْسُ الثَّوْرِ لأَحَدِهِمْ خَيْرًا مِنْ مِائَةِ دِينَارٍ لأَحَدِكُمُ الْيَوْمَ فَيَرْغَبُ نَبِيُّ اللَّهِ عِيسَى وَأَصْحَابُهُ فَيُرْسِلُ اللَّهُ عَلَيْهُمُ النَّغَفَ فِي رِقَابِهِمْ فَيُصْبِحُونَ فَرْسَى كَمَوْتِ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ ثُمَّ يَهْبِطُ نَبِيُّ اللَّهِ عِيسَى وَأَصْحَابُهُ إِلَى الأَرْضِ فَلاَ يَجِدُونَ فِي الأَرْضِ مَوْضِعَ شِبْرٍ إِلاَّ مَلأَهُ زَهَمُهُمْ وَنَتْنُهُمْ فَيَرْغَبُ نَبِيُّ اللَّهِ عِيسَى وَأَصْحَابُهُ إِلَى اللَّهِ فَيُرْسِلُ اللَّهُ طَيْرًا كَأَعْنَاقِ الْبُخْتِ فَتَحْمِلُهُمْ فَتَطْرَحُهُمْ حَيْثُ شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ يُرْسِلُ اللَّهُ مَطَرًا لاَ يَكُنُّ مِنْهُ بَيْتُ مَدَرٍ وَلاَ وَبَرٍ فَيَغْسِلُ الأَرْضَ حَتَّى يَتْرُكَهَا كَالزَّلَفَةِ ثُمَّ يُقَالُ لِلأَرْضِ أَنْبِتِي ثَمَرَتَكِ وَرُدِّي بَرَكَتَكِ . فَيَوْمَئِذٍ تَأْكُلُ الْعِصَابَةُ مِنَ الرُّمَّانَةِ وَيَسْتَظِلُّونَ بِقِحْفِهَا وَيُبَارَكُ فِي الرِّسْلِ حَتَّى أَنَّ اللِّقْحَةَ مِنَ الإِبِلِ لَتَكْفِي الْفِئَامَ مِنَ النَّاسِ وَاللِّقْحَةَ مِنَ الْبَقَرِ لَتَكْفِي الْقَبِيلَةَ مِنَ النَّاسِ وَاللِّقْحَةَ مِنَ الْغَنَمِ لَتَكْفِي الْفَخِذَ مِنَ النَّاسِ فَبَيْنَمَا هُمْ كَذَلِكَ إِذْ بَعَثَ اللَّهُ رِيحًا طَيِّبَةً فَتَأْخُذُهُمْ تَحْتَ آبَاطِهِمْ فَتَقْبِضُ رُوحَ كُلِّ مُؤْمِنٍ وَكُلِّ مُسْلِمٍ وَيَبْقَى شِرَارُ النَّاسِ يَتَهَارَجُونَ فِيهَا تَهَارُجَ الْحُمُرِ فَعَلَيْهِمْ تَقُومُ السَّاعَةُ " .
ابو خیثمه زهیر بن حرب به ما حدیث کرد؛ ولید بن مسلم به ما حدیث کرد؛ عبدالرحمن بن یزید بن جابر برایم حدیث کرد؛ یحیی بن جابر طایی، قاضی حمص، برایم حدیث کرد؛ عبدالرحمن بن جبیر از پدرش جبیر بن نفیر حضرمی برایم حدیث کرد که او نواس بن سمعان کلابی را شنیده است. و محمد بن مهران رازی برایم حدیث کرد — و این لفظ از اوست — ولید بن مسلم به ما حدیث کرد؛ عبدالرحمن بن یزید بن جابر به ما حدیث کرد؛ از یحیی بن جابر طایی؛ از عبدالرحمن بن جبیر بن نفیر؛ از پدرش جبیر بن نفیر؛ از نواس بن سمعان، گفت: رسول خدا ﷺ یک روز صبح از دجال یاد کرد. گاهی او را ناچیز توصیف فرمود و گاهی فتنهاش را چنان بزرگ جلوه داد که گمان کردیم او در میان نخلستان حاضر است. چون شامگاهان نزد ایشان رفتیم، آثار ترس را در چهرههایمان دید و پرسید:
«شما را چه شده است؟» گفتیم: «ای رسول خدا، امروز صبح از دجال سخن گفتید؛ گاهی او را کوچک شمردید و گاهی بزرگ، تا آنجا که پنداشتیم او در گوشهای از نخلستان پنهان شده است.» پس فرمود: «غیر از دجال چیزهای دیگری هست که بیشتر برای شما بر آن بیم دارم. اگر او در حالی که من در میان شما هستم ظهور کند، من خود به نیابت از شما با او مقابله خواهم کرد؛ اما اگر در حالی که من در میان شما نیستم ظاهر شود، هر کس باید از جانب خود دفاع کند و الله جانشین من در پاسداری از هر مسلمان خواهد بود. همانا او جوانی است با موهای مجعد و یک چشم نابینا. من او را به عبدالعزی بن قطن تشبیه میکنم. هر یک از شما که او را دریابد، بر او فاتحه سوره کهف بخواند. او از سرزمینی میان شام و عراق بیرون میآید و در راست و چپ فساد فراوان برمیانگیزد. ای بندگان خدا، استوار باشید!» پرسیدیم: «ای رسول خدا، مدت ماندنش در زمین چقدر است؟» فرمود: «چهل روز؛ روزی مانند یک سال، روزی مانند یک ماه، روزی مانند یک هفته و دیگر روزهایش مانند روزهای معمولی شماست.» پرسیدیم: «ای رسول خدا، آیا در آن روز که مانند یک سال است، نماز یک روز برای ما کافی خواهد بود؟» فرمود: «خیر، بلکه زمان را تخمین بزنید (و بر اساس آن نماز بخوانید).» پرسیدیم: «ای رسول خدا، سرعت حرکتش در زمین چگونه است؟» فرمود: «مانند ابری که باد آن را براند. بر قومی وارد شود و آنان را دعوت کند، پس به او ایمان آورند و اجابتش کنند. آنگاه به آسمان فرمان دهد تا ببارد و به زمین فرمان دهد تا برویاند؛ پس شامگاهان چهارپایانشان در حالی بازگردند که کوهانشان بلندترین، پستانشان پرشیرترین و پهلویشان فربهترین باشد. سپس بر قوم دیگری وارد شود و ایشان را بخواند، ولی سخنش را رد کنند؛ پس از آنان روی گرداند و دچار خشکسالی شوند و هیچ مالی برایشان نماند. از ویرانهای گذر کند و گوید: «گنجینههایت را بیرون آور!» پس گنجینههایش همچون دستههای زنبور عسل او را دنبال کنند. سپس مردی تنومند و جوان را
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ درباره دجّال هشدار میدهد و پایداری را میآموزد.
فریبکار بزرگ که پیش از قیامت ظهور میکند و مردم را به آزمونی سخت گرفتار میسازد.
در روزی که بهطور استثنایی طولانی است، اوقات نماز را بر پایهٔ زمانبندی مناسبی تعیین کنید و نمازها را همچنان بهجا آورید.
اقوامی که بنا بر روایت در آخرالزمان پدیدار میشوند و آشفتگی بزرگی به بار میآورند.
عالمان از این روایت چنین برداشت میکنند که فتنهٔ دجّال بسیار بزرگ است و مؤمنان باید با پایداری و خواندن آیات آغازین سورهٔ کهف خود را برای آن آماده کنند. دستور به برآوردن اوقات نماز در روزی که مانند یک سال طول میکشد، نشان میدهد که پنج نماز همچنان واجباند، حتی در شرایط استثنایی. رویدادهای مربوط به عیسی عليه السلام و یأجوج و مأجوج از روایتهای آخرالزمانیاند؛ متن به ایمان و توکل بر خدا فرا میخواند، نه گمانهزنی دربارهٔ زمان وقوع رویدادها.
- آیات آغازین سورهٔ کهف را بیاموزید و برای اندیشیدن در معنای آنها وقت بگذارید.
- حتی وقتی شرایط استثنایی یا گیجکننده است، پنج نماز روزانه را بهجا آورید.
- در برابر خبرهای گیجکننده دربارهٔ آخرالزمان، با دانش، پایداری و توکل بر خدا واکنش نشان دهید.
این روایت از همان کتاب، توصیف دجّال و فتنههای او را کاملتر میکند.
Sahih Muslim · #7374 (Sahih)این روایت مرتبط، رویدادهای مربوط به دجّال و عیسی عليه السلام را بررسی میکند.
Sahih Muslim · #7375 (Sahih)این روایت دربارهٔ نشانهها و آزمونهایی که در این باب آمدهاند، زمینهٔ بیشتری فراهم میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.