کتاب سهو · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 1218

روایت‌شده توسط Mu'awiyah ibn al-Hakam al-Sulami. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب سهو
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Mu'awiyah ibn al-Hakam al-Sulami

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ هِلاَلِ بْنِ أَبِي مَيْمُونَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي عَطَاءُ بْنُ يَسَارٍ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ الْحَكَمِ السُّلَمِيِّ، قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا حَدِيثُ عَهْدٍ بِجَاهِلِيَّةٍ فَجَاءَ اللَّهُ بِالإِسْلاَمِ وَإِنَّ رِجَالاً مِنَّا يَتَطَيَّرُونَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ ذَاكَ شَىْءٌ يَجِدُونَهُ فِي صُدُورِهِمْ فَلاَ يَصُدَّنَّهُمْ ‏"‏ ‏.‏ وَرِجَالٌ مِنَّا يَأْتُونَ الْكُهَّانَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَلاَ تَأْتُوهُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَرِجَالٌ مِنَّا يَخُطُّونَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ كَانَ نَبِيٌّ مِنَ الأَنْبِيَاءِ يَخُطُّ فَمَنْ وَافَقَ خَطُّهُ فَذَاكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَبَيْنَا أَنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الصَّلاَةِ إِذْ عَطَسَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ فَقُلْتُ يَرْحَمُكَ اللَّهُ فَحَدَّقَنِي الْقَوْمُ بِأَبْصَارِهِمْ فَقُلْتُ وَاثُكْلَ أُمِّيَاهُ مَا لَكُمْ تَنْظُرُونَ إِلَىَّ قَالَ فَضَرَبَ الْقَوْمُ بِأَيْدِيهِمْ عَلَى أَفْخَاذِهِمْ فَلَمَّا رَأَيْتُهُمْ يُسَكِّتُونِي لَكِنِّي سَكَتُّ فَلَمَّا انْصَرَفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم دَعَانِي بِأَبِي وَأُمِّي هُوَ مَا ضَرَبَنِي وَلاَ كَهَرَنِي وَلاَ سَبَّنِي مَا رَأَيْتُ مُعَلِّمًا قَبْلَهُ وَلاَ بَعْدَهُ أَحْسَنَ تَعْلِيمًا مِنْهُ قَالَ ‏"‏ إِنَّ صَلاَتَنَا هَذِهِ لاَ يَصْلُحُ فِيهَا شَىْءٌ مِنْ كَلاَمِ النَّاسِ إِنَّمَا هُوَ التَّسْبِيحُ وَالتَّكْبِيرُ وَتِلاَوَةُ الْقُرْآنِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ثُمَّ اطَّلَعْتُ إِلَى غُنَيْمَةٍ لِي تَرْعَاهَا جَارِيَةٌ لِي فِي قِبَلِ أُحُدٍ وَالْجَوَّانِيَّةِ وَإِنِّي اطَّلَعْتُ فَوَجَدْتُ الذِّئْبَ قَدْ ذَهَبَ مِنْهَا بِشَاةٍ وَأَنَا رَجُلٌ مِنْ بَنِي آدَمَ آسَفُ كَمَا يَأْسَفُونَ فَصَكَكْتُهَا صَكَّةً ثُمَّ انْصَرَفْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرْتُهُ فَعَظَّمَ ذَلِكَ عَلَىَّ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلاَ أَعْتِقُهَا قَالَ ‏"‏ ادْعُهَا ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَيْنَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ فِي السَّمَاءِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَمَنْ أَنَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَ ‏"‏ إِنَّهَا مُؤْمِنَةٌ فَاعْتِقْهَا ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

معاویة بن حکم سلمی گفت: گفتم:

«ای رسول خدا ﷺ، ما به تازگی از دوران جاهلیت خارج شده‌ایم و الله اسلام را برایمان آورد. برخی از مردان ما فال بد می‌زنند.» فرمود: «این چیزی است که در سینه‌های خود احساس می‌کنند، پس نباید آن‌ها را باز دارد.» گفتم: «و برخی از مردان ما نزد کاهنان می‌روند.» فرمود: «پس نزد آنان نروید.» گفتم: «ای رسول خدا ﷺ، برخی از مردان ما خط می‌کشند (برای طالع‌بینی).» فرمود: «یکی از پیامبران نیز خط می‌کشید؛ پس هر کس خطش با خط او موافق باشد، همان درست است.» گفت: «در حالی که با رسول خدا ﷺ در نماز بودم، مردی از قوم عطسه کرد و من گفتم: یرحمک الله. مردم با چشمانشان به من خیره شدند. گفتم: مادرم به سوگم بنشیند، چرا به من نگاه می‌کنید؟ مردم دستانشان را بر ران‌هایشان زدند. وقتی دیدم که مرا ساکت می‌کنند، سکوت کردم. چون رسول خدا ﷺ از نماز فارغ شد، مرا خواند - پدر و مادرم فدایش باد - نه مرا زد، نه سرزنشم کرد و نه دشنام داد. پیش و پس از او، معلمی بهتر از ایشان ندیده‌ام. فرمود: «در این نماز ما هیچ سخنی از گفتار مردم روا نیست؛ بلکه فقط تسبیح، تکبیر و تلاوت قرآن است.» گفت: «سپس به سراغ گله‌ام رفتم که کنیزی از من در نزدیکی احد و جوالیه آن را می‌چراند. متوجه شدم که گرگ یکی از گوسفندان را برده است. من هم از فرزندان آدم هستم و مانند دیگران اندوهگین می‌شوم، پس سیلی‌ای به او زدم. سپس نزد رسول خدا ﷺ بازگشتم و ماجرا را تعریف کردم. ایشان این کار را بزرگ شمردند. گفتم: ای رسول خدا ﷺ، آیا او را آزاد نکنم؟ فرمود: «او را بخوان.» رسول خدا ﷺ از او پرسید: «الله عزوجل کجاست؟» گفت: «در آسمان.» فرمود: «پس من کیستم؟» گفت: «تو رسول خدا ﷺ هستی.» فرمود: «همانا او مؤمن است، پس او را آزاد کن.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ نماز، ایمان و رفتار با مردم را با حکمت آموزش می‌داد.

توضیح واژه‌های دشوار
فال بد

نشانه‌ها یا رویدادها را پیشگویی تلقی کردن و بر اساس آن تصمیم گرفتن.

غیب‌گویان

کسانی که ادعا می‌کنند از دانش پنهان یا آینده آگاه‌اند.

گفتار عادی انسان

گفت‌وگویی که جزو اذکار و اعمال مقرر نماز نیست.

برداشت‌های عالمان

عالمان نتیجه گرفته‌اند که گفت‌وگوی عمدی انسان‌ها جایگاهی در نماز ندارد؛ در نماز، از جمله یاد خدا و تلاوت قرآن مقرر شده است. پیامبر ﷺ معاویه را با مهربانی و صراحت اصلاح کرد؛ این رفتار آموزگاران را ترغیب می‌کند که خطاها را بدون تحقیر اصلاح کنند. هشدار درباره غیب‌گویان تأکید می‌کند که نباید از آنان مشورت خواست. درباره بخش مربوط به خط کشیدن، عالمان تأکید می‌کنند دانشی ویژه که به پیامبری داده شده، مجوزی برای غیب‌گوییِ خودسرانه نیست. عالمان پرسش از کنیز را به‌عنوان آزمونی برای سنجش ایمان او بررسی کرده‌اند؛ متن دلیلی برای نسبت دادن ویژگی‌های انسانی به خداوند به دست نمی‌دهد.

درس‌هایی برای امروز
  1. احساس شوم را دلیل یا بهانه‌ای برای به‌تعویق‌انداختن تصمیمی درست قرار ندهید.
  2. از غیب‌گویان مشورت نخواهید؛ هنگام تردید، به خداوند و دانش معتبر رجوع کنید.
  3. احکام نماز را بیاموزید و هنگام اشتباه دیگران، با آرامش و احترام آنان را اصلاح کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.