Sunan an-Nasa'i، حدیث 1243
روایتشده توسط Abdullah ibn Mas'ud. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abdullah ibn Mas'ud
روایت
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ بْنِ سُلَيْمَانَ الْمُجَالِدِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا الْفُضَيْلُ، - يَعْنِي ابْنَ عِيَاضٍ - عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَلاَةً فَزَادَ فِيهَا أَوْ نَقَصَ فَلَمَّا سَلَّمَ قُلْنَا يَا نَبِيَّ اللَّهِ هَلْ حَدَثَ فِي الصَّلاَةِ شَىْءٌ قَالَ " وَمَا ذَاكَ " . فَذَكَرْنَا لَهُ الَّذِي فَعَلَ فَثَنَى رِجْلَهُ فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَسَجَدَ سَجْدَتَىِ السَّهْوِ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْنَا بِوَجْهِهِ فَقَالَ " لَوْ حَدَثَ فِي الصَّلاَةِ شَىْءٌ لأَنْبَأْتُكُمْ بِهِ " . ثُمَّ قَالَ " إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ أَنْسَى كَمَا تَنْسَوْنَ فَأَيُّكُمْ شَكَّ فِي صَلاَتِهِ شَيْئًا فَلْيَتَحَرَّ الَّذِي يَرَى أَنَّهُ صَوَابٌ ثُمَّ يُسَلِّمْ ثُمَّ يَسْجُدْ سَجْدَتَىِ السَّهْوِ " .
حسن بن اسماعیل بن سلیمان مُجالِدی به ما خبر داد و گفت: فضیل — یعنی ابن عیاض — از منصور، او از ابراهیم، او از علقمه و او از عبدالله روایت کرد که رسول خدا ﷺ نمازی خواندند و در آن چیزی افزودند یا کاستند. چون سلام دادند، عرض کردیم:
«ای پیامبر خدا، آیا در نماز تغییری رخ داده است؟» فرمودند: «چه شده است؟» پس آنچه را که ایشان انجام داده بودند برایشان بازگو کردیم. آنگاه پای خود را جمع کردند، رو به قبله نمودند و دو سجدهٔ سهو به جا آوردند. سپس روی مبارکشان را به سوی ما گرداندند و فرمودند: «اگر تغییری در نماز رخ میداد، حتماً شما را آگاه میساختم.» سپس فرمودند: «من تنها یک بشر هستم؛ همانگونه که شما فراموش میکنید، من نیز فراموش میکنم. بنابراین هر یک از شما که در نمازش دچار شک شد، باید آنچه را که صحیح میپندارد برگزیند، سپس سلام دهد و بعد از آن دو سجدهٔ سهو به جا آورد.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
هنگام شک در نماز، بر اساس آنچه درستتر میدانید عمل کنید و سجدهٔ سهو بهجا آورید.
جهت کعبه در مکه که مسلمانان هنگام نماز رو به سوی آن میایستند.
دو سجدهای که برای جبران اشتباه یا شک در نماز انجام میشود.
درود پایانی که نماز با آن به پایان میرسد.
عالمان از این روایت چنین برداشت میکنند که پیامبر ﷺ در کارهای دنیوی دچار فراموشی انسانی میشد و خداوند لغزشهای او در نماز را اصلاح میکرد. نمازگزار هنگام شک باید با دقت بسنجد کدام احتمال درست است، نماز را بر همان اساس به پایان برساند و دو سجدهٔ سهو انجام دهد. مذاهب فقهی دربارهٔ احکام جزئی انواع شک و زمان این دو سجده بحث کردهاند و در این موارد اختلافنظر دارند.
- اگر در نماز اشتباهی رخ داد، دستپاچه نشوید؛ آن را مطابق احکام سجدهٔ سهو جبران کنید.
- هنگام شک، درنگ کنید و آنچه را درستتر میدانید مبنا قرار دهید و نماز را بر همان اساس به پایان برسانید.
- احکام فراموشی در نماز را متناسب با وضعیت خود بیاموزید، زیرا مذاهب فقهی در جزئیات تفاوتهایی دارند.
این روایت صحیح از همان زنجیرهٔ راویان صحابی نقل شده و آن نیز به اصلاح اشتباه در نماز میپردازد.
Sunan an-Nasa'i · #1242 (Sahih)این روایت صحیح، نسخهٔ تکمیلی دیگری از ماجرا ارائه میدهد و چگونگی انجام دو سجده را روشنتر میکند.
Sunan an-Nasa'i · #1245 (Sahih)این روایت صحیح بیان میکند کسی که در نماز دچار شک شده چگونه ادامه دهد و با توصیه به عمل بر پایهٔ سنجشی دقیق همخوان است.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.