Sunan an-Nasa'i، حدیث 1313
متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
روایت
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ عَلِيٍّ، - وَهُوَ ابْنُ يَحْيَى - عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَمٍّ، لَهُ بَدْرِيٍّ أَنَّهُ حَدَّثَهُ أَنَّ رَجُلاً دَخَلَ الْمَسْجِدَ فَصَلَّى وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَرْمُقُهُ وَنَحْنُ لاَ نَشْعُرُ فَلَمَّا فَرَغَ أَقْبَلَ فَسَلَّمَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " ارْجِعْ فَصَلِّ فَإِنَّكَ لَمْ تُصَلِّ " . فَرَجَعَ فَصَلَّى ثُمَّ أَقْبَلَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " ارْجِعْ فَصَلِّ فَإِنَّكَ لَمْ تُصَلِّ " . مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلاَثًا . فَقَالَ لَهُ الرَّجُلُ وَالَّذِي أَكْرَمَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَقَدْ جَهِدْتُ فَعَلِّمْنِي فَقَالَ " إِذَا قُمْتَ تُرِيدُ الصَّلاَةَ فَتَوَضَّأْ فَأَحْسِنْ وُضُوءَكَ ثُمَّ اسْتَقْبِلِ الْقِبْلَةَ فَكَبِّرْ ثُمَّ اقْرَأْ ثُمَّ ارْكَعْ فَاطْمَئِنَّ رَاكِعًا ثُمَّ ارْفَعْ حَتَّى تَعْتَدِلَ قَائِمًا ثُمَّ اسْجُدْ حَتَّى تَطْمَئِنَّ سَاجِدًا ثُمَّ ارْفَعْ حَتَّى تَطْمَئِنَّ قَاعِدًا ثُمَّ اسْجُدْ حَتَّى تَطْمَئِنَّ سَاجِدًا ثُمَّ ارْفَعْ ثُمَّ افْعَلْ كَذَلِكَ حَتَّى تَفْرُغَ مِنْ صَلاَتِكَ " .
قتیبه به ما خبر داد و گفت: لیث برایمان حدیث کرد، از ابن عجلان، از علی — که پسر یحیی است —، از پدرش، از عمویی که از شرکتکنندگان در جنگ بدر بود، اینکه او برایش نقل کرد: مردی وارد مسجد شد و نماز خواند، در حالی که رسول خدا ﷺ او را زیر نظر داشتند ولی ما متوجه نشدیم. چون نمازش تمام شد، آمد و به رسول خدا ﷺ سلام داد. ایشان فرمودند:
«برگرد و دوباره نماز بخوان، زیرا تو نماز نخواندهای.» پس او برگشت و نماز خواند، سپس نزد رسول خدا ﷺ آمد و ایشان فرمودند: «برگرد و دوباره نماز بخوان، زیرا تو نماز نخواندهای.» این ماجرا دو یا سه بار تکرار شد. آنگاه آن مرد گفت: «سوگند به ذاتی که تو را گرامی داشته است، ای رسول خدا! من تمام تلاشم را کردم، پس به من بیاموز.» ایشان فرمودند: «هنگامی که برای نماز برمیخیزی، وضو بگیر و وضویت را نیکو گردان، سپس رو به قبله بایست و تکبیر بگو. سپس قرآن بخوان، آنگاه رکوع کن تا در رکوع آرامش و اطمینان یابی. سپس برخیز تا کاملاً صاف بایستی، بعد سجده کن تا در سجده آرامش یابی، سپس بنشین تا در نشستن آرامش یابی، دوباره سجده کن تا در سجده آرامش یابی، سپس برخیز و همینگونه ادامه بده تا نمازت را به پایان برسانی.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
نماز در هر رکن به آرامش و قرار گرفتن در حالتهای صحیح نیاز دارد.
مردی در مسجد نماز میخواند و پیامبر ﷺ او را میدید. پس از آنکه چند بار به او فرمود نماز را دوباره بخواند، مرد درخواست آموزش کرد؛ سپس پیامبر ﷺ آرامش و ترتیب لازمِ حالتهای نماز را برای او توضیح داد.
طهارت آیینیای که مسلمان پیش از نماز انجام میدهد.
گفتنِ «اللهاکبر» برای آغاز نماز.
جهت نماز به سوی کعبه در مکه.
عالمان از این روایت برای اثبات این نکته استفاده میکنند که حالتهای یادشدهٔ نماز باید به ترتیب درست انجام شوند و نمازگزار در رکوع، ایستادن پس از رکوع، سجده و نشستن آرام بگیرد. چهار مذهب فقهی اهلسنت بر اهمیت این آرامش تأکید دارند؛ بااینحال، در دستهبندی فقهی برخی اعمال نماز و پیامدهای دقیق ترک یک جزء واجب اختلاف دارند. این حدیث همچنین تأکید میکند که نماز باید با دقت آموزش داده شود و آموزگار خطا را با آموزش صبورانه و روشن اصلاح کند.
- در نماز شتاب نکنید و پس از هر حرکت، پیش از رفتن به حرکت بعدی، آرام بگیرید.
- ترتیب و حالتهای نماز را گامبهگام بیاموزید و اگر چیزی روشن نیست، توضیح بخواهید.
- با صبر دیگران را اصلاح کنید و بهجای تنها اشاره به خطایشان، راهنمایی روشن ارائه دهید.
این روایت صحیح با راهنماییهای مربوط به اجرای درست حالتهای نماز ارتباط نزدیکی دارد.
Sunan an-Nasa'i · #1315 (Sahih)این روایت نیز به چگونگی آموزش اجرای نماز از سوی پیامبر ﷺ میپردازد.
Sahih al-Bukhari · #57 (Sahih)این روایت بر اهمیت اجرای دقیق و آرامشِ متناسب در نماز تأکید میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.