کتاب کسوف و خسوف · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 1493

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب کسوف و خسوف
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ الْقَاسِمِ، عَنْ مَالِكٍ، قَالَ حَدَّثَنِي زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ خَسَفَتِ الشَّمْسُ فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالنَّاسُ مَعَهُ فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلاً قَرَأَ نَحْوًا مِنْ سُورَةِ الْبَقَرَةِ - قَالَ - ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً ثُمَّ رَفَعَ فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلاً وَهُوَ دُونَ الْقِيَامِ الأَوَّلِ ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً وَهُوَ دُونَ الرُّكُوعِ الأَوَّلِ ثُمَّ سَجَدَ ثُمَّ قَامَ قِيَامًا طَوِيلاً وَهُوَ دُونَ الْقِيَامِ الأَوَّلِ ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً وَهُوَ دُونَ الرُّكُوعِ الأَوَّلِ ثُمَّ رَفَعَ فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلاً وَهُوَ دُونَ الْقِيَامِ الأَوَّلِ ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً وَهُوَ دُونَ الرُّكُوعِ الأَوَّلِ ثُمَّ سَجَدَ ثُمَّ انْصَرَفَ وَقَدْ تَجَلَّتِ الشَّمْسُ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ لاَ يَخْسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلاَ لِحَيَاتِهِ فَإِذَا رَأَيْتُمْ ذَلِكَ فَاذْكُرُوا اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ رَأَيْنَاكَ تَنَاوَلْتَ شَيْئًا فِي مَقَامِكَ هَذَا ثُمَّ رَأَيْنَاكَ تَكَعْكَعْتَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ إِنِّي رَأَيْتُ الْجَنَّةَ أَوْ أُرِيتُ الْجَنَّةَ فَتَنَاوَلْتُ مِنْهَا عُنْقُودًا وَلَوْ أَخَذْتُهُ لأَكَلْتُمْ مِنْهُ مَا بَقِيَتِ الدُّنْيَا وَرَأَيْتُ النَّارَ فَلَمْ أَرَ كَالْيَوْمِ مَنْظَرًا قَطُّ وَرَأَيْتُ أَكْثَرَ أَهْلِهَا النِّسَاءَ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا لِمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏"‏ بِكُفْرِهِنَّ ‏"‏ ‏.‏ قِيلَ يَكْفُرْنَ بِاللَّهِ قَالَ ‏"‏ يَكْفُرْنَ الْعَشِيرَ وَيَكْفُرْنَ الإِحْسَانَ لَوْ أَحْسَنْتَ إِلَى إِحْدَاهُنَّ الدَّهْرَ ثُمَّ رَأَتْ مِنْكَ شَيْئًا قَالَتْ مَا رَأَيْتُ مِنْكَ خَيْرًا قَطُّ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

محمد بن سلمه ما را خبر داد و گفت: ابن قاسم از مالک برایمان حدیث کرد، او گفت: زید بن اسلم از عطاء بن یسار، از عبدالله بن عباس برایم حدیث کرد که گفت: خورشید گرفت، پس رسول الله ﷺ نماز خواندند و مردم نیز با ایشان بودند. ایشان مدتی طولانی ایستادند و تقریباً به اندازه سوره بقره قرائت کردند؛ سپس رکوعی طولانی کردند، آنگاه سر بلند نمودند و مدتی طولانی ایستادند، اما کمتر از قیام اول؛ سپس رکوعی طولانی کردند که کمتر از رکوع اول بود، آنگاه سجده کردند. سپس برخاستند و مدتی طولانی ایستادند که کمتر از قیام اول بود؛ سپس رکوعی طولانی کردند که کمتر از رکوع اول بود، آنگاه سر بلند کردند و مدتی طولانی ایستادند که کمتر از قیام اول بود؛ سپس رکوعی طولانی کردند که کمتر از رکوع اول بود، آنگاه سجده کردند. سپس از نماز فارغ شدند در حالی که خورشید روشن شده بود. فرمودند:

«همانا خورشید و ماه دو نشانه از نشانه‌های الله هستند و به خاطر مرگ یا زندگی کسی نمی‌گیرند؛ پس هرگاه آن را دیدید، الله عزوجل را یاد کنید.» گفتند: «ای رسول الله ﷺ، دیدیم که در مقام خود دست دراز کردید، سپس دیدیم که عقب رفتید.» فرمودند: «من بهشت را دیدم - یا بهشت به من نشان داده شد - و دست دراز کردم تا خوشه‌ای از آن بردارم؛ اگر آن را گرفته بودم، تا زمانی که دنیا باقی است از آن می‌خوردید. و دوزخ را دیدم و هرگز منظره‌ای مانند امروز ندیده بودم و دیدم که بیشتر اهل آن زنان هستند.» گفتند: «چرا ای رسول الله ﷺ؟» فرمودند: «به سبب کفرشان.» گفته شد: «آیا به الله کفر می‌ورزند؟» فرمودند: «نسبت به شوهران خود و نسبت به احسان کفر می‌ورزند؛ اگر تمام عمر به یکی از آنان نیکی کنی، سپس یک بدی از تو ببیند، می‌گوید: هرگز از تو خوبی ندیدم.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

هنگام خورشیدگرفتگی، پیامبر ﷺ نماز را طولانی به‌جا آورد و مردم را به یاد خدا فراخواند.

توضیح واژه‌های دشوار
نماز کسوف

نمازی ویژه که هنگام خورشیدگرفتگی به‌جا آورده می‌شود.

سجود

به خاک افتادن در نماز، به‌گونه‌ای که پیشانی با زمین تماس پیدا می‌کند.

ناسپاسی

انکار یا فراموش‌کردن رفتار نیک؛ اینجا حدیث از ناسپاسی در برابر همسر سخن می‌گوید.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که خورشیدگرفتگی نشانه‌ای از خداوند است، نه پیش‌گویی‌ای مرتبط با مرگ یا تولد کسی. هنگام گرفتگی، نمازگزاردن و یاد خدا توصیه شده است. روایت دو رکعت نماز را توصیف می‌کند که در هر رکعت دو بار قیام و رکوع انجام می‌شود؛ فقیهان صورت‌های دیگری را نیز که در روایات آمده‌اند به رسمیت می‌شناسند. اندرز دربارهٔ ناسپاسی به رفتار مربوط است و خواستار برخوردی عادلانه و متعادل است؛ این سخن مجوزی برای نکوهش کلی زنان نیست.

درس‌هایی برای امروز
  1. با دیدن خورشیدگرفتگی یا ماه‌گرفتگی نماز بخوان و خدا را یاد کن.
  2. پدیده‌های طبیعی را نشانه‌های خداوند بدان، نه پیش‌گویی‌هایی دربارهٔ زندگی یا مرگ کسی.
  3. رفتار نیک را به رسمیت بشناس و دربارهٔ خطاها سخن بگو، بی‌آنکه خوبی‌های پیشین را نادیده بگیری.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.