کتاب حج · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 2721

متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب حج
سنن النسائي

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنَا عِمْرَانُ بْنُ يَزِيدَ، قَالَ أَنْبَأَنَا شُعَيْبٌ، - يَعْنِي ابْنَ إِسْحَاقَ - قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، ح وَأَخْبَرَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْحَسَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ، قَالَ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي حَسَنُ بْنُ مُسْلِمٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، وَغَيْرِهِ، عَنْ رَجُلٍ، مِنْ أَهْلِ الْعِرَاقِ يُقَالُ لَهُ شَقِيقُ بْنُ سَلَمَةَ أَبُو وَائِلٍ أَنَّ رَجُلاً مِنْ بَنِي تَغْلِبَ يُقَالُ لَهُ الصُّبَىُّ بْنُ مَعْبَدٍ وَكَانَ نَصْرَانِيًّا فَأَسْلَمَ فَأَقْبَلَ فِي أَوَّلِ مَا حَجَّ فَلَبَّى بِحَجٍّ وَعُمْرَةٍ جَمِيعًا فَهُوَ كَذَلِكَ يُلَبِّي بِهِمَا جَمِيعًا فَمَرَّ عَلَى سَلْمَانَ بْنِ رَبِيعَةَ وَزَيْدِ بْنِ صُوحَانَ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لأَنْتَ أَضَلُّ مِنْ جَمَلِكَ هَذَا ‏.‏ فَقَالَ الصُّبَىُّ فَلَمْ يَزَلْ فِي نَفْسِي حَتَّى لَقِيتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ هُدِيتَ لِسُنَّةِ نَبِيِّكَ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَ شَقِيقٌ وَكُنْتُ أَخْتَلِفُ أَنَا وَمَسْرُوقُ بْنُ الأَجْدَعِ إِلَى الصُّبَىِّ بْنِ مَعْبَدٍ نَسْتَذْكِرُهُ فَلَقَدِ اخْتَلَفْنَا إِلَيْهِ مِرَارًا أَنَا وَمَسْرُوقُ بْنُ الأَجْدَعِ ‏.‏

ترجمه

عمران بن یزید به ما خبر داد و گفت: شعیب — یعنی ابن اسحاق — به ما اطلاع داد و گفت: ابن جریج به ما اطلاع داد. و ابراهیم بن حسن به من خبر داد و گفت: حجاج برای ما حدیث کرد و گفت: ابن جریج گفت: حسن بن مسلم به من خبر داد، از مجاهد و دیگران، از مردی از مردم عراق به نام شقیق بن سلمه ابوائل، که مردی از قبیله بنی تغلب به نام صُبَیّ بن مَعبَد — که پیش‌تر مسیحی بود و سپس مسلمان شد — در نخستین حج خود، برای حج و عمره با هم تلبیه گفت و همچنان برای هر دو با هم تلبیه می‌گفت. آنگاه از کنار سلمان بن ربیعه و زید بن صوحان گذشت، یکی از آن دو گفت:

«تو از این شترت هم گمراه‌تری.» صبیی گفت: «این سخن پیوسته در دلم سنگینی می‌کرد تا اینکه با عمر بن خطاب دیدار کردم و موضوع را با او در میان گذاشتم. پس فرمود: “به سنت پیامبرت ﷺ هدایت شده‌ای.”» شقیق گفت: «من و مسروق بن اجدا بارها نزد صبیی بن مبد می‌رفتیم تا از او حدیث بیاموزیم و بسیار به دیدارش رفتیم.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

عمر تأیید کرد که جمع میان حج و عمره به شیوهٔ قِران، پیروی از سنت است.

پیشینه و سبب بیان

سبَیّ بن مَعبَد تازه مسلمان شده بود و برای نخستین بار به حج می‌رفت. پس از آنکه دو مرد جمع میان حج و عمره را نادرست شمردند، موضوع را با عمر بن خطاب در میان گذاشت؛ عمر نیز تأیید کرد که او از سنت پیروی می‌کند.

توضیح واژه‌های دشوار
قِران

نوعی مناسک حج که در آن حاجی حج و عمره را با هم انجام می‌دهد و برای هر دو هم‌زمان نیت می‌کند.

تلبیه

ذکر شناخته‌شدهٔ حج که حاجی با آن به ندای خداوند پاسخ می‌دهد و بندگی آیینی خود را آشکار می‌کند.

سنت

راه و شیوهٔ پیامبر ﷺ که مسلمانان آن را راهنمای خود قرار می‌دهند.

برداشت‌های عالمان

عالمان این روایت را دلیلی بر جواز قِران می‌دانند و بر این باورند که حاجی می‌تواند برای حج و عمره هر دو تلبیه بگوید. هر چهار مذهب فقهی اهل سنت قِران را به رسمیت می‌شناسند، هرچند دربارهٔ برخی احکام اجرای آن و وجوب قربانی اختلاف دارند. این ماجرا همچنین می‌آموزد که داوری دربارهٔ عبادت باید با دانش معتبر سنجیده شود: سبَیّ از عمر پرسید و او این عمل را سنت پیامبر ﷺ تأیید کرد.

درس‌هایی برای امروز
  1. پیش از آغاز مناسک، احکام حج را از عالمان مورد اعتماد بیاموزید.
  2. اجازه ندهید انتقاد تند شما را دلسرد کند؛ پرسش‌ها را با آرامش و با رجوع به دانش و منابع معتبر بررسی کنید.
  3. قِران را به‌عنوان یکی از انواع پذیرفته‌شدهٔ حج محترم بشمارید و اختلاف‌نظرها را با دانش و ادب مطرح کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.