کتاب جهاد · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 3091

روایت‌شده توسط Abu Hurairah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب جهاد
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Hurairah

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنَا كَثِيرُ بْنُ عُبَيْدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ حَرْبٍ، عَنِ الزُّبَيْدِيِّ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَاسْتُخْلِفَ أَبُو بَكْرٍ وَكَفَرَ مَنْ كَفَرَ مِنَ الْعَرَبِ قَالَ عُمَرُ يَا أَبَا بَكْرٍ كَيْفَ تُقَاتِلُ النَّاسَ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ فَمَنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ عَصَمَ مِنِّي نَفْسَهُ وَمَالَهُ إِلاَّ بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو بَكْرٍ رضى الله عنه وَاللَّهِ لأُقَاتِلَنَّ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ الصَّلاَةِ وَالزَّكَاةِ فَإِنَّ الزَّكَاةَ حَقُّ الْمَالِ وَاللَّهِ لَوْ مَنَعُونِي عَنَاقًا كَانُوا يُؤَدُّونَهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَقَاتَلْتُهُمْ عَلَى مَنْعِهَا فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلاَّ أَنْ رَأَيْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ شَرَحَ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ لِلْقِتَالِ وَعَرَفْتُ أَنَّهُ الْحَقُّ ‏.‏

ترجمه

به ما خبر داد کثیر بن عبید، از محمد بن حرب، از زبیدی، از زهری، از عبیدالله بن عبدالله، از ابوهُریره که گفت: چون رسول خدا ﷺ رحلت فرمود و ابوبکر به خلافت رسید و گروهی از اعراب مرتد شدند، عمر گفت:

«ای ابوبکر! چگونه با مردم می‌جنگی در حالی که رسول خدا ﷺ فرموده است: "مأمور شدم که با مردم بجنگم تا بگویند لا إله إلا الله. پس هر کس لا إله إلا الله بگوید، جان و مالش را از من محفوظ داشته است، مگر به حق آن، و حسابش با خداست."» ابوبکر رضی الله عنه فرمود: «به خدا سوگند! قطعاً با کسی که میان نماز و زکات تفاوت قائل شود خواهم جنگید، زیرا زکات حقِ مال است. به خدا سوگند! اگر حتی یک بزغاله را که پیش‌تر به رسول خدا ﷺ می‌دادند از من دریغ کنند، به خاطر همین دریغ کردن با آنان خواهم جنگید.» عمر گفت: «به خدا سوگند! جز این نبود که دیدم خداوند عزوجل سینه ابوبکر را برای جنگ گشاده است، آنگاه دانستم که این همان حق است.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

ابوبکر زکات را در کنار نماز، فریضه‌ای لازم و پابرجا می‌دانست.

پیشینه و سبب بیان

پس از درگذشت فرستادهٔ خدا ﷺ و برگزیده‌شدن ابوبکر به‌عنوان خلیفه، برخی گروه‌های عرب از پرداخت زکات خودداری کردند. عمر پرسید این اقدام چگونه با سخن پیامبر ﷺ دربارهٔ کسی که شهادتین می‌گوید سازگار است. ابوبکر توضیح داد که زکات حقی واجب در مال است و با خودداری از پرداخت آن مقابله خواهد کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
زکات

بخشی واجب از انواع معینی از دارایی که به گروه‌های مشخص‌شده پرداخت می‌شود.

خلیفه

رهبر جامعهٔ مسلمانان که پس از پیامبر ﷺ ادارهٔ امور را بر عهده گرفت.

مگر به حق آن

اشاره به تکالیفی دارد که اسلام دربارهٔ جان یا مال شخص مقرر کرده است؛ مانند زکات.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که گفتن شهادتین، شخص را از دیگر تکالیف اسلامی معاف نمی‌کند. ابوبکر نماز و زکات را دو تکلیف پیوسته به هم می‌دانست و خودداری سازمان‌یافته از پرداخت زکات را موضوعی مربوط به صلاحیت حاکمیت قانونی تلقی می‌کرد. این روایت به افراد اجازهٔ استفاده از خشونت نمی‌دهد؛ اجرای این حکم در صلاحیت حکومت قانونی است و باید در چارچوب قواعد اسلامی باشد. مذاهب فقهی زکات را واجب می‌دانند؛ جزئیات برخورد با کسانی که از پرداخت آن سر باز می‌زنند، در چارچوب احکام حاکمیت و نظم عمومی بررسی می‌شود.

درس‌هایی برای امروز
  1. زکات را فریضه‌ای واجب بدان و پرداخت آن را در برنامه‌ریزی مالی سالانه‌ات بگنجان.
  2. در اختلاف‌های دینی، از عالمان صلاحیت‌دار دانش بجوی و به حاکمیت قانونی احترام بگذار.
  3. پایداری را با سنجیدگی همراه کن و حتی زیر فشار نیز به تکالیف پایبند بمان.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.